ଦେଵଦେଵେନ ରୁଦ୍ରେଣ ଵେଦଗର୍ଭଃ ପୁରା କିଲ
ଦେବଦେବ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା, ପୂର୍ବେ ବେଦର ଗର୍ଭ ହୋଇଥିଲା—
ଦୀକ୍ଷାଂ ଧାରଯତେ ବ୍ରହ୍ମା ସ ତେନୈଵ ସୁଯନ୍ତ୍ରିତଃ
ସେଠି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭଲଭାବେ ନିୟନ୍ତ୍ରିତ ହୋଇ, ବ୍ରହ୍ମା ଦୀକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲେ।
ସଂଵର୍ତେନ ପୁରା ତାତ ସର୍ଵେ ଲୋକାଃ ସଦୈଵତାଃ
ପୁରୁଣା ସମୟରେ, ପିତା, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଓ ଦେବତାମାନେ ସଂହାର ସମୟରେ—
ପାତାଲେ ପାଲଯନ୍ ସତ୍ଯଂ ବଦ୍ଧୋ ଵୈରୋଚନୋ ଵସନ୍
ପାତାଳରେ ବସିଥିବା ବିରୋଚନଙ୍କ ପୁତ୍ର, ସତ୍ୟକୁ ରକ୍ଷା କରି, ବନ୍ଧିତ ହୋଇଥିଲେ।
ସ୍ଥିତଃ ସତ୍ଯେ ମହାଵିନ୍ଧ୍ଯୋ ଵର୍ଦ୍ଧମାନୋ ନ ଵର୍ଦ୍ଧତେ
ମହାବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ସତ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ରହି, ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଧିକ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇନଥିଲା।
ଗୃହଧର୍ମାଶ୍ଚ ଯେ ଦୃଷ୍ଟା ଵାନପ୍ରସ୍ଥାଶ୍ଚ ଶୋଭିତାଃ
ଘର ଧର୍ମ ଦେଖାଯାଏ, ଓ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ ଶୋଭା ପାଉଛନ୍ତି।
ଅଶ୍ଵମେଧସହସ୍ରଂ ଚ ସତ୍ଯଂ ଚ ତୁଲଯା ଧୃତମ୍
ହଜାର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞ ଓ ସତ୍ୟକୁ ତୁଳାରେ ରଖିଲେ, ସମାନ ହୁଏ।
ସତ୍ଯେନ ପାଲ୍ଯତେ ଧର୍ମୋ ଧର୍ମୋ ରକ୍ଷତି ରକ୍ଷିତଃ
ସତ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ରକ୍ଷା ପାଏ; ଧର୍ମକୁ ଯିଏ ରକ୍ଷା କରେ, ଧର୍ମ ସେଉଁଠି ରକ୍ଷା କରେ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ହୃଷ୍ଟପୁଷ୍ଟଃ ସ୍ଵେନ ଦେହେନ ସୁଵ୍ରତ 193.
ଏଭଳି କହି, ସ୍ୱଦେହରେ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ସୁସ୍ଥ ହେଲେ, ହେ ସୁବ୍ରତ।
ଋଷିପୁତ୍ରୋ ମହାତେଜା ସତ୍ଯଵାଗନସୂଯକଃ
ଋଷିପୁତ୍ର, ମହାତେଜସ୍ୱୀ, ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ କପଟ ନଥିବା—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପ୍ରାଗିତିହାସେ ସଂସାରଚକ୍ରେ ନଚିକେତପ୍ରଯାଣଂ ନାମ ତ୍ରିନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ପ୍ରାଚୀନ କଥାରେ 'ସଂସାରର ଚକ୍ରରେ ନଚିକେତାସଙ୍କ ଯାତ୍ରା' ନାମକ ଏକଶଏ ତିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ନଚିକେତସୋ ଆଗମନଵର୍ଣନମ୍ ଗତଶ୍ଚ ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଯତ୍ର ରାଜା ଦୁରାସଦଃ
ଏବେ ନଚିକେତାସଙ୍କ ଫେରିବା କଥା: ସେ ସେଠି ପହଞ୍ଚିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜା ବସୁଥିଲେ, ସେଠି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଅବସ୍ଥାକୁ ଲାଗିଲେ।
ତତୋ ହୃଷ୍ଟମନା ରାଜନ୍ପୁତ୍ରଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତପୋନିଧିଃ
ତାପସୀ ପିତା, ପୁଅକୁ ଦେଖି, ଅତ୍ୟନ୍ତ ଖୁସି ହେଲେ।
ଦିଵଂ ଚ ପୃଥିଵୀଂ ଚୈଵ ନାଦଯାମାସ ହୃଷ୍ଟଵତ୍
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ପୃଥିବୀକୁ ଗଞ୍ଜାଇଦେଲେ।
ପଶ୍ଯନ୍ତୁ ମମ ପୁତ୍ରସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଂ ଦିଵ୍ଯତେଜସଃ
ମୋ ପୁଅର ଦିବ୍ୟ ତେଜ ଓ ପ୍ରଭାବ ସମସ୍ତେ ଦେଖନ୍ତୁ।
ପିତୃସ୍ନେହାନୁଭାଵେନ ଗୁରୁଶୁଶ୍ରୂଷଯାପି ଚ
ପିତୃସ୍ନେହ ଓ ଗୁରୁଙ୍କ ସେବାର ଫଳରେ,
ଲୋକେ ମତ୍ସଦୃଶୋ ନାସ୍ତି ପୁମାନ୍ଭାଗ୍ଯସମନ୍ଵିତଃ
ଏହି ଜଗତରେ ମୋ ପରି ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ପୁରୁଷ ଆଉ କେହି ନାହିଁ।
କଚ୍ଚିତ୍ତ୍ଵଂ ନ ହତୋ ଵତ୍ସ ନୈଵ ବଦ୍ଧୋ ଯମାଲଯେ
ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ କୌଣସି ଦୁଃଖରେ ପଡ଼ିନାହଁ, କିମ୍ବା ଯମଙ୍କ ଘରେ ବନ୍ଧି ରହିନାହଁ ତୋ?
କଚ୍ଚିତ୍ତେ ଵ୍ଯାଧଯୋ ଘୋରା ନାନ୍ଵଗଚ୍ଛନ୍ଯମାଲଯେ
ଯମଙ୍କ ଘରେ ତୁମକୁ କୌଣସି ଭୟଙ୍କର ରୋଗ ଆକ୍ରମଣ କରିନଥିଲା ତୋ?
କଚ୍ଚିଦ୍ରାଜା ତ୍ଵଯା ଦୃଷ୍ଟଃ ପ୍ରେତାନାମଧିପୋ ବଲୀ
ତୁମେ ମୃତ୍ୟୁଲୋକର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାଜାଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲା ତୋ?
କଚ୍ଚିନ୍ନ ତୁଷ୍ଟୋ ଭଗଵାଂସ୍ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସ୍ଵଯମାଗତମ୍ 194.
ଭଗବାନ୍ ତୁମକୁ ନିଜେ ଆସିଥିବା ଦେଖି ଖୁସି ହେଇଥିଲେ ତୋ?
କଚ୍ଚିଦ୍ଦୌଵାରିକାସ୍ତତ୍ର ନ ରୌଦ୍ରାସ୍ତ୍ଵାଂ ଯମାଲଯେ
ଯମଙ୍କ ଘରର ଦ୍ୱାରପାଳମାନେ ତୁମପ୍ରତି କଠୋର ଥିଲେ ନାହିଁ ତୋ?
କଚ୍ଚିତ୍ପନ୍ଥାସ୍ତ୍ଵଯା ଲବ୍ଧୋ ନିର୍ଗମୋ ଵା ଯମାଲଯେ
ଯମଙ୍କ ଘରରୁ ବାହାରିବା ପଥ ତୁମେ ମିଳିଥିଲା ତୋ?
ଋଷଯଶ୍ଚ ମହାଭାଗା ଦ୍ଵିଜାଶ୍ଚ ସୁମହାଵ୍ରତାଃ
ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଋଷିମାନେ ଓ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ଦ୍ୱିଜମାନେ,
ଏଵମାଭାଷମାଣଂ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵେ ଵନୌକସଃ
ଏଭଳି କଥା ଶୁଣି, ସମସ୍ତ ଅରଣ୍ୟବାସୀମାନେ,
ଜପନ୍ତଶ୍ଚୈଵ ଜାପ୍ଯାନି ପୂଜଯନ୍ତଶ୍ଚ ଦେଵତାଃ
ଏକାଗ୍ରତାରେ ଜପ କରୁଥିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ପୂଜା କରୁଥିଲେ।
ଏକପାଦେନ ତିଷ୍ଠନ୍ତଃ ପଶ୍ଯନ୍ତୋଽନ୍ଯେ ଦିଵାକରମ୍
କେହି ଏକ ପାଏ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ, ଆଉ କେହି ସୂର୍ଯ୍ୟକୁ ଦେଖୁଥିଲେ।
ଵୈଶ୍ଵାନରା ମହାଭାଗାସ୍ତପସା ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ
ମହାବ୍ରତୀ ତାପସୀମାନେ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଥିଲେ।
ଦିଗ୍ଵାସସଶ୍ଚ ଋଷଯୋ ଦନ୍ତୋଲୂଖଲିନସ୍ତଥା
ଦିଗ୍ବାସୀ ଋଷିମାନେ ଏବଂ ଯେଉଁମାନେ ଦାନ୍ତକୁ ଉଲୁଖଳ ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଥିଲେ।
ଧୂମଦାଶ୍ଚ ତଥା ଚାନ୍ଯେ ତପ୍ଯମାନାଶ୍ଚ ପାଵକେ
ଅନ୍ୟମାନେ ଧୂଆଁ ଖାଇଥିଲେ, କିଛି ଆଗୁନିରେ ତପସ୍ୟା କରି ଦହିଯାଉଥିଲେ।