କୁଣ୍ଡଗୋଲଂ ପ୍ରତିଗ୍ରାହି ଦାତାରଂ ଚାପ୍ଯଧୋ ନଯେତ୍
ଯଦି ଦାନ ଗ୍ରହଣ କରୁଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣ କୁଆଁ କିମ୍ବା ଗଡ଼ିଆ ପରି ଅଛନ୍ତି, ସେ ଦାତାକୁ ଅଧୋଗତିକୁ ନେଇଯାନ୍ତି।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ପିତରୋ ଯାନ୍ତି ନିରାଶା ନିରଯଂ ଦ୍ରୁତମ୍
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପିତୃଗଣ ଆଶାହୀନ ହୋଇ ଶୀଘ୍ର ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି।
ତସ୍ମାଦ୍ଦାନଂ ନ ଦାତଵ୍ଯମପାତ୍ରାଯ ଯଶସ୍ଵିନି
ସେଥିପାଇଁ, ହେ ପ୍ରଶଂସିତେ, ଅଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଅଵନ୍ତୀଵିଷଯେ କଶ୍ଚିଦ୍ରାଜା ହ୍ଯତ୍ଯନ୍ତଧାର୍ମିକଃ
ଅବନ୍ତୀ ଦେଶରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ସେ ବହୁତ ଧର୍ମିକ ଥିଲେ।
ରାଜ୍ଞଃ ପୁରୋହିତଶ୍ଚାସୀଚ୍ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମ୍ମା ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ
ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ପୁରୋହିତ ଥିଲେ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା, ଜଣେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ।
ସ ରାଜା ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯଶ୍ଚ ଗା ଦଦାତି ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ରାଜା ପ୍ରତିଦିନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଗାଈ ଦାନ କରୁଥିଲେ।
ଗତେ ବହୁତିଥେ କାଲେ ରାଜ୍ଞୋ ମେଧାତିଥେଃ ପିତୁଃ ଵିପ୍ରାନାହ୍ଵାପଯାମାସ ପିତୁର୍ଵୈ ଶ୍ରାଦ୍ଧକାରଣାତ୍
ବହୁତ ସମୟ ପରେ, ରାଜାଙ୍କ ପୁଅ ମେଧାତିଥି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ।
ଆଗତାନ୍ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମେଧାତିଥିରକଲ୍ମଷଃ 189.
ଆସିଥିବା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ଦେଖି, ମେଧାତିଥି ଅଶୁଦ୍ଧିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଲେ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିଵତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ସେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଯଥାଯଥ ଭାବେ ପିଣ୍ଡ ଦେଲେ।
ତନ୍ମଧ୍ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କଶ୍ଚିଦ୍ଗୋଲକୋଽଵସ୍ଥିତସ୍ତଦା
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ସେ ସମୟରେ ଗୋଳକ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ।
ତେନୈଵ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦୋଷେଣ ରାଜ୍ଞସ୍ତୁ ପିତରସ୍ତଦା
ସେଇ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଦୋଷ ଦ୍ୱାରା, ସେ ସମୟରେ ରାଜାଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ—
କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାର୍ଦିତା ନିତ୍ଯଂ କ୍ରନ୍ଦନ୍ତେ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
—ସଦା ଭୋକ ଓ ତିଆରିରେ ପୀଡ଼ିତ ହେଉଥିଲେ, ପୁନିପୁନି କାନ୍ଦୁଥିଲେ।
ମୃଗଯାର୍ଥଂ ଗତସ୍ତତ୍ର ଦ୍ଵିତ୍ରୈଃ ପରିଜନୈର୍ଵୃତଃ
ସେ ଶିକାର ପାଇଁ କିଛି ଜଣ ସହଯୋଗୀ ସହିତ ସେଠାକୁ ଗଲେ।
କେ ଭଵନ୍ତୋଽତ୍ର ସଂପ୍ରାପ୍ତା ଦଶାମେତାଂ ସୁଦୁଃଖିତାଃ
ତୁମେ କିଏ, ଏଠାକୁ ଆସିଛ, ଏପରି ଦୁଃଖରେ ଅଛ?
ପିତର ଊଚୁଃ ଵଯଂ ତସ୍ଯୈଵ ପିତରୋ ନରକଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ
ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ: ଆମେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୂର୍ବଜ, ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ତେଷାଂ ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ରାଜା ଦୁଃଖସମନ୍ଵିତଃ
ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ରାଜା ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲେ।
ମେଧାତିଥିରୁଵାଚ କେନ ଵୈ କର୍ମଦୋଷେଣ ନିରଯଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ
ମେଧାତିଥି ପଚାରିଲେ: କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷରୁ ତୁମେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛ?
ପିତର ଊଚୁଃ ତେନୈଵ କର୍ମଦୋଷେଣ ନରକଂ ଗନ୍ତୁମୁଦ୍ଯତାଃ ।। 189.
ପୂର୍ବଜମାନେ କହିଲେ: ସେଇ କାର୍ଯ୍ୟର ଦୋଷରୁ ଆମେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ଯାଉଛୁ।
ତତ୍ର ଦୁଃଖଂ ମହଦ୍ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପୁନର୍ଗଚ୍ଛାମହେ ଦିଵମ୍
ସେଠାରେ ବଡ଼ ଦୁଃଖ ଭୋଗି, ପୁଣି ଆମେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଉଛୁ।
ଅସଂଖ୍ଯାତାସ୍ତ୍ଵଯା ଦତ୍ତା ଗାଵଃ ସୁବହୁଦକ୍ଷିଣା
ତୁମେ ଅସଂଖ୍ୟା ଗାଈ ଓ ବହୁତ ଦାନ ଦେଇଛ।
ତତ୍ର ଚାନ୍ନଂ ନ ଵିଦ