ନ ନାଶୋ ହି ଶରୀରସ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ଦେଶେ ତପୋଧନାଃ
ହେ ତପସ୍ୱୀମାନେ, ସେଠି ଦେହର କେବେ ନାଶ ହୁଏନାହିଁ।
ଅଵଶ୍ଯଂ ଚୈଵ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵଂ ପୁନଃପୁନଃ
ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ପୁନିପୁନି ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବାକୁ ପଡିବ।
ନ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ଚ ଯେ ତତ୍ର ଦାନେନ ନିଗମେନ ଚ
ଯେଉଁମାନେ ଦାନ କରନ୍ତି ଓ ବେଦ ଅନୁଷ୍ଠାନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ସେଠିକୁ ଯାଆନ୍ତିନାହିଁ।
ରୌରଵୋ ଵା କଥଂ ଵିପ୍ର କିଂରୂପଂ କୂଟଶାଲ୍ମଲେଃ
ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ରୌରବ କେମିତି ଅଛି? କୂଟଶାଲ୍ମଳୀର ରୂପ କ'ଣ?
କିଂ ଚ କିଂଚ ତୁ କୁର୍ଵାଣାଃ କିଂଚ କିଂଚ ସମାଚରନ୍
ସେଠି ସେମାନେ କ'ଣ କରନ୍ତି, କ'ଣ ଆଚରଣ କରନ୍ତି?
ଧୃତିଂ ନ ଲଭତେ କିଂଚିତ୍ତୈସ୍ତୈର୍ଦୋଷୈଃ ସୁଵାସିତାଃ
ସେମାନେ ସେଇ ଦୋଷରେ ଲିପ୍ତ ହୋଇ, କେବେ ଧୃତି ପାଇପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ବୋଦ୍ଧଵ୍ଯଂ ନାଵବୁଧ୍ଯନ୍ତେ ଗୁଣାନାଂ ତୁ ଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ 195.
ବୁଝିବାକୁ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେମାନେ ଗୁଣମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁଣକୁ ବୁଝିପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ପରଂ ପରମଜାନନ୍ତୋ ରମନ୍ତେ କସ୍ଯ ମାଯଯା
ପରମତ୍ତ୍ୱକୁ ନ ଜାଣି, ସେମାନେ କାହାର ମାୟାରେ ଆନନ୍ଦ କରନ୍ତି?
ଏତତ୍କଥଯ ଵତ୍ସ ତ୍ଵଂ ଯତଃ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଦର୍ଶିଵାନ୍
ହେ ପୁତ୍ର, ତୁମେ ଯେପରି ନିଜ ଚକ୍ଷୁରେ ଦେଖିଛ, ସେ କଥା ଆମକୁ କହ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ସଂସାରଚକ୍ରେ ଯମଲୋକସ୍ଥପାପିଵର୍ଣନଂ ନାମ ପଞ୍ଚନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ସଂସାରଚକ୍ରରେ ଯମଲୋକର ପାପର ବିବରଣୀ ନାମକ ଏକଶଏ ପଞ୍ଚନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ଧର୍ମରାଜପୁରଵର୍ଣନମ୍ ତେଷାଂ ତଦ୍ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଋଷୀଣାଂ ଭାଵିତାତ୍ମନାମ୍
ଏବେ ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ପୁରୀର ବିବରଣୀ। ସେ ଶୁଦ୍ଧ ମନବଳ ଥିବା ଋଷିମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି—
ନାଚିକେତ ଉଵାଚ ଯୋଜନାନାଂ ସହସ୍ରଂ ତୁ ଵିସ୍ତରାଦ୍ଦ୍ଵିଗୁଣାଯତମ୍
ନାଚିକେତା କହିଲେ— 'ତାହାର ପ୍ରସ୍ଥ ହଜାର ଯୋଜନା ଓ ଲମ୍ବ ତାହାର ଦୁଇଗୁଣା।'
ଦ୍ଵିଗୁଣଂ ପରିଵେଷେଣ ତଦ୍ଵୈ ପ୍ରେତପତେଃ ପୁରମ୍
ସେହି ପ୍ରେତପତିଙ୍କର ସହର ଦୁଇଗୁଣା ବଡ଼ ପରିଘାରେ ଘେରାଯାଇଛି।
ହର୍ମ୍ଯପ୍ରାସାଦସଂବାଧମହାଟ୍ଟାଲସମନ୍ଵିତମ୍
ସେଠାରେ ଅନେକ ମହଳ ଓ ଉଚ୍ଚ ଅଟାଳିକା ଥିବାରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିଡ଼ ହୋଇଛି।
କୈଲାସଶିଖରାକାରୈର୍ଭଵନୈରୁପଶୋଭିତମ୍
କୈଳାସ ପର୍ବତ ଶିଖର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ଘରେ ଏହି ସହର ଶୋଭିତ।
ଦୀର୍ଘିକାଶ୍ଚ ତଥା କାନ୍ତା ନଲିନ୍ଯଶ୍ଚ ସରାଂସି ଚ
ସେଠାରେ ରମ୍ୟ ଜଳାଶୟ, ପଦ୍ମପୁଷ୍ପ ଥିବା ପୋଖରୀ ଓ ବଡ଼ ବଡ଼ ଝିଲିକ ଅଛି।
ନରନାରୀସମାକୀର୍ଣା ଗଜଵାଜିସମାକୁଲାଃ
ମନୁଷ୍ୟ ଓ ନାରୀମାନେ ଏଠି ଭରି ରହିଛନ୍ତି, ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ା ଦ୍ୱାରା ଏଠି ଚଞ୍ଚଳ ହୋଇଯାଇଛି।
ସର୍ଵଜୀଵୈସ୍ତଥାକୀର୍ଣଂ ତସ୍ଯ ରାଜ୍ଞଃ ପୁରୋତ୍ତମମ୍
ସେହି ରାଜାଙ୍କର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଭରି ରହିଛନ୍ତି।
କ୍ଵଚିଦ୍ଗାଯନ୍ ହସଂଶ୍ଚୈଵ କ୍ଵଚିଦ୍ଦୁଃଖେନ ଦୁଃଖିତଃ
କେଉଁଠି ଲୋକେ ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି ଓ ହସୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି ଦୁଃଖରେ ଦୁଃଖିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
କ୍ଵଚିନ୍ନୃତ୍ଯନ୍କ୍ଵଚିତ୍ତିଷ୍ଠନ୍ କ୍ଵଚିଦ୍ବନ୍ଧନସଂସ୍ଥିତଃ 196.
କେଉଁଠି କେହି ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି, କେଉଁଠି କେହି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି, କେଉଁଠି କେହି ବାନ୍ଧି ରଖାଯାଇଛନ୍ତି।
ସ୍ଵକର୍ମଭିଃ ପ୍ରଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ଥୂଲାଃ ସୂକ୍ଷ୍ମାଶ୍ଚ ଜନ୍ତଵଃ
ସେଠାରେ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁଯାୟୀ ମୋଟ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପ୍ରାଣୀମାନେ ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଅଙ୍ଗାନି ଚୈଵ ସୀଦନ୍ତି ମନୋ ଵିହ୍ଵଲତୀଵ ମେ
ମୋର ଶରୀର ଅଙ୍ଗ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଓ ମନ ବିମୂଢ଼ ଲାଗୁଛି।
ତଥାପି କଥଯିଷ୍ଯାମି ଯଥାଦୃଷ୍ଟଂ ତଥାଶ୍ରୁତମ୍
ତଥାପି, ଯେଉଁପରି ଦେଖିଛି ଓ ଶୁଣିଛି, ସେହିପରି କହିବି।
ଦୃଶ୍ଯତେ ନ ଚ ଦୃଶ୍ଯେତ ନାନାଵୃକ୍ଷସମାକୁଲା
ଏହା ଦେଖାଯାଏ, କିନ୍ତୁ ଠିକ୍ ଭାବେ ଦେଖିପାରିବା ଯାଏନାହିଁ, ଏଠି ନାନା ପ୍ରକାର ଗଛରେ ଭରିଯାଇଛି।
ପ୍ରସନ୍ନେନ ଚ ତୋଯେନ ଶୀତଲେନ ସୁଗନ୍ଧିନା
ସେଠାରେ ସ୍ପଷ୍ଟ, ଶୀତଳ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ପାଣି ଅଛି।
ଭ୍ରାଜତେ ସରିତାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ସର୍ଵପାପପ୍ରଣାଶିନୀ
ସମସ୍ତ ପାପ ଦୂର କରୁଥିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀ ଏଠି ଚମକୁଛି।
ଅମରାଃ କ୍ରୀଡମାନାଶ୍ଚ ଜଲକ୍ରୀଡାଂ ପୁନଃପୁନଃ
ଅମରମାନେ ଏଠି ପୁନଃପୁନଃ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରୁଛନ୍ତି।
ଭୁଜଙ୍ଗାଵନତାଙ୍ଗ୍ଯଶ୍ଚ କିନ୍ନର୍ଯଶ୍ଚ ସୁଗାଯନାଃ
ସେଠାରେ ନମ୍ର ଦେହ ଥିବା କିନ୍ନରୀମାନେ ମଧୁର ଗୀତ ଗାଉଛନ୍ତି, ସାଙ୍ଗରେ ନାଗମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଛନ୍ତି।
ଏଵଂ ନାରୀସହସ୍ରାଣି ତତ୍ର ଦିଵ୍ଯାନି ନିତ୍ଯଶଃ
ଏପରି ଭାବେ ଏଠି ହଜାର ହଜାର ଦିବ୍ୟ ନାରୀ ସଦା ରହିଛନ୍ତି।
ତତ୍ରାପରେ ଵୃକ୍ଷଷଣ୍ଡା ନିତ୍ଯପୁଷ୍ପଫଲାନ୍ଵିତାଃ 196.
ଅନ୍ୟଏଠି ସବୁବେଳେ ଫୁଲ ଓ ଫଳ ଥିବା ବୃକ୍ଷ ଝାଡ଼ି ମଧ୍ୟ ଅଛି।