ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପାପନାଶୋପାଯଵର୍ଣନଂ ନାମୈକାଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପାପ ନାଶ କରିବା ଉପାୟ ବିବରଣା ନାମକ ଦୁଇ ଶତ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

ଅଥ ସଂସାରଚକ୍ରୋପାଖ୍ଯାନେ ପ୍ରବୋଧନୀଯଵର୍ଣନମ୍ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାରାଜ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂ ଵର

ଏବେ ସଂସାର ଚକ୍ର ବିବରଣାରେ ଜାଗୃତିର ବିବରଣା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଓ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଭଲ କରିଛ।

ଅତୋଽହମପି ସୁପ୍ରୀତସ୍ତଵ ଧର୍ମପଥେ ସ୍ଥିତଃ

ଏହିପରି, ମୁଁ ବହୁତ ଖୁସି, କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଛ।

ତ୍ଵଯାହଂ ଚୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ

ଓ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ ମୋତେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିଛ।

ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ମହାରାଜ ତ୍ଵକମ୍ପୋ ଭଵ ସୁଵ୍ରତ

ମହାରାଜ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଓ ସୁବ୍ରତ, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରୁହ।

ତେଜସା ଦ୍ଯୋତଯନ୍ସର୍ଵଂ ଗଗନଂ ଭାସ୍କରୋ ଯଥା

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ସମସ୍ତକୁ ଉଜାଗର କରୁଛ।

ଗତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସୁଚିରଂ ସ ରାଜା ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ

ସେ ରାଜା, ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଇଥିବା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଚାଲିଗଲା।

କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ଚ ମେ ଯୁକ୍ତାଂ ପ୍ରିଯମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସୁଵ୍ରତ

ସୁବ୍ରତ, ସେ ମୋ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରିଲେ ଏବଂ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।

ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପୁରୋତ୍ତମେ

ଏହି କଥା ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୁଣିଛ।

ଵୈଶଂପାଯନ ଉଵାଚ କେଚିଦ୍ଵୈଖାନସାସ୍ତତ୍ର କେଚିଦାସନ୍ନିରାସନାଃ

ବୈଶଂପାୟନ କହିଲେ: କିଛି ଲୋକ ଭାଇଖାନସ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଉପବିଷ୍ଟ ଓ ଅନୁପବିଷ୍ଟ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲଗିଥିଲେ।

ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଚୈଵୋକ୍ତ୍ଵା ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ 212.

ସେମାନେ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି କହିଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଚକ୍ଷୁ ହେଲେ।

ଶାଲାନୀଶ୍ଚ ତଥା କେଚିତ୍କାପୋତୀଵୃତ୍ତିମାସ୍ଥିତାଃ

କିଛି ଶାଳାନୀ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ପରିବା ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।

ଶିଲୋଂଚ୍ଛାଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ କାଷ୍ଠାନ୍ତାଶ୍ଚ ମହୌଜସଃ

ଅନ୍ୟମାନେ ଧାନ ଚିନି ଖାଇଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ କାଠ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।

ନାନାଵିଧିଧରାଃ କେଚିଜ୍ଜିତାତ୍ମାନସ୍ତୁ କେଚନ

କିଛି ଲୋକ ନାନା ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।

ତଥୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵଶାଯିକାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥାନ୍ଯେ ମୃଗଚାରିଣଃ

ଏଭଳି, କିଛି ଲୋକ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ମୃଗ ଭଳି ଚାଲିଥିଲେ।

ଅବ୍ଭକ୍ଷା ଵାଯୁଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେ ଶାକଭକ୍ଷିଣଃ

କିଏ କିଏ ପାଣି ପିଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ, କିଏ କିଏ ପବନ ଖାଇଥିଲେ, ଆଉ କିଏ କିଏ କେବଳ ଶାକ ଖାଇ ରହିଥିଲେ।

ତପସୋଽନ୍ଯନ୍ନ ଚାସ୍ତୀତି ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ

ପୁନି ପୁନି ଭାବିଲେ ଯେ ତପସ୍ୟା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।

ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମମଧର୍ମଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀଂ ଧିଯମାସ୍ଥିତାଃ

ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି, ଶାଶ୍ୱତ ଚିନ୍ତାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।

ଜଗୃହୁର୍ନିଯମାଂସ୍ତାଂସ୍ତାନ୍ଭଯହେତୋରନିନ୍ଦିତାଃ

ଭୟରେ, ଦୋଷ ନ ଲାଗି, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ।

ପ୍ରୀତ୍ଯା ପରମଯା ଯୁକ୍ତୋ ଧର୍ମମେଵାନ୍ଵଚିନ୍ତଯତ୍

ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରେମରେ ଭରି, ସେ କେବଳ ଧର୍ମକୁ ଚିନ୍ତା କରିଥିଲେ।

ଚିନ୍ତଯାମାସ ଧର୍ମାତ୍ମା ତପଃ ପରମମାସ୍ଥିତଃ 212.

ଉଚ୍ଚତମ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ରହି, ଧର୍ମମୟ ହୃଦୟ ଥିବା ସେ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ଶୃଣୁଯାଚ୍ଛ୍ରାଵଯେଦ୍ଵାପି ସର୍ଵକାମାନଵାପ୍ନୁଯାତ୍

ଏହି କଥା ଯିଏ ଶୁଣିବେ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟକୁ ଶୁଣାଇବେ, ସେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କରିବେ।

ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପ୍ରାଗିତିହାସେ ସଂସାରଚକ୍ରୋପାଖ୍ଯାନେ ପ୍ରବୋଧନୀଯଂ ନାମ ଦ୍ଵାଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପ୍ରାଚୀନ ଉପାଖ୍ୟାନର ସଂସାର ଚକ୍ର ବିବରଣାରେ 'ପ୍ରବୋଧନୀୟ' ନାମକ ଦୁଇ ଶତ ଦ୍ୱାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।

; ଅଥ ଗୋକର୍ଣେଶ୍ଵରମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ପୁରା ଦେଵୈର୍ଵିନିହତେ ସଂଗ୍ରାମେ ତାରକାମଯେ

ଏବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣେଶ୍ୱରଙ୍କର ମହିମା: ପୂର୍ବେ ଦେବତାମାନେ ତାରକା ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ପରାଜିତ ହେଇଥିଲେ।

ସହସ୍ରାକ୍ଷେ ଲବ୍ଧପଦେ କ୍ଷୀଣଶତ୍ରୌ ଗତାସ୍ପଦେ

ସହସ୍ରାକ୍ଷ ତାଙ୍କର ସ୍ଥାନ ଫେରାଇ, ଶତ୍ରୁ ହୀନ ଓ ଭୟ ହୀନ ହେଲେ।

ଶୃଙ୍ଗେ ଚୈଵାଚଲେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ମେରୋଃ ସର୍ଵହିରଣ୍ଯଯେ

ପର୍ବତମାନଙ୍କର ରାଜା ମେରୁ ପର୍ବତର ସମସ୍ତ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶିଖରରେ,

ସୁଖୋପଵିଷ୍ଟମେକାଗ୍ରଂ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତଂ କୃତେକ୍ଷଣମ୍

ସେ ସୁବିଧାରେ ବସି, ଏକାଗ୍ର ମନ ଓ ଦୃଢ଼ ଚିତ୍ତରେ, ଦୃଷ୍ଟି ଏକାଗ୍ର କରିଥିଲେ।

ପ୍ରଣମ୍ଯ ମୂର୍ଧ୍ନା ଚରଣାଵୁପଗୃହ୍ଯ ସମାହିତଃ

ମନକୁ ଏକାଗ୍ର କରି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ, ପାଦ ଧରି, ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

ସନତ୍କୁମାର ଉଵାଚ ପୁରାଣଂ ତୁ ମହାଭାଗ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ତତ୍ତ୍ଵଵିଦାଂ ଵର

ସନତ୍କୁମାର କହିଲେ: ମହାଭାଗ, ତତ୍ତ୍ୱଜ୍ଞମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପୁରାଣ କେବଳ ତୁମେ ଜାଣିଛ।