ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତାମେଵ ଶରଣଂ ଗତ୍ଵା ଯାଵତ୍ ପଶ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵ । ତାଵଦ୍ ଦିଵ୍ଯଃ ପୁମାଂସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରେ ସମଦୃଶ୍ଯତ ।। ୨.

ମୁଁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲି, ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ତସ୍ଯାପି ପଂସୋ ହୃଦଯେ ତ୍ଵପରସ୍ତସ୍ଯ ଚୋରସି । ଅନ୍ଯୋ ରକ୍ତେକ୍ଷଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭଃ ।। ୨.

ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭିତରେ ଆଉ ଜଣେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଆଉ ଜଣେ ଦେଖାଗଲେ—ତାଙ୍କ ଲାଲ ଆଖି, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଦୀପ୍ତ।

ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁମାଂସୋଽତ୍ର ତ୍ରଯଃ କନ୍ଯାଶରୀରଗାଃ । କ୍ଷଣେନ ତତ୍ର କନ୍ଯୈକା ନ ତାନ୍ ପଶ୍ଯାମି ସୁଵ୍ରତ ।। ୨.

ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ତିନି ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; କିନ୍ତୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କେବଳ କନ୍ୟା ମାତ୍ର ରହିଗଲେ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଦେଖିପାରିଲିନି।

ତତଃ ପୃଷ୍ଟା ମଯା ଦେଵୀ ସା କୁମାରୀ କଥଂ ମମ । ଵେଦା ନଷ୍ଟା ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଭଦ୍ରେ ତନ୍ନାଶକାରଣମ୍ ।। ୨.

ତାପରେ ମୁଁ ସେଇ ଦେବୀ, ଏହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି: 'ମୋର ବେଦଗୁଡ଼ିକିଏମିତି ହରାଇଗଲା? ହେ ଭଦ୍ରେ, ଦୟାକରି ଏହାର କାରଣ କହ।'

କନ୍ଯୋଵାଚ । ମାତାଽହଂ ସର୍ଵଵେଦାନାଂ ସାଵିତ୍ରୀ ନାମ ନାମତଃ । ମାଂ ନ ଜାନାସି ଯେନ ତ୍ଵଂ ତତୋ ଵେଦା ହୃତାସ୍ତଵ ।। ୨.

କନ୍ୟା କହିଲେ: 'ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ମାଆ, ମୋର ନାଁ ସାବିତ୍ରୀ। ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତୁମ ବେଦ ହରାଇଗଲା।'

ଏଵମୁକ୍ତେ ତଯା ରାଜନ୍ ଵିସ୍ମଯେନ ତପୋଧନ । ପୃଷ୍ଟା କ ଏତେ ପୁରୁଷା ଏତତ୍କଥଯ ଶୋଭନେ

ସେଉଁଠି ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପଚାରିଲି: 'ଏହି ପୁରୁଷମାନେ କିଏ? ହେ ଶୋଭାମୟୀ, ଦୟାକରି କହ।'

କନ୍ଯୋଵାଚ ଯ ଏଷ ମଚ୍ଛରୀରସ୍ଥଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗୈଶ୍ଚାରୁଲୋଚନଃ । ଏଷ ଋଗ୍ଵେଦନାମା ତୁ ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଵହ୍ନିଭୂତୋ ଦହତ୍ଯାଶୁ ପାପାନ୍ଯୁଚ୍ଚାରଣାଦନୁ ।। ୨.

କନ୍ୟା କହିଲେ: 'ଯିଏ ମୋର ଶରୀର ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୋଭାମୟ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସେ ନାରାୟଣ ଦେବ, ଯାହାକୁ ଋଗ୍ବେଦ କୁହାଯାଏ। ସେ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଦେଇଥାନ୍ତି।'

ଏତସ୍ଯ ହୃଦଯେ ଯୋଽଯଂ ଦୃଷ୍ଟ ଆସୀତ୍ ତ୍ଵଯାତ୍ମଜଃ । ସ ଯଜୁର୍ଵେଦରୂପେଣ ସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ମହାବଲଃ ।। ୨.

'ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭିତରେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦେଖିଥିଲ, ହେ ପୁତ୍ର, ସେ ଯଜୁର୍ବେଦର ଆକାରରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'

ତସ୍ଯାପ୍ଯୁରସି ସଂଵିଷ୍ଟୋ ଯ ଏଷ ଶୁଚିରୁଜ୍ଜ୍ଵଲଃ । ସ ସାମଵେଦନାମା ତୁ ରୁଦ୍ରରୂପୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ଏଷ ଆଦିତ୍ଯଵତ୍ ପାପାନ୍ଯାଶୁ ନାଶଯତେ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨.

'ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଯିଏ ବସିଛନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ସାମବେଦ ରୂପୀ ରୁଦ୍ର। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମନ୍ତ୍ରସ୍ମରଣ କଲେ ଶୀଘ୍ର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।'

ଏତେ ତ୍ରଯୋ ମହାଵେଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଏତେ ଵର୍ଣା ଅକାରାଦ୍ଯାଃ ସଵନାନ୍ଯତ୍ର ଵୈ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨.

'ଏହି ତିନିଜଣେ ମହାବେଦ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହିମାନେ ତିନି ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ଆଦି ଅନୁସ୍ୱାର ଓ ସବୁ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟା।'

ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ସମାସେନ କଥିତଂ ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଗୃହାଣ ଵେଦାନ୍ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵଜ୍ଞତ୍ଵଂ ଚ ନାରଦ ।। ୨.

'ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ନାରଦ।'

ଏତସ୍ମିନ୍ ଵେଦସରସି ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ମହାଵ୍ରତ । କୃତେ ସ୍ନାନେଽନ୍ଯଜନ୍ମୀଯଂ ଯେନ ସ୍ମରସି ସତ୍ତମ ।। ୨.

'ଏହି ବେଦ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କର, ହେ ମହାବ୍ରତୀ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ତୁମେ ତୁମର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତିରୋଭାଵଂ ଗତା କନ୍ଯା ନରାଧିପ । ଅହଂ ତତ୍ର କୃତସ୍ନାନସ୍ତ୍ଵାଂ ଦିଦୃକ୍ଷୁରିହାଗତଃ ।। ୨.

ଏଭଳି କହି ବେଳେ, ସେ କନ୍ୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ହେ ନରପତି। ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଉଵାଚ । ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଭଗଵନ୍ ଜନ୍ମନ୍ଯାସୀଦ୍ ଯତ୍ ତଦ୍ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ସର୍ଵଂ କଥଯ ଦେଵର୍ଷେ ମହତ୍ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ ।। ୩.

ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହିଲେ: 'ହେ ଭଗବାନ, ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେସବୁ କଥା ମୋତେ କହ। ମୋର ମନରେ ବଡ଼ ଆଗ୍ରହ ଅଛି, ହେ ଦେବଋଷି।'

ନାଦରଦ ଉଵାଚ । ସ୍ନାତସ୍ଯ ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମିନ୍ ଵେଦସରସ୍ଯଥ । ସାଵିତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ ଜନ୍ମସହସ୍ତ୍ରକମ୍ । ସ୍ମରଣଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଜ୍ଜାତଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଜନ୍ମାନ୍ତରଂ ମମ ।। ୩.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସେ ବେଦ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଥିଲି। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋତେ ହଜାର ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ହେଲା। ଏବେ ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର କଥା ଶୁଣ।'

ଅସ୍ତ୍ଯଵନ୍ତୀପୁରଂ ରାଜଂସ୍ତତ୍ରାହଂ ପ୍ରାଗ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ନାମ୍ନା ସାରସ୍ଵତଃ ପୂର୍ଵଂ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ ।। ୩.

'ଏକ ଅବନ୍ତୀପୁର ନାମକ ସହର ଅଛି, ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ମୋର ନାଁ ସାରସ୍ୱତ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।'

ବହୁଭୃତ୍ଯପରୀଵାରୋ ବହୁଧାନ୍ଯଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ କୃତସଂଜ୍ଞେ ତୁ ଯୁଗେ ପରମବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।। ୩.

'ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ଚାକର ଥିଲେ, ଅଧିକ ଧାନ୍ୟ ଥିଲା, ହେ ରାଜା। ଏହା ପୂର୍ବର କୃତ ଯୁଗର କଥା, ମୁଁ ଅତି ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲି।'

ତତୋ ଧ୍ଯାତଂ ମଯୈକାନ୍ତେ କିମନେନ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେନ ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି ନ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପୁତ୍ରେଷୁ ଯାମ୍ଯହମ୍ । ତପସେ ଧୃତସଂକଲ୍ପଃ ସରଃ ସାରସ୍ଵତଂ ଦ୍ରୁତମ୍ ।। ୩.

ତାପରେ ମୁଁ ଏକାନ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କରିଲି, 'ଏସବୁ ସହିତ ମୁଁ କଣ କରିବି?' ସମସ୍ତ କଥା ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମୋ ମନରେ ତପସ୍ୟାର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସାରସ୍ବତ ସରୋବରକୁ ଚାଲିଗଲି।

ଏଵଂ ଚିନ୍ତ୍ଯ ମଯା ଇଷ୍ଟଃ କର୍ମକାଣ୍ଡେନ କେଶଵଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ପିତରୋ ଦେଵା ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥା ଜନାଃ ।। ୩.

ଏଭଳି ଭାବି, ମୁଁ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜିଲି, ପିତୃମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଯଜ୍ଞ କରିଲି।

ତତୋଽହଂ ନିର୍ଗତୋ ରାଜଂସ୍ତପସେ ଧୃତମାନସଃ । ସାରସ୍ଵତଂ ନାମ ସରୋ ଯଦେତତ୍ ପୁଷ୍କରଂ ସ୍ମୃତମ୍ ।। ୩.

ତାପରେ, ରାଜା, ମୋ ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇ, ମୁଁ ସାରସ୍ବତ ନାମକ ସରୋବରକୁ ଗଲି, ଯାହାକୁ ପୁଷ୍କର ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଜଣାଯାଏ।

ତତ୍ର ଗତ୍ଵା ମଯା ଵିଷ୍ଣୁଃ ପୁରାଣଃ ପୁରୁଷଃ ଶିଵଃ । ଆରାଧିତୋ ମଯା ଭକ୍ତ୍ଯା ଜପଂ ନାରାଯଣାତ୍ମକମ୍ ।। ୩.

ସେଠାରେ ଯାଇ, ମୁଁ ପ୍ରାଚୀନ, ଆଦି ଓ ଶୁଭ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ସହିତ ନାରାୟଣ ମନ୍ତ୍ର ଜପ କରି ପୂଜିଲି।

ବ୍ରହ୍ମପାରମଯଂ ରାଜନ୍ ଜପତା ପରମଂ ସ୍ତଵମ୍ । ତତୋ ମେ ଭଗଵାଂସ୍ତୁଷ୍ଟଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତ୍ଵଂ ଜଗାମ ହ ।। ୩.

ରାଜା, ମୁଁ ଯେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତୁତି ଜପ କରିଥିଲି, ଯାହା ବ୍ରହ୍ମ ସାରକୁ ନେଇଯାଏ, ତାହାରେ ଭଗବାନ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଇ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଉଵାଚ । କୀଦୃଶଂ ବ୍ରହ୍ମପାରଂ ତୁ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ସତ୍ତମ । କଥଯସ୍ଵ ପ୍ରସାଦେନ ଦେଵର୍ଷେ ସୁପ୍ରସନ୍ନଧୀଃ ।। ୩.

ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହିଲେ: 'ସେଇ ବ୍ରହ୍ମ ସାର ସ୍ତୁତି କଣ? ମୁଁ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି, ହେ ଉତ୍ତମ। ଦୟାକରି, ଦେବଋଷି, ତୁମେ ମୋତେ କହ।'

ନାରଦ ଉଵାଚ । ପରଂ ପରାଣାମମୃତଂ ପୁରାଣଂ ପାରଂ ପରଂ ଵିଷ୍ଣୁମନନ୍ତଵୀର୍ଯମ୍ । ନମାମି ନିତ୍ଯଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣଂ ପରାଯଣଂ ପାରଗତଂ ପରାଣାମ୍ ।। ୩.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ମୁଁ ସର୍ବଦା ସେଇ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ଅମୃତମଧ୍ୟର ଅମୃତ, ପ୍ରାଚୀନ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ଅନନ୍ତ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ। ସେ ଚିରକାଳର ପୁରୁଷ, ପ୍ରାଚୀନ ଆଶ୍ରୟ, ସର୍ବୋପରିକୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଛନ୍ତି।'

