ଜନ୍ମାନ୍ତରସହସ୍ରେଷୁ ସମାରାଧ୍ଯ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ହଜାର ଜନ୍ମରେ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଭଗବାନଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିବା ପରେ—
ପାପକ୍ଷଯମଵାପ୍ନୋତି ଚେଶ୍ଵରାରାଧନେ କୃତେ
ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଉପାସନା କରିଲେ ପାପର ନଶ୍ୱ ହୁଏ ।
ମାମାରାଧ୍ଯ ତଥା ଯାତି ତଦ୍ଵିଷ୍ଣୋଃ ପରମଂ ପଦମ୍ 211.
ମୋତେ ଏଭଳି ଉପାସନା କରି, ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି ।
ସଂସ୍ମୃତଃ କୀର୍ତିତୋ ଵାପି ଦୃଷ୍ଟଃ ସ୍ପୃଷ୍ଟୋଽପି ଵା ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରିୟେ, ଯେତେବେଳେ ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ, କୀର୍ତିତ କରାଯାଏ, ଦେଖାଯାଏ କିମ୍ବା ସ୍ପର୍ଶ କରାଯାଏ—
ଏତଜ୍ଜ୍ଞାତ୍ଵା ତୁ ଵିଦ୍ଵଦ୍ଭିଃ ପୂଜନୀଯୋ ଜନାର୍ଦନଃ
ଏହି କଥା ଜାଣି, ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ ।
ଯମ ଉଵାଚ ସମାରାଧ୍ଯ ଜଗନ୍ନାଥଂ ଵିଧିନା ତଲ୍ଲଯଙ୍ଗତା
ଯମ କହିଲେ: ବିଧିମାନେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କରେ ଲୀନ ହୋଇଯାନ୍ତି ।
ତେଷାଂ ନୈଵାସ୍ତ୍ଯଯଂ ଲୋକୋ ଯାନ୍ତି ତତ୍ପରମଂ ପଦମ୍
ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଲୋକ ଅସ୍ତିତ୍ୱ ରଖେନାହିଁ; ସେମାନେ ସେ ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି ।
ପ୍ରବୋଧନାଖ୍ଯାଂ ସୁଧିଯସ୍ତେ ଯାଂତି ପରମଂ ପଦମ୍
ଯେ ସୁଧି ଜଣେ 'ପ୍ରବୋଧନ' ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା, ସେମାନେ ପରମ ପଦକୁ ପହଞ୍ଚିଯାନ୍ତି ।
ପଶ୍ଯଂତି ଦ୍ଵିଜଶାର୍ଦୂଲ ଇତି ସତ୍ଯଂ ମଯୋଦିତମ୍
ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଯାହା କହିଛି, ସେଠି ସତ୍ୟ କଥା।
କଥିତଂ ମେ ମହାଭାଗ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ପରିପୃଚ୍ଛିତମ୍
ଓ ମହାଭାଗ୍ୟବାନ, ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ତତ୍ତେ ସର୍ଵଂ ସମାସେନ ଵ୍ଯାଖ୍ଯାତଂ ଧର୍ମଵତ୍ସଲ
ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଇଥିବା, ତୁମେ ଯାହା ଜିଞ୍ଜାସା କରିଥିଲେ, ସେ ସବୁକୁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଦେଲି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପାପନାଶୋପାଯଵର୍ଣନଂ ନାମୈକାଦଶାଧିକଦ୍ଵିଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ପାପ ନାଶ କରିବା ଉପାୟ ବିବରଣା ନାମକ ଦୁଇ ଶତ ଏକାଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ସଂସାରଚକ୍ରୋପାଖ୍ଯାନେ ପ୍ରବୋଧନୀଯଵର୍ଣନମ୍ ସାଧୁ ସାଧୁ ମହାରାଜ ସର୍ଵଧର୍ମଵିଦାଂ ଵର
ଏବେ ସଂସାର ଚକ୍ର ବିବରଣାରେ ଜାଗୃତିର ବିବରଣା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଓ ମହାରାଜ, ସମସ୍ତ ଧର୍ମ ଜଣା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମେ ଭଲ କରିଛ।
ଅତୋଽହମପି ସୁପ୍ରୀତସ୍ତଵ ଧର୍ମପଥେ ସ୍ଥିତଃ
ଏହିପରି, ମୁଁ ବହୁତ ଖୁସି, କାରଣ ତୁମେ ଧର୍ମର ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅଟୁଟ ରହିଛ।
ତ୍ଵଯାହଂ ଚୈଵ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ପୂଜିତଶ୍ଚ ଵିଶେଷତଃ
ଓ ରାଜାଧିରାଜ, ତୁମେ ମୋତେ ବିଶେଷ ଭାବରେ ସମ୍ମାନ କରିଛ।
ସ୍ଵସ୍ତି ତେଽସ୍ତୁ ମହାରାଜ ତ୍ଵକମ୍ପୋ ଭଵ ସୁଵ୍ରତ
ମହାରାଜ, ତୁମ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ। ଓ ସୁବ୍ରତ, ତୁମେ ଦୃଢ଼ ରୁହ।
ତେଜସା ଦ୍ଯୋତଯନ୍ସର୍ଵଂ ଗଗନଂ ଭାସ୍କରୋ ଯଥା
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଯେପରି ଆକାଶକୁ ଆଲୋକିତ କରେ, ସେପରି ତୁମେ ତୁମ ତେଜରେ ସମସ୍ତକୁ ଉଜାଗର କରୁଛ।
ଗତେ ତସ୍ମିଂସ୍ତୁ ସୁଚିରଂ ସ ରାଜା ଧର୍ମଵତ୍ସଲଃ
ସେ ରାଜା, ଧର୍ମକୁ ଭଲପାଇଥିବା, ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପରେ ଚାଲିଗଲା।
କୃତ୍ଵା ପୂଜାଂ ଚ ମେ ଯୁକ୍ତାଂ ପ୍ରିଯମୁକ୍ତ୍ଵା ଚ ସୁଵ୍ରତ
ସୁବ୍ରତ, ସେ ମୋ ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ପୂଜା କରିଲେ ଏବଂ ମଧୁର କଥା କହିଲେ।
ଏତଦ୍ଵଃ କଥିତଂ ଵିପ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପୁରୋତ୍ତମେ
ଏହି କଥା ତୁମେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ସେ ସ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଶୁଣିଛ।
ଵୈଶଂପାଯନ ଉଵାଚ କେଚିଦ୍ଵୈଖାନସାସ୍ତତ୍ର କେଚିଦାସନ୍ନିରାସନାଃ
ବୈଶଂପାୟନ କହିଲେ: କିଛି ଲୋକ ଭାଇଖାନସ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଉପବିଷ୍ଟ ଓ ଅନୁପବିଷ୍ଟ ଅଭ୍ୟାସରେ ଲଗିଥିଲେ।
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଚୈଵୋକ୍ତ୍ଵା ଵିସ୍ମଯୋତ୍ଫୁଲ୍ଲଲୋଚନାଃ 212.
ସେମାନେ 'ଭଲ, ଭଲ' ବୋଲି କହିଲେ ଏବଂ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଚକିତ ଚକ୍ଷୁ ହେଲେ।
ଶାଲାନୀଶ୍ଚ ତଥା କେଚିତ୍କାପୋତୀଵୃତ୍ତିମାସ୍ଥିତାଃ
କିଛି ଶାଳାନୀ ତପସ୍ୱୀ ଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ପରିବା ଭଳି ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।
ଶିଲୋଂଚ୍ଛାଶ୍ଚ ତଥୈଵାନ୍ଯେ କାଷ୍ଠାନ୍ତାଶ୍ଚ ମହୌଜସଃ
ଅନ୍ୟମାନେ ଧାନ ଚିନି ଖାଇଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକ କାଠ ଖାଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରୁଥିଲେ।
ନାନାଵିଧିଧରାଃ କେଚିଜ୍ଜିତାତ୍ମାନସ୍ତୁ କେଚନ
କିଛି ଲୋକ ନାନା ପ୍ରକାର ନିୟମ ଅନୁସରଣ କରୁଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ଆତ୍ମନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେ ଅଟୁଟ ଥିଲେ।
ତଥୋର୍ଦ୍ଧ୍ଵଶାଯିକାଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥାନ୍ଯେ ମୃଗଚାରିଣଃ
ଏଭଳି, କିଛି ଲୋକ ଉପରେ ଶୋଇଥିଲେ, ଆଉ କିଛି ମୃଗ ଭଳି ଚାଲିଥିଲେ।
ଅବ୍ଭକ୍ଷା ଵାଯୁଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ତଥାନ୍ଯେ ଶାକଭକ୍ଷିଣଃ
କିଏ କିଏ ପାଣି ପିଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରିଥିଲେ, କିଏ କିଏ ପବନ ଖାଇଥିଲେ, ଆଉ କିଏ କିଏ କେବଳ ଶାକ ଖାଇ ରହିଥିଲେ।
ତପସୋଽନ୍ଯନ୍ନ ଚାସ୍ତୀତି ଚିନ୍ତଯିତ୍ଵା ପୁନଃ ପୁନଃ
ପୁନି ପୁନି ଭାବିଲେ ଯେ ତପସ୍ୟା ଛଡ଼ା ଆଉ କିଛି ନାହିଁ।
ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଧର୍ମମଧର୍ମଂ ଚ ଶାଶ୍ଵତୀଂ ଧିଯମାସ୍ଥିତାଃ
ସେମାନେ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମକୁ ଛାଡ଼ି, ଶାଶ୍ୱତ ଚିନ୍ତାରେ ଅଟୁଟ ରହିଲେ।
ଜଗୃହୁର୍ନିଯମାଂସ୍ତାଂସ୍ତାନ୍ଭଯହେତୋରନିନ୍ଦିତାଃ
ଭୟରେ, ଦୋଷ ନ ଲାଗି, ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନିୟମ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିଥିଲେ।