ତତ୍ର ଚାନ୍ନଂ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ଯେନ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଏମିତି କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ମିଳିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଖାଇଲେ ଆତ୍ମାର ତୃପ୍ତି ହେବ।
ତେଷାଂ ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେଧାତିଥିରଗାଦ୍ଗୃହମ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ମେଧାତିଥି ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।
ମେଧାତିଥିରୁଵାଚ ଆହୂଯନ୍ତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ କୁଣ୍ଡଗୋଲକଵର୍ଜିତାଃ
ମେଧାତିଥି କହିଲେ, 'ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କୁଣ୍ଡ ଓ ଗୋଳକ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରେ ଵଚନେ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ପୁରୋହିତଃ
ଏହି କଥା କହିଯିବା ସହିତ, ପୁରୋହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା
ସାଧୂନ୍କ୍ଷାଂତାନ୍କୁଲୀନାଂଶ୍ଚ ସୁଶୀଲାନ୍ମାନଵର୍ଜିତାନ୍
ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଭଲ ଚରିତ୍ରର ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ଲୋକମାନେଠାରେ ଏକଠା କଲେ।
କୃତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ସେ ପରେ ସାବଧାନରେ ପିଣ୍ଡ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ।
ହୃଷ୍ଟାନ୍ପୁଷ୍ଟାନ୍ବଲୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ରାଜା ତୁ ମୁମୁଦେ ଭୃଶମ୍ 189.
ସେମାନେ ଖୁସି, ସୁସ୍ଥ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖି ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଊଚୁର୍ଵିନଯସମ୍ପନ୍ନାଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ବିନୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଇଦାନୀଂ ଚ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯମସ୍ମଦ୍ଧିତମନୁଽତ୍ତମମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ତଯୋର୍ଦତ୍ତଂ ତୁ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅଫଳ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ସଙ୍କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଚାନ୍ନଂ ତୁ ଗୋଭ୍ଯୋ ଦେଯଂ ଯଥାଵିଧି
ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗାଈମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅପାତ୍ରାଯ ନ ଦାତଵ୍ଯଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଗୁରୁଦ୍ରୁହେ
ଅଯୋଗ୍ୟ, ନାସ୍ତିକ ବା ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପିତରଃ ସର୍ଵେ ଗତାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଭାମିନି
ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯଦୁକ୍ତଂ ପିତୃଭିଃ ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଚକାର ମୁଦାଯୁତଃ
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପିତୃମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେସବୁ କାମ କଲେ।
ସନ୍ତାରଯତି ଦୁର୍ଗେଭ୍ଯୋ ଵିଷମେଭ୍ଯୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵସୁନ୍ଧରେ
ସେହିପାଇଁ, ହେ ଧରା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ନିମିପ୍ରଭୃତଯୋ ଧରେ 189.
ନିମି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ, ହେ ଧରା।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନାମେକୋନନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଉତ୍ପତ୍ତି ନାମକ ଏକଶଏଏଠାରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧପିତୃଯଜ୍ଞନିଶ୍ଚଯପ୍ରକରଣମ୍ ଦେଵମାନୁଷତିର୍ଯକ୍ଷୁ ପ୍ରେତେଷୁ ନରକେଷୁ ଚ
ଏବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିତୃୟଜ୍ଞାର ନିଶ୍ଚୟ ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି— ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ, ପ୍ରେତ ଓ ନରକରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
ସ୍ଵପ୍ନୋପମମିମଂ ଲୋକଂ ହ୍ଯାତ୍ମକର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଏହି ସଂସାରଟି ସ୍ୱପ୍ନ ସଦୃଶ, ଏଠାରେ ନିଜ କର୍ମ, ସେଠାରେ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସବୁ କିଛି ଗଢି ଦେଉଛି।
କ ଏତେ ପିତରୋ ଦେଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଭୋକ୍ଷ୍ଯନ୍ତି ଯୋଗତଃ
ହେ ପ୍ରଭୁ, କିଏ ସେମାନେ, ଯେଉଁମାନେ ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି?
କଥଂ ତଂ ପିଣ୍ଡସଙ୍କଲ୍ପଂ ମାସେ ମାସେ ନିଯୋଜଯେତ୍
ମାସ ପ୍ରତିମାସରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ପାଇଁ ସଂକଳ୍ପ କିପରି କରିବା ଉଚିତ?
ନିଶ୍ଚଯଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ପରଂ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ
ମୁଁ ସଠିକ୍ ନିଶ୍ଚୟ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, କାରଣ ମୋର ଏଥିରେ ବହୁତ ଉତ୍ସୁକତା ଅଛି।
ଵରାହରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ ସାଧୁ ଭୂମେ ଵରାରୋହେ ସର୍ଵଧର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତେ
ବରାହ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ବସୁନ୍ଧରାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ହେ ଭୂମି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଥିବା, ସମସ୍ତ ଧର୍ମରେ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛ।'
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଦେଵି ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ହେ ଦେବୀ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ସେଥିରେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେବି।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ
ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ସେହିପରି ପ୍ରପିତାମହ—
ଜ୍ଞାତ୍ଵା ନକ୍ଷତ୍ରସଂଯୋଗଂ ପିତୃପକ୍ଷେ ହ୍ଯୁପାଗତେ
ନକ୍ଷତ୍ର ଯୋଗ ଜାଣି, ପିତୃପକ୍ଷ ଆସିଲେ—
କରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ଯେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଶ୍ରଦ୍ଧଯା ଜ୍ଞାନିନୋ ଜନାଃ ୧୯୦.
ଯେଉଁ ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ଲୋକେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାନ୍ତି।
କେଚିଦ୍ଯଜନ୍ତି ଯଜ୍ଞଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଯଜ୍ଞଂ ଦ୍ଵିଜାତଯଃ
କେହି କେହି ଦ୍ୱିଜ ଲୋକେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ କରନ୍ତି।
କେଚିଚ୍ଚ ଭୂତଯଜ୍ଞେନ ଵର୍ତ୍ତଯନ୍ତି ସୁମଧ୍ଯମେ
ଏବଂ କେତେକ ଲୋକେ, ହେ ସୁନ୍ଦର କଟିଧାରିଣୀ, ଭୂତୟଜ୍ଞ କରି ଜୀବନ ଚାଲାନ୍ତି।