ପୁରାତନଂ ତ୍ଵପ୍ରତିମଂ ପୁରାଣଂ ପରାପରଂ ପାରଗମୁଗ୍ରତେଜସମ୍ । ଗମ୍ଭୀରଗମ୍ଭୀରଧିଯାଂ ପ୍ରଧାନଂ ନତୋଽସ୍ମି ଦେଵଂ ହରିମୀଶିତାରମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ହରି, ସେଇ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରେ, ଯିଏ ପ୍ରାଚୀନ, ତୁଳନାହୀନ, ଆଦିଦେବ, ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ। ଯିଏ ଗଭୀର ମନ ଥିବାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଗଭୀର ଅର୍ଥର ମୁଖ୍ୟ।

ପରାତ୍ପରଂ ଚାପରମଂ ପ୍ରଧାନଂ ପରାସ୍ପଦଂ ଶୁଦ୍ଧପଦଂ ଵିଶାଲମ୍ । ପରାତ୍ପରେଶଂ ପୁରୁଷଂ ପୁରାଣଂ ନାରାଯଣଂ ସ୍ତୌମି ଵିଶୁଦ୍ଧଭାଵଃ ।। ୩.

ମୁଁ ଶୁଦ୍ଧ ହୃଦୟରେ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବୋପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ପ୍ରଧାନ, ଶୁଦ୍ଧ ନିବାସ, ବିଶାଳ, ସର୍ବୋପରିର ଈଶ୍ୱର, ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ।

ପୁରା ପୁରଂ ଶୂନ୍ଯମିଦଂ ସସର୍ଜ୍ଜ ତଦା ସ୍ଥିତତ୍ଵାତ୍ ପୁରୁଷଃ ପ୍ରଧାନଃ । ଜନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧଃ ଶରଣଂ ମମାସ୍ତୁ ନାରାଯଣୋ ଵୀତମଲଃ ପୁରାଣଃ ।। ୩.

ପ୍ରାଚୀନକାଳରେ, ଯେତେବେଳେ ଏହି ସୃଷ୍ଟି ଶୂନ୍ୟ ଥିଲା, ସେ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ; ପରେ ପ୍ରଧାନ ପୁରୁଷ ଭାବେ ଅବିଚଳ ରହିଲେ। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଇ ପବିତ୍ର ଓ ପ୍ରାଚୀନ ନାରାୟଣ ମୋର ଶରଣ ହେଉନ।

ପାରଂ ପରଂ ଵିଷ୍ଣୁମପାରରୂପଂ ପୁରାତନଂ ନୀତିମତାଂ ପ୍ରଧାନମ୍ । ଧୃତକ୍ଷମଂ ଶାନ୍ତିଧରଂ କ୍ଷିତୀଶଂ ଶୁଭଂ ସଦା ସ୍ତୌମି ମହାନୁଭାଵମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ସର୍ବଦା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ସର୍ବୋପରି, ଅସୀମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ପ୍ରାଚୀନ, ଜ୍ଞାନୀମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନ, ଧୃଢ଼ ଧୈର୍ଯ୍ୟ ଓ ଶାନ୍ତିର ଧାରକ, ପୃଥିବୀର ନାଥ, ସଦା ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ ମହାମହିମା।

ସହସ୍ତ୍ରମୂର୍ଧାନମନନ୍ତପାଦ- ମନେକବାହୁଂ ଶଶିସୂର୍ଯନେତ୍ରମ୍ । କ୍ଷରାକ୍ଷରଂ କ୍ଷୀରସମୁଦ୍ରନିଦ୍ରଂ ନାରାଯଣଂ ସ୍ତୌମ୍ଯମୃତଂ ପରେଶମ୍ ।। ୩.

ମୁଁ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ଯିଏ ଅନେକ ମୁଣ୍ଡ, ଅନନ୍ତ ପଦ, ବହୁ ବାହୁ, ଚନ୍ଦ୍ର ସୂର୍ଯ୍ୟ ନୟନ, କ୍ଷର ଓ ଅକ୍ଷର, ଦୁଧ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଶୟନ କରନ୍ତି, ଅମୃତ ଓ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ।