କ ଏତେ ପିତରୋ ଦେଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କିଏ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି?
କଥଂ ତଂ ପିଣ୍ଡସଙ୍କଲ୍ପଂ ମାସେ ମାସେ ନିଯୋଜଯେତ୍
ମାସ ପ୍ରତିମାସରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କିପରି କରିବା ଉଚିତ?
ନିଶ୍ଚଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ମୁଁ ସଠିକ୍ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୋର ଏଥିରେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ଵରାହରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ ସାଧୁ ଭୂମେ ଵରାରୋହେ ସର୍ଵଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ
ବରାହ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ବସୁନ୍ଧରାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ଭୂମି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛ।'
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଦେଵି ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେଥିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେବି।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ
ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରପିତାମହ—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନକ୍ଷତ୍ରସଂଯୋଗଂ ପିତୃପକ୍ଷେ ହ୍ଯୁପାଗତେ
ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ଜାଣି, ପିତୃପକ୍ଷ ଆସିଲେ—
କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଜ୍ଞାନିନୋ ଜନାଃ ୧୯୦.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି।
କେଚିଦ୍ଯଜନ୍ତି ଯଜ୍ଞଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
କେହି କେହି ଦ୍ୱିଜ ଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
କେଚିଚ୍ଚ ଭୂତଯଜ୍ଞେନ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ସୁମଧ୍ଯମେ
ଏବଂ କେତେକ ଲୋକେ, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଧାରିଣୀ, ଭୂତୟଜ୍ଞ କରି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି।
ପିତୃଯଜ୍ଞଂ ଚ ଭୋ ଦେଵି ଶୃଣୁ ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ନିଶ୍ଚଯମ୍
ପିତୃୟଜ୍ଞ ବିଷୟରେ ମଧ୍ୟ, ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ସଠିକ୍ ନିଶ୍ଚୟ କହିଦେବି, ଶୁଣ।
ସର୍ଵେ ତେ ମଯି ଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ସତ୍ଯମେତଦ୍ବ୍ରଵୀମି ତେ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୋ ଭିତରେ ବସିଛନ୍ତି; ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ ସତ୍ୟ କହୁଛି।
ଉତ୍ତରୋଽଗ୍ନିରହଂ ଚୈଵ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନିରହଂ ତଥା
ମୁଁ ଉତ୍ତରାଗ୍ନି ଓ ଦକ୍ଷିଣାଗ୍ନି ଦୁହିଁ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ପାଵନଃ ପାଵକଶ୍ଚୈଵ ଅହମେଵ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ପବିତ୍ର କରିବା ଓ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି।
ଵୈଶ୍ଵଦେଵେ ନିଯୁଞ୍ଜୀତ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଶୁଚିଃ ସଦା
ବୈଶ୍ୱଦେବ ଅର୍ପଣରେ ସଦା ପବିତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ଜଣେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ଉଚିତ।
ଏତାନ୍ନ ଭୋଜଯେଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧେ ଦେଵତୀର୍ଥେଷୁ ପୂଜଯେତ୍
ଏମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଭୋଜନ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ, କିନ୍ତୁ ଦେବତା ତୀର୍ଥରେ ସେମାନେ ପୂଜିତ ହେବା ଉଚିତ।
ଉତ୍ତମୋ ଗୃହସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ କ୍ଷାନ୍ତୋ ଦାନ୍ତୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଘରେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଥିବା, ସହନଶୀଳ, ଆତ୍ମସଂଯମୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରଖିଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ସବୁଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ।
ଵେଦଵିଦ୍ଯାଵ୍ରତସ୍ନାତୋ ସୁଵିମୃଷ୍ଟାନ୍ନଭୋଜକଃ ୧୯୦.
ଯିଏ ବେଦ ଜାଣେ, ନିୟମ ରେ ଅଟୁଟ ରହେ, ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କରେ ଏବଂ ସୁସ୍ୱାଦୁ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନ କରେ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ହୁତାଶନାଯାଦୌ ଦେଵତୀର୍ଥେଷୁ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଆଗରେ ଅଗ୍ନିକୁ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦାନ ଦେଇ ।
ଚତୁର୍ଣାମେଵ ଵର୍ଣାନାଂ ଯଦ୍ଯଥା ଶ୍ରାଦ୍ଧମର୍ହତି
ଚାରିଟି ବର୍ଣ୍ଣର ଲୋକମାନେ ଯେପରିକି ଯୋଗ୍ୟ, ସେହିପରି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ ।
ଯନ୍ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ତେ ଭୋଜ୍ଯଂ ଶ୍ଵାନଃ କୁକ୍କୁଟସୂକରାଃ
ଯେଉଁ ଖାଦ୍ୟ କୁକୁର, କୁକୁଟି କିମ୍ବା ଶୁଅଁ ଦେଖିନାହାନ୍ତି ।
ସର୍ଵକର୍ମକରା ଯେ ଚ ସର୍ଵଭକ୍ଷାଶ୍ଚ ଯେ ନରାଃ
ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର କାମ କରୁଥିବା ଲୋକମାନେ, ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ଖାଦ୍ୟ ଖାଉଥିବା ଲୋକମାନେ ଯେଉଁଠି ନ ଥାନ୍ତି ।
ଏତେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ରାକ୍ଷସଂ ଵିଦୁଃ
ଏମାନେ ଯେଉଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେଖନ୍ତି, ସେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧକୁ ରାକ୍ଷସୀ ମନାଯାଏ ।
ହୃତଂ ଯଦା ତୁ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯଂ ଶକ୍ରସ୍ଯାର୍ଥେ ତ୍ରିଵିକ୍ରମେ
ଯେତେବେଳେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ତିନି ପଦରେ ଶକ୍ରଙ୍କ ପାଇଁ ତିନି ଲୋକ ନେଇଯିବା ହେଲା ।
ଵର୍ଜନୀଯା ବୁଧୈରେତେ ପିତୃଯଜ୍ଞେଷୁ ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହି ସବୁକୁ ବୁଦ୍ଧିମାନ ଲୋକେ ପିତୃୟଜ୍ଞରେ ଏଡ଼ିବା ଉଚିତ ।
ପିତୄଂସ୍ତତ୍ରାହ୍ଵଯେଦ୍ଭୂମେ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ସେଠାରେ ନିୟମ ଓ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀରେ ପିତୃମାନେ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ
ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରପିତାମହଙ୍କୁ ।
ପ୍ରଣମ୍ଯ ଶିରସା ଦେଵୀର୍ନିର୍ଵାପସ୍ଯ ଚ ଧାରିଣୀଃ ୧୯୦.
ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ଦେବୀମାନେ ଓ ନିବେଦିତ ଧାରଣ କରୁଥିବା ମାନେ ପ୍ରଣାମ କରିବା ।
ଏଵଂ ଦତ୍ତେନ ପ୍ରୀଯନ୍ତେ ପିତରଶ୍ଚ ନ ସଂଶଯଃ
ଏଭଳି ଦାନ ଦେଇ, ପିତୃମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ତ୍ରଯସ୍ତତ୍ର ଵରାରୋହେ ଦେଵଗାତ୍ରାଦ୍ଵିନିସ୍ସୃତାଃ
ସୁନ୍ଦରୀ, ସେଠି ତିନିଜଣ ଦେବତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛନ୍ତି ।