ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ଥୂଲାଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାଶ୍ଚ ଜନ୍ତଵଃ
ସେଠାରେ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ମୋଟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗାନି ଚୈଵ ସୀଦନ୍ତି ମନୋ ଵିହ୍ଵଲତୀଵ ମେ
ମୋର ଶରୀର ଅଙ୍ଗ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଓ ମନ ବିମୂଢ଼ ଲାଗୁଛି।
ତଥାପି କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ତଥାଶ୍ରୁତମ୍
ତଥାପି, ଯେଉଁପରି ଦେଖିଛି ଓ ଶୁଣିଛି, ସେହିପରି କହିବି।
ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯେତ ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୁଲା
ଏହା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ, ଏଠି ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଯାଇଛି।
ପ୍ରସନ୍ନେନ ଚ ତୋଯେନ ଶୀତଲେନ ସୁଗନ୍ଧିନା
ସେଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣି ଅଛି।
ଭ୍ରାଜତେ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀ
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଏଠି ଚମକୁଛି।
ଅମରାଃ କ୍ରୀଡମାନାଶ୍ଚ ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ପୁନଃପୁନଃ
ଅମରମାନେ ଏଠି ପୁନଃପୁନଃ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି।
ଭୁଜଙ୍ଗାଵନତାଙ୍ଗ୍ଯଶ୍ଚ କିନ୍ନର୍ଯଶ୍ଚ ସୁଗାଯନାଃ
ସେଠାରେ ନମ୍ର ଦେହ ଥିବା କିନ୍ନରୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସାଙ୍ଗରେ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ନାରୀସହସ୍ରାଣି ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାନି ନିତ୍ଯଶଃ
ଏପରି ଭାବେ ଏଠି ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ସଦା ରହିଛନ୍ତି।
ତତ୍ରାପରେ ଵୃକ୍ଷଷଣ୍ଡା ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାନ୍ଵିତାଃ 196.
ଅନ୍ୟଏଠି ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ପ୍ରମଦାଶ୍ଚ ଜଲେ ତତ୍ର କାମରୂପାଃ ସୁମେଖଲାଃ
ସେଠାରେ, ଜଳରେ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଓ ରୂପ ବଦଳାଇପାରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ମହିଳାମାନେ ରହନ୍ତି, ସେମାନେ ଚମକୁଥିବା କମରବନ୍ଧନୀ ପିନ୍ଧିଥାନ୍ତି।
ତାଂ ନଦୀଂ କ୍ଷୋଭଯନ୍ତ୍ଯସ୍ତାଃ କ୍ରୀଡନ୍ତି ସହିତାଃ ପ୍ରିଯୈଃ
ସେମାନେ ନିଜ ପ୍ରିୟମାନେଙ୍କ ସହିତ ଏହି ନଦୀକୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି ଆନନ୍ଦରେ ଖେଳୁଥାନ୍ତି।
ଜଲତୂର୍ଯନିନାଦେନ ଭୂଷଣାନାଂ ସ୍ଵନେନ ଚ
ଜଳୀୟ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦ ଓ ଗହନାର ଝଙ୍କାର ମଧ୍ୟରେ,
ଵୈଵସ୍ଵତୀ ନାମ ମହାନଦୀ ସା ଶୁଭା ନଦୀନାଂ ପ୍ରଵରାଽତିରମ୍ଯା
ସେ ଶୁଭ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦଦାୟି, ବୈବସ୍ୱତୀ ନାମରେ ପରିଚିତ।
ତୋଯାନୁରୂପା ଚ ମନୋହରା ଚ ଦିଵ୍ଯେନ ତୋଯେନ ସଦୈଵ ପୂର୍ଣା
ଏହି ନଦୀ ତାଙ୍କର ଜଳର ରୂପରେ ଅତି ଆକର୍ଷକ ଓ ସଦା ଦିବ୍ୟ ଓ ମନମୋହନ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
ରଥାଙ୍ଗସାହ୍ଵୈଃ ପ୍ରଵରୈଶ୍ଚ ପଦ୍ମୈଃ ପ୍ରତପ୍ତଜାମ୍ବୂନଦ କର୍ଣିକାଭିଃ
ଏହି ନଦୀ ରଥାଙ୍ଗ ନାମକ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପଦ୍ମ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ, ଯାହାର କର୍ଣ୍ଣିକା ଗଳିଥିବା ସୁନା ପରି ଚମକୁଛି।
ଯସ୍ଯାସ୍ତୁ ତୋଯଂ ଵିମଲଂ ସୁଗନ୍ଧି ସ୍ଵାଦୁ ପ୍ରସନ୍ନଂ ତ୍ଵମୃତୋପମଂ ଚ
ଏହି ନଦୀର ଜଳ ସ୍ୱଚ୍ଛ, ସୁଗନ୍ଧିତ, ମିଠା, ପ୍ରସନ୍ନ ଓ ନିଜେ ଅମୃତ ସମାନ।
ନାର୍ଯଃ ସୁରୂପା ମଦଵିହ୍ଵଲାଶ୍ଚ କ୍ରୀଡନ୍ତି ତା ଯତ୍ର ମନୋଜ୍ଞରୂପାଃ
ସେଠାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଓ ଆନନ୍ଦରେ ମତ୍ତ ମହିଳାମାନେ ମନମୋହନ ରୂପରେ ଖେଳୁଥାନ୍ତି।
ଯା ଦେଵତାନାମପି ପୂଜନୀଯା ତପୋନିଧୀନାଂ ଚ ତଥା ମୁନୀନାମ୍
ଏହି ନଦୀକୁ ଦେବତାମାନେ, ତପସ୍ଵୀ ଓ ମୁନିମାନେ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବାଯୋଗ୍ୟ ବୋଲି ମନେ କରନ୍ତି।
ଜଲଂ ଚ ଦତ୍ତଂ ବହୁଭିର୍ନରୈଶ୍ଚ ତସ୍ଯାଃ ସ୍ଵରୂପପ୍ରତିମା ଚ ନିଷ୍ଠା 196.
ଏଠାରେ ଅନେକ ଲୋକ ଜଳ ଦାନ କରିଛନ୍ତି, ଏବଂ ଏହି ନଦୀର ନିଜସ୍ୱ ରୂପ ସ୍ଥିର ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଵାଦିତ୍ରଗୀତସ୍ଵନତାଲଯୁକ୍ତା ଗାଯନ୍ତି ନାର୍ଯଃ ସହିତାଃ ସଦା ହି
ସେଠାରେ ମହିଳାମାନେ ସଦା ବାଦ୍ୟ ଓ ଗୀତର ତାଳରେ ଏକାଠି ଗାନ କରନ୍ତି।
କୁର୍ଵନ୍ତି ସଂହର୍ଷମିଵ ସ୍ଵନେନ ମନୋଜ୍ଞରୂପା ଦିଵି ଦେଵତାନାମ୍
ସେମାନଙ୍କର ମନୋହର ରୂପ ଓ ମଧୁର ସ୍ୱର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଆନନ୍ଦ ଦେଇଥାନ୍ତି।
ପ୍ରାସାଦକୁଞ୍ଜେଷୁ ଵିହାର୍ଯମାଣା ନ ତୃପ୍ତିମେଵଂ ବହୁ ତାଃ ପ୍ରଯାନ୍ତି
ପ୍ରାସାଦ ଉଦ୍ୟାନରେ ଖେଳିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ କେବେ ବି ଅକ୍ଳାନ୍ତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।
କ୍ଵଚିତ୍ ସୁଗନ୍ଧଃ ପ୍ରଚଚାର ଭୂଯଃ ପ୍ରାସାଦରୋଧଂ ପ୍ରଵିରୂଢମାର୍ଗଃ
କେବେ କେବେ ମଧୁର ସୁଗନ୍ଧ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇ ପ୍ରାସାଦର ଦେଉଳ ଓ ଫୁଲିଥିବା ପଥରେ ଭରିଯାଏ।
ତଥାଽପରେ କ୍ରୀଡନକାଃ ସକାନ୍ତାଃ ସୁଵର୍ଣଵେଦୀକୃତସାନୁଶୋଭାଃ
ଅନ୍ୟଏଠି, କିଛି ଲୋକ ନିଜ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହିତ ସୁନାର ବେଦି ଉପରେ ଖେଳିବାର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କରୁଛନ୍ତି।
ଶକ୍ଯୋ ଵିଭାଗୋ ନ ହି ରମ୍ଯତାଯା ହ୍ଯସୌ ଦିନୈର୍ଵା ବହୁଭିଃ ପ୍ରଵକ୍ତୁମ୍
ସେଠାର ଆନନ୍ଦ କେତେ ଅଧିକ, ତାହା କେବେ ବି ବର୍ଣ୍ଣନା କରିହେବ ନାହିଁ, ଅନେକ ଦିନ ଲାଗିଲେ ମଧ୍ୟ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ସଂସାରଚକ୍ରେ ଧର୍ମରାଜପୁରଵର୍ଣନଂ ନାମ ଷଣ୍ଣଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ସଂସାରଚକ୍ରରେ ଧର୍ମରାଜ ପୁରବର୍ଣ୍ଣନା ନାମକ ଏକ ଶତ ଛଅନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଋଷିପୁତ୍ର ଉଵାଚ ପ୍ରାକାରେଣ ପରିକ୍ଷିପ୍ତଂ ପ୍ରାସାଦଶତ ଶୋଭିତମ୍
ଋଷିପୁତ୍ର କହିଲେ: ଏହି ସ୍ଥାନଟି ଦେଖ, ଚାରିପାଖରେ ଦେଉଳି ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଛି, ଶତଶଃ ପ୍ରାସାଦ ଏଠି ଶୋଭା ପାଉଛି।
ସମାଲିଖଦିଵାକାଶଂ ପ୍ରଦୀପ୍ତମିଵ ତେଜସା
ସେଠାରେ ଆକାଶଟିଏ ମାନେ କେହି ଖୋଦି ଦେଇଛନ୍ତି ଭଳି ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଏବଂ ତାହା ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଆଲୋକରେ ଜଳମଳ କରୁଥିଲା।
ନାନାଯନ୍ତ୍ରୈଃ ସମାକୀର୍ଣଂ ଜ୍ଵାଲାମାଲାସମାଯୁତମ୍
ସେଠା ନାନା ପ୍ରକାର ଯନ୍ତ୍ରପାତିରେ ଭରିଯାଇଥିଲା, ଆଗ୍ନିର ମାଳା ଦ୍ୱାରା ଘେରାଯାଇଥିଲା।