ନ ଚୈଵ ଵାର୍ଷିକଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଵିଦ୍ଯତେ ଭାଜନସ୍ଯ ଚ
ବାର୍ଷିକ ଆୟ କିମ୍ବା ଏକଟି ପାତ୍ର ମଧ୍ୟ ଆମେ ପାଉନାହିଁ।
ଯତ୍କର୍ତଵ୍ଯଂ ମଯା ଵାପି ତନ୍ମେ ବ୍ରୂହି ନରାଧିପ
ମୁଁ କଣ କରିବି, ରାଜା, ମୋତେ କହ।
ରାଜୋଵାଚ ନ ଚ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଦେଵି ତଵ ଚୈଵ ଜନସ୍ଯ ଚ ।। 208.
ରାଜା କହିଲେ, ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମ ପାଇଁ କିମ୍ବା ଲୋକମାନେ ପାଇଁ କିଛି ଦେଖୁନାହିଁ।
ତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ଯଦି ମେ ମନ୍ଯସେ ପ୍ରିଯେ
ତେଣୁ, ମୋ ଶକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ କହିବି, ଯଦି ତୁମେ ମନେ କର।
କୁଦ୍ଦାଲେନ ହି କାଷ୍ଠେନ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଵୈ କୁର୍ମହେ ପ୍ରିଯେ
ପ୍ରିୟେ, ଆମେ କାଠର କୁଦାଳ ଦ୍ୱାରା ଖେତ ତିଆରି କରୁଛୁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ତତୋ ରାଜ୍ଞୀ ରାଜାନମିଦମବ୍ରଵୀତ୍
ଏଭଳି କହିବା ପରେ ରାଣୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।
ଦେଵ୍ଯୁଵାଚ ଅଶ୍ଵାନାଂ ଚ ଗଜାନାଂ ଚ ସୈରିଭାନାଂ ତଥୈଵ ଚ
ଦେବୀ କହିଲେ: ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଏବଂ ଉଷ୍ଟ୍ର,
ଉଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ମହିଷାଣାଂ ଚ ଖରାଣାଂ ଚ ମହାଯଶାଃ
ଉଷ୍ଟ୍ର, ମହିଷ ଏବଂ ଖଚ୍ଚର ମଧ୍ୟ, ହେ ମହାପ୍ରସିଦ୍ଧ,
ରାଜୋଵାଚ ସର୍ଵକର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ତି ଯେ ଭୃତ୍ଯା ମେ ଵରାନନେ
ରାଜା କହିଲେ: ମୋର ସେବକମାନେ ସମସ୍ତ କାମ କରନ୍ତି, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ।
ବଲୀଵର୍ଦାଃ ଖରା ଅଶ୍ଵା ଗଜା ଉଷ୍ଟ୍ରା ହ୍ଯନେକଶଃ
ବଳଦ, ଖଚ୍ଚର, ଘୋଡ଼ା, ହାତୀ ଏବଂ ଉଷ୍ଟ୍ର, ବହୁ ପରିମାଣରେ,
ଆଯସଂ ତ୍ରାପୁଷଂ ତାମ୍ରଂ ରାଜତଂ କାଂଚନଂ ତଥା
ଲୋହା, ତା, ତାମ୍ବା, ଚାନ୍ଦି ଏବଂ ସୁନା ମଧ୍ୟ,
ନନୁ ପଶ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଦେଵି କିଂଚିଦ୍ଧୈମଂ ନ ଚାଯସମ୍
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ କିଛି ସୁନା ଦେଖୁଛି, କିନ୍ତୁ ଲୋହା ନୁହେଁ।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାଦେଵୀ ତେନ ରାଜ୍ଞା ସୁଶୋଭନା 208.
ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ମହାଦେବୀ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଥିଲେ।
ଗଚ୍ଛ ରାଜନ୍ଯଥାକାମମନୁଯାସ୍ଯାମି ପୃଷ୍ଠତଃ
ହେ ରାଜା, ଆପଣ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଆନ୍ତୁ, ମୁଁ ପଛରୁ ଅନୁସରଣ କରିବି।
ତତୋ ରାଜା ଚ ଦେଵୀ ଚ କ୍ଷେତ୍ରଂ ମୃଗଯତସ୍ତଦା
ତାପରେ ରାଜା ଓ ଦେବୀ ଏହି ସମୟରେ ଖେତ ଖୋଜିଲେ।
ଇଦଂ ଭଦ୍ରଂ ମମ କ୍ଷେତ୍ରମାସ୍ସ୍ଵାତ୍ର ଵରଵର୍ଣିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ମୋର ଶୁଭ ଖେତ, ଏଠାରେ ବସ।
ଅହଂ ଛିନଦ୍ମି ଵୈ ଦେଵି ତ୍ଵମେତାଞ୍ଛୋଧଯ ପ୍ରିଯେ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ କଟିବି, ଆପଣ ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସଫା କରନ୍ତୁ, ପ୍ରିୟେ।
ଏଵମୁକ୍ତା ମହାଦେଵୀ ତେନ ରାଜ୍ଞା ତପୋଧନ
ଏଭଳି ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯିବା ପରେ, ମହାଦେବୀ ଅତି ଶୋଭାମୟ ଥିଲେ।
ଵୃକ୍ଷୋଽତ୍ର ଦୃଶ୍ଯତେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ସୌଵର୍ଣୋ ଗୁଲ୍ମ ଏଵ ଚ
ଏଠାରେ ପାଖରେ ସୁନାର ଗଛ ଏବଂ ସୁନାର ଝାଡ଼ି ଦେଖାଯାଉଛି।
କଥଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କରିଷ୍ଯାଵୋ ହୃଦ୍ରୋଗସ୍ଯ ତୁ କାରକମ୍
ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ହୃଦ୍ରୋଗ ହୁଏ, ସେଠି ଆମେ କିପରି ଖେତ କରିପାରିବୁ?
ଅସ୍ମିନ୍ଵାପି କୃତଂ କର୍ମ କଥଂ ଗୁଣକରଂ ଭଵେତ୍
ଏଠି କାମ କଲେ ମଧ୍ୟ, କିପରି ତାହାର ଫଳ ମିଳିବ?
ଶୁଭଂ ସାନୁନଯଂ ଵାକ୍ଯଂ ଭୂତାନାଂ ଗୁଣଵତ୍ସଲଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ସ୍ନେହ କରନ୍ତି, ଶୁଭ ଏବଂ କମଳ ଭାଷା କହନ୍ତି।
ପାନୀଯସ୍ଯ ତୁ ପାର୍ଶ୍ଵେନ ସନ୍ନିକୃଷ୍ଟେନ ସୁନ୍ଦରି 208.
ସୁନ୍ଦରୀ, ଜଳର କୂଳ ନିକଟରେ,
ଅଯଂ ଗୃହୋ ମହାଦେଵି ନ ଚ ବାଧାଽତ୍ର କସ୍ଯଚିତ୍
ଏହା ଏକ ଘର, ମହାଦେବୀ, ଏଠାରେ କେହି କଷ୍ଟ ପାଉନାହାନ୍ତି।
ଵିଯନ୍ମଧ୍ଯେ ତଥୋଗ୍ରଶ୍ଚ ସଵିତା ତପତେ ସଦା
ଆକାଶ ମଧ୍ୟରେ ତୀବ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦା ତାପିବାକୁ ଥାଏ।
ପ୍ରଵୃଦ୍ଧୋ ଦାରୁଣୋ ଘର୍ମଃ କାଲଶ୍ଚୈଵାତିଦାରୁଣଃ
ଉତ୍ତପ୍ତ ଏହି ଗରମ ଦିନକୁ ଦିନ ବଢ଼ୁଛି, ଋତୁ ବି ବହୁତ କଠିନ ହୋଇଯାଇଛି।
ସ୍ନିଗ୍ଧୌ ତାମ୍ରତଲୌ ପାଦୌ ତସ୍ଯାଂ ସନ୍ତାପମାଗତୌ
ସେଠାରେ ତାଙ୍କର ମୃଦୁ ଏବଂ ତାମ୍ରବର୍ଣ୍ଣ ପାଦ ତାପରେ ପିଡ଼ିତ ହେଉଛି।
ସୂର୍ଯସ୍ଯ ପାଦା ମଧ୍ଯାହ୍ନେ ତାପଯନ୍ତ୍ଯଗ୍ନିସନ୍ନିଭାଃ
ମଧ୍ୟାହ୍ନରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କର ପାଦ ଅଗ୍ନି ପରି ତୀବ୍ର ତାପ ଦେଉଛି।
ତୃଷିତାସ୍ମି ମହାରାଜ ଭୃଶମୁଷ୍ଣେନ ପୀଡିତା
ମହାରାଜ, ମୁଁ ତିଆରି ହୋଇଛି, ଏହି ତୀବ୍ର ତାପରେ ବହୁତ କଷ୍ଟ ପାଉଛି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପତିତା ଦେଵୀ ଵିହ୍ଵଲା ଦୁଃଖପୀଡିତା
ଏପରି କହି, ଦେବୀ ଦୁଃଖରେ ଅଚେତନ ହୋଇ ପଡ଼ିଗଲେ।