. ନିରୁକ୍ତମତିଵାଦାଶ୍ଚ ସାମଗାନ୍ଧର୍ଵଶୋଭିତାଃ
ସେମାନେ ନିରୁକ୍ତ, ତର୍କ ଓ ସାମଗାନର ଜ୍ଞାନରେ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ତତ୍ର ଚୈଵ ମଯା ଦୃଷ୍ଟା ଋଷଯଃ ପିତରସ୍ତଥା
ସେଠାରେ ମୁଁ ଋଷିମାନେ ଓ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେଖିଥିଲି।
ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ମଯା ଦୃଷ୍ଟଃ କୃଷ୍ଣଵର୍ଣୋ ମହାହନୁଃ
ତାଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଁ ଏକ କଳାବର୍ଣ୍ଣ, ବଡ଼ ମୁହଁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି।
ଵାମବାହୁଶ୍ଚ ଦଣ୍ଡେନ ପ୍ରଵରେଣ ସମନ୍ଵିତଃ
ସେ ବାମହାତରେ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଣ୍ଡ ଧରିଥିଲେ ଏବଂ ଅତି ଗରିମାଶାଳୀ ଥିଲେ।
ଶିକ୍ଷାର୍ଥେ ଧର୍ମରାଜେନ ସନ୍ଦିଷ୍ଟଃ ସ ପୁନଃ ପୁନଃ
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଶିକ୍ଷା ପାଇଁ ସେ ପୁନିପୁନି ନିର୍ଦ୍ଦେଶିତ ହେଉଥିଲେ।
ତଥାନ୍ଯେ ଚାପରେ ତତ୍ର ଶାସନେଷୁ ସମାହିତାଃ
ସେଠି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଏକାଗ୍ର ଥିଲେ।
ଯମେନ ପୂଜ୍ଯମାନା ସା ଦିଵ୍ଯଗନ୍ଧାନୁଲେପନୈଃ 197.
ଯମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ସେ ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ ଶୋଭିତ ହେଉଥିଲେ।
ଅତଃ ପରଂ ନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ସାଧନଂ କଥିତଂ ବୁଧୈଃ
ଏହାଠାରୁ ଆଗକୁ କୌଣସି ଅନ୍ୟ ସାଧନ କରିବାକୁ ପ୍ରୟୋଜନ ନାହିଁ ବୋଲି ବୁଦ୍ଧିମାନମାନେ କହିଛନ୍ତି।
ଅସୁରାଶ୍ଚ ସୁରାଶ୍ଚୈଵ ଯୋଗିନଶ୍ଚ ମହୌଜସଃ
ଅସୁର, ଦେବତା ଓ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଗୀମାନେ ସେଠି ଥିଲେ।
ତସ୍ଯାଙ୍ଗେଭ୍ଯଃ ସମୁଦ୍ଭୂତା ଵ୍ଯାଧଯଃ କ୍ଲେଶସମ୍ଭଵାଃ
ତାଙ୍କର ଅଙ୍ଗଠାରୁ କ୍ଳେଶ ଜନିତ ବ୍ୟାଧିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।
ପୌରୁଷେଣ ସମାଯୁକ୍ତାଃ ସର୍ଵଲୋକନଯାଯତାଃ
ପୁରୁଷତ୍ୱରେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଏହି ବ୍ୟାଧିମାନେ ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ଦୁଃଖ ଦେଉଥିଲେ।
ମହାସତ୍ତ୍ଵୋ ମହାତେଜାଃ ଜରାମରଣଵର୍ଜିତଃ
ସେ ମହାଶକ୍ତିଶାଳୀ, ମହାତେଜସ୍ବୀ ଓ ବୃଦ୍ଧାପ୍ୟ ଓ ମୃତ୍ୟୁ ରହିତ।
ଗାଯକା ହାସକାଶ୍ଚୈଵ ସର୍ଵଜୀଵପ୍ରବୋଧକାଃ
ସେଠି ଗାୟକ, ହସନ୍ତା ଓ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଜାଗ୍ରୁତ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ ଥିଲେ।
ଦିଵ୍ଯାଭରଣଶୋଭାଭିଃ ଶୋଭମାନାଃ ସୁତେଜସଃ
ଦିବ୍ୟ ଭୂଷଣର ଶୋଭାରେ ତେଁମାନେ ଅତି ତେଜସ୍ବୀ ଓ ଶୋଭାମୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ପର୍ଯାସ୍ତରଣସଂଛନ୍ନେଷ୍ଵାସନେଷୁ ତଥା ପରେ
ଅନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ଆସନଗୁଡ଼ିକୁ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଚାଦର ଦ୍ୱାରା ଢାକାଯାଇଥିଲା।
ଅନେକାଶ୍ଚ ନରାସ୍ତତ୍ର ଵେଦନାଶ୍ଚ ସୁଦାରୁଣାଃ
ସେଠାରେ ଅନେକ ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
କାମକ୍ରୋଧଵିଚାରିଣ୍ଯୋ ନାନାରୂପଧରାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ 197.
କାମ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅନୁଗତ ନାନା ରୂପରେ ନାରୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ।
ତାସାଂ ହଲହଲାଶବ୍ଦଃ ସର୍ଵାସାଂ ଚ ସମନ୍ତତଃ
ସେମାନଙ୍କର ଉଚ୍ଚ ଶବ୍ଦ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଗୁଞ୍ଜିଉଥିଲା।
କୂଷ୍ମାଣ୍ଡା ଯାତୁଧାନାଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସାଃ ପିଶିତାଶନାଃ
ସେଠାରେ କୁଷ୍ମାଣ୍ଡ, ଯାତୁଧାନ, ରାକ୍ଷସ ଏବଂ ମାଂସ ଖାଉଥିବା ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଏକବାହୁର୍ଦ୍ଵିବାହୁଶ୍ଚ ତ୍ରିବାହୁର୍ବହୁବାହୁକଃ
କେହି ଗୋଟିଏ ହାତ, କେହି ଦୁଇଟି, କେହି ତିନୋଟି ଓ କେହି ଅନେକ ହାତ ଥିଲେ।
କେଚିତ୍ତୁ ତତ୍ର ପୁରୁଷାଃ ସର୍ଵଶୋଭାଵିଶୋଭିତାଃ
କିନ୍ତୁ ସେଠାରେ କିଛି ପୁରୁଷ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଶୋଭାରେ ଶୋଭିତ।
ସ୍ରଗ୍ଵିଣୋ ବଦ୍ଧପାଦାଶ୍ଚ ସର୍ଵାଭରଣଭୂଷିତାଃ
ସେମାନେ ମାଳା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ପାଦ ବାନ୍ଧାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଗହନାରେ ଶୁଭିତ।
ସଶକ୍ତିତୋମରାଃ କେଚିତ୍ସଧନୁଷ୍କା ଦୁରାସଦାଃ
କିଛି ଲୋକ ଶକ୍ତି ଓ ତୋମର ଧରିଥିଲେ, କିଛି ଧନୁଷ ଧରିଥିଲେ, ସେମାନେ ଅପ୍ରବେଶ୍ୟ ଥିଲେ।
ସଜ୍ଜିତା ଦଧିହସ୍ତାଶ୍ଚ ଗନ୍ଧହସ୍ତା ହ୍ଯନେକଶଃ
କିଛି ଲୋକ ହାତରେ ଦହି ଧରି ତିଆରି ହୋଇଥିଲେ, ଅନେକ ଲୋକ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ନେଇଥିଲେ।
ଧୂପାନ୍ପ୍ରଗୃହ୍ଯ ଵିଵିଧାନ୍ଵାସାଂସି ଶୁଭଦର୍ଶନାଃ
ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଧୂପ ଧରିଥିଲେ, ଶୁଭ ଦେଖାଯିବା ପୋଷାକ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ଵାଜିକୁଞ୍ଜରଯୁକ୍ତାନି ହଂସଯୁକ୍ତାନି ଚାପରେ
କିଛି ଲୋକ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ ଯୋଗୁ ଚଳିଥିବା ଯାନ ଉପରେ ଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ହଂସ ଯୋଗୁ ଚଳିଥିଲେ।
ମଯୂରୈଃ ସାରସୈଶ୍ଚୈଵ ଚକ୍ରଵାକୈଶ୍ଚ ଵାଜିଭିଃ 197.
ଅନ୍ୟେ ମୟୂର, ସାରସ ଓ ଚକ୍ରବାକ ପକ୍ଷୀ ଆକାର ଘୋଡ଼ା ଉପରେ ଥିଲେ।
ଉଜ୍ଜ୍ଵଲା ମଲିନାଶ୍ଚୈଵ ଜୀର୍ଣଵସ୍ତ୍ରା ନଵାଂଶୁକାଃ
କିଛି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, କିଛି ମେଳା, କିଛି ପୁରୁଣା କପଡ଼ା ପିନ୍ଧିଥିଲେ, ଅନ୍ୟେ ନୂତନ ରେଶମ ପିନ୍ଧିଥିଲେ।
ସମାର୍ଜାରୀ କାଚଵର୍ଣା କୃଷ୍ଣା ଚୈଵ କଲିସ୍ତଥା
କିଛି ମାଉସି ରଙ୍ଗ, କିଛି କାଚ ରଙ୍ଗ, କିଛି କଳା ଏବଂ କଳି ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଏତେ ପୁରୋଗମାସ୍ତତ୍ର କୃତାନ୍ତସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ
ଏହାମାନେ ସେଠାରେ ବଡ଼ ଆତ୍ମା କୃତାନ୍ତଙ୍କର ଆଗ୍ରଗାମୀ।