ତେନୈଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦୋଷେଣ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ପିତରସ୍ତଦା
ସେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ—
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତା ନିତ୍ଯଂ କ୍ରନ୍ଦନ୍ତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
—ସଦା ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ, ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ମୃଗଯାର୍ଥଂ ଗତସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵିତ୍ରୈଃ ପରିଜନୈର୍ଵୃତଃ
ସେ ଶିକାର ପାଇଁ କିଛି ଜଣ ସହଯୋଗୀ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
କେ ଭଵନ୍ତୋଽତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦଶାମେତାଂ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ତୁମେ କିଏ, ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅଛ?
ପିତର ଊଚୁଃ ଵଯଂ ତସ୍ଯୈଵ ପିତରୋ ନରକଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ
ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୂର୍ବଜ, ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ତେଷାଂ ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ।
ମେଧାତିଥିରୁଵାଚ କେନ ଵୈ କର୍ମଦୋଷେଣ ନିରଯଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ
ମେଧାତିଥି ପଚାରିଲେ: କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷରୁ ତୁମେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛ?
ପିତର ଊଚୁଃ ତେନୈଵ କର୍ମଦୋଷେଣ ନରକଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ ।। 189.
ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ: ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷରୁ ଆମେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ତତ୍ର ଦୁଃଖଂ ମହଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଗଚ୍ଛାମହେ ଦିଵମ୍
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପୁଣି ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛୁ।
ଅସଂଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତା ଗାଵଃ ସୁବହୁଦକ୍ଷିଣା
ତୁମେ ଅସଂଖ୍ୟା ଗାଈ ଓ ବହୁତ ଦାନ ଦେଇଛ।
ତତ୍ର ଚାନ୍ନଂ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ଯେନ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଏମିତି କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ମିଳିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଖାଇଲେ ଆତ୍ମାର ତୃପ୍ତି ହେବ।
ତେଷାଂ ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେଧାତିଥିରଗାଦ୍ଗୃହମ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ମେଧାତିଥି ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।
ମେଧାତିଥିରୁଵାଚ ଆହୂଯନ୍ତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ କୁଣ୍ଡଗୋଲକଵର୍ଜିତାଃ
ମେଧାତିଥି କହିଲେ, 'ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କୁଣ୍ଡ ଓ ଗୋଳକ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରେ ଵଚନେ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ପୁରୋହିତଃ
ଏହି କଥା କହିଯିବା ସହିତ, ପୁରୋହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା
ସାଧୂନ୍କ୍ଷାଂତାନ୍କୁଲୀନାଂଶ୍ଚ ସୁଶୀଲାନ୍ମାନଵର୍ଜିତାନ୍
ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଭଲ ଚରିତ୍ରର ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ଲୋକମାନେଠାରେ ଏକଠା କଲେ।
କୃତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ସେ ପରେ ସାବଧାନରେ ପିଣ୍ଡ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ।
ହୃଷ୍ଟାନ୍ପୁଷ୍ଟାନ୍ବଲୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ରାଜା ତୁ ମୁମୁଦେ ଭୃଶମ୍ 189.
ସେମାନେ ଖୁସି, ସୁସ୍ଥ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖି ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଊଚୁର୍ଵିନଯସମ୍ପନ୍ନାଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ବିନୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଇଦାନୀଂ ଚ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯମସ୍ମଦ୍ଧିତମନୁଽତ୍ତମମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ତଯୋର୍ଦତ୍ତଂ ତୁ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅଫଳ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ସଙ୍କଲ୍ପଯିତ୍ଵା ଚାନ୍ନଂ ତୁ ଗୋଭ୍ଯୋ ଦେଯଂ ଯଥାଵିଧି
ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଗାଈମାନେକୁ ଖାଦ୍ୟ ଦେବା ଉଚିତ।
ଅପାତ୍ରାଯ ନ ଦାତଵ୍ଯଂ ନାସ୍ତିକାଯ ଗୁରୁଦ୍ରୁହେ
ଅଯୋଗ୍ୟ, ନାସ୍ତିକ ବା ଗୁରୁଦ୍ରୋହୀଙ୍କୁ ଏହି ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପିତରଃ ସର୍ଵେ ଗତାଃ ସ୍ଵର୍ଗାଯ ଭାମିନି
ଏଭଳି କହି ସମସ୍ତ ପିତୃମାନେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯଦୁକ୍ତଂ ପିତୃଭିଃ ସର୍ଵଂ ତଚ୍ଚକାର ମୁଦାଯୁତଃ
ସେ ଆନନ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପିତୃମାନେ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେସବୁ କାମ କଲେ।
ସନ୍ତାରଯତି ଦୁର୍ଗେଭ୍ଯୋ ଵିଷମେଭ୍ଯୋ ନ ସଂଶଯଃ
ସେ ଦୁଃଖ ଓ ବିପଦରୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ପ୍ରଦାତଵ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ଵସୁନ୍ଧରେ
ସେହିପାଇଁ, ହେ ଧରା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ସର୍ଵେ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କରିଷ୍ଯନ୍ତି ନିମିପ୍ରଭୃତଯୋ ଧରେ 189.
ନିମି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ସହିତ ସମସ୍ତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବେ, ହେ ଧରା।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନାମେକୋନନଵତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଉତ୍ପତ୍ତି ନାମକ ଏକଶଏଏଠାରି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ଶ୍ରାଦ୍ଧପିତୃଯଜ୍ଞନିଶ୍ଚଯପ୍ରକରଣମ୍ ଦେଵମାନୁଷତିର୍ଯକ୍ଷୁ ପ୍ରେତେଷୁ ନରକେଷୁ ଚ
ଏବେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ପିତୃୟଜ୍ଞାର ନିଶ୍ଚୟ ବିଷୟରେ କଥା ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି— ଦେବତା, ମନୁଷ୍ୟ, ପଶୁ, ପ୍ରେତ ଓ ନରକରେ ଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ।
ସ୍ଵପ୍ନୋପମମିମଂ ଲୋକଂ ହ୍ଯାତ୍ମକର୍ମ ଶୁଭାଶୁଭମ୍
ଏହି ସଂସାରଟି ସ୍ୱପ୍ନ ସଦୃଶ, ଏଠାରେ ନିଜ କର୍ମ, ସେଠାରେ ଭଲ କିମ୍ବା ଖରାପ, ସବୁ କିଛି ଗଢି ଦେଉଛି।