ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁକ୍ତୋ ଧର୍ମମେଵାନ୍ଵଚିନ୍ତଯତ୍
ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରେମରେ ଭରି, ସେ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।
ଚିନ୍ତଯାମାସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତପଃ ପରମମାସ୍ଥିତଃ 212.
ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଧର୍ମମୟ ହୃଦୟ ଥିବା ସେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍
ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣାଇବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପ୍ରାଗିତିହାସେ ସଂସାରଚକ୍ରୋପାଖ୍ଯାନେ ପ୍ରବୋଧନୀଯଂ ନାମ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଖ୍ୟାନର ସଂସାର ଚକ୍ର ବିବରଣାରେ 'ପ୍ରବୋଧନୀୟ' ନାମକ ଦୁଇ ଶତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
; ଅଥ ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ପୁରା ଦେଵୈର୍ଵିନିହତେ ସଂଗ୍ରାମେ ତାରକାମଯେ
ଏବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା: ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ତାରକା ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ।
ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ଲବ୍ଧପଦେ କ୍ଷୀଣଶତ୍ରୌ ଗତାସ୍ପଦେ
ସହସ୍ରାକ୍ଷ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଫେରାଇ, ଶତ୍ରୁ ହୀନ ଓ ଭୟ ହୀନ ହେଲେ।
ଶୃଙ୍ଗେ ଚୈଵାଚଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମେରୋଃ ସର୍ଵହିରଣ୍ଯଯେ
ପର୍ବତମାନଙ୍କର ରାଜା ମେରୁ ପର୍ବତର ସମସ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖରରେ,
ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟମେକାଗ୍ରଂ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତଂ କୃତେକ୍ଷଣମ୍
ସେ ସୁବିଧାରେ ବସି, ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ, ଦୃଷ୍ଟି ଏକାଗ୍ର କରିଥିଲେ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନା ଚରଣାଵୁପଗୃହ୍ଯ ସମାହିତଃ
ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପାଦ ଧରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ପୁରାଣଂ ତୁ ମହାଭାଗ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଦାଂ ଵର
ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ମହାଭାଗ, ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରାଣ କେବଳ ତୁମେ ଜାଣିଛ।
କଥମୁତ୍ତର ଗୋକର୍ଣଂ ଦକ୍ଷିଣଂ ଚ କଥଂ ଵିଭୋ
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କିପରି, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ କିପରି?
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ କି ପ୍ରମାଣଂ ସ୍ଯାତ୍କିଞ୍ଚ ତୀର୍ଥଫଲଂ ସ୍ମୃତମ୍
କ୍ଷେତ୍ରର ଆକାର କେତେ, ଏଠାରେ ତୀର୍ଥର ଫଳ କଣ ମନ୍ତ୍ରଣା କରାଯାଇଛି?
ସର୍ଵୈସ୍ତ୍ଵତ୍ପ୍ରମୁଖୈର୍ଦେଵୈଃ କଥମାସାଦିତଂ ପୁନଃ
ତୁମେ ଅଗ୍ରଣୀ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ କିପରି ପୁନି ଏହାକୁ ପାଇଲେ?
ଯଥା ଯତ୍ର ଚ ଯସ୍ତତ୍ର ଵିଧିଃ ସମ୍ଯଗନୁଷ୍ଠିତଃ 213.
କିପରି, କେଉଁଠି, କିଏ ଏଠାରେ ନିୟମ ଠିକ୍ ଭାବରେ ଅନୁଷ୍ଠାନ କଲେ?
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଭଗଵାନ୍ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ଵରଃ
ଏପରି ଭାବରେ କହିଲେ, ପବିତ୍ର ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ।
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ ପୁରାଣମେତଦ୍ବ୍ରହ୍ମର୍ଷେ ସରହସ୍ଯଂ ଯଥାଶ୍ରୁତମ୍
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ: ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଋଷି, ଏହି ପୁରାଣଟି ଅତି ଗୁପ୍ତ, ଯେପରି ଶୁଣାଯାଇଛି, ସେପରି।
ଅସ୍ତି ଭୂଧରରାଜସ୍ଯ ମନ୍ଦରସ୍ଯୋତ୍ତରେ ଶୁଚୌ
ପବିତ୍ର ପାହାଡ଼ ମନ୍ଦାରର ଉତ୍ତର ଦିଗରେ,
ଵଜ୍ରସ୍ଫଟିକପାଷାଣଃ ପ୍ରଵାଲାଂକୁରଶର୍କ୍କରଃ
ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ହିରା ଏବଂ କ୍ରିଷ୍ଟାଲ ରାଇଁ, ପ୍ରବାଳ ଅଙ୍କୁର ଓ ଗାଁଡ଼ି ପ୍ରଚୁର।
ଵିଚିତ୍ରକୁସୁମୋପେତୈର୍ଲତାମଞ୍ଜୀରଧାରିଭିଃ
ସେଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ଫୁଲରେ ସଜିତା ଲତାମଞ୍ଜୀର ଫୁଲର ଗୁଛ ଧରିଛି।
ଦର୍ଯସ୍ତତ୍ରାଧିକଂ ରେଜୁର୍ନାନାଧାତୁପରିସ୍ରଵୈଃ
ସେଠାରେ ଉପତ୍ୟକାଗୁଡ଼ିକ ବିଭିନ୍ନ ଧାତୁର ଝରଣାରେ ବିଶେଷ ଚମକୁଥିଲା।
ତେଽତ୍ର କେତକିଖଣ୍ଡାଶ୍ଚ କୁଂଦଖଂଡାଶ୍ଚ ପୁଷ୍ପିତାଃ
ସେଠାରେ କେତକୀ ଓ କୁନ୍ଦ ଫୁଲର ଗୁଛ ଫୁଟିଥିଲା।
ଭିନ୍ନେନ୍ଦ୍ରନୀଲଵିମଲୈର୍ଧୌତୈଃ ପ୍ରସ୍ରଵଣାମ୍ବୁଭିଃ
ଫାଟିଥିବା ନୀଳମଣି ପରି ପବିତ୍ର ଏବଂ ପରିସ୍କାର ଝରଣାର ଜଳ ରହିଥିଲା।
ଶକ୍ରଚାପନିଭୈ ରମ୍ଯୈଃ କୁବେରଭଵନଦ୍ଯୁତୌ
ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଧନୁଷ ପରି ମନୋହର ଏବଂ କୁବେରଙ୍କ ମହଲ ପରି ଚମକୁଥିଲା।
କ୍ରୀଡଦ୍ଭିର୍ଦେଵମିଥୁନେର୍ନୃତ୍ଯଦ୍ଭିଶ୍ଚାପ୍ସରୋଗଣୈଃ 213.
ଏଠାରେ ଦେବ ଦମ୍ପତିମାନେ ଖେଳୁଥିଲେ ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ।
କଲ୍ହାରକୁସୁମୋପେତେ ହଂସସାରସସେଵିତେ
କଳହାର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ, ହଂସ ଓ ସାରସ ପରିଚଳିତ।
ଗଜଯୂଥାନୁକୀର୍ଣାଭିର୍ଜୁଷ୍ଟାଭିର୍ମୃଗପକ୍ଷିଭିଃ
ହାତୀ ଦଳରେ ଘିରା, ମୃଗ ଓ ପକ୍ଷୀରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
କିନ୍ନରୋଦ୍ଗୀତକୁହରେ ପରପୁଷ୍ଟନିନାଦିତେ
କିନ୍ନରମାନଙ୍କର ଗୀତ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନିରେ ଗୁଞ୍ଜିଥିବା ଗୁହା।
ଧାରାପାତୈଶ୍ଚ ତୋଯାନାଂ ଵିସ୍ଫୁଲିଙ୍ଗୈଃ ସହସ୍ରଶଃ
ଝରଣାର ଜଳ ଧାରାରେ ହଜାର ହଜାର ଚମକ ଲାଗିଥିଲା।
ସର୍ଵର୍ତୁକଵନୋଦ୍ଯାନେ ପୁଷ୍ପାକରସୁଶୋଭିତେ
ସମସ୍ତ ଋତୁରେ ଶୋଭାବନ୍ତ କୁଞ୍ଜ ଉଦ୍ୟାନ, ଫୁଲର ଗୁଛରେ ଶୋଭିତ।
ତସ୍ମିନ୍ଗିରିଵରେ ରମ୍ଯେ ସେଵିତଵ୍ଯେ ସୁଶୋଭନେ
ସେଇ ରମ୍ୟ ଏବଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପାହାଡ଼ରେ, ଯାହା ଦର୍ଶନ ଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ଅତି ଶୋଭିତ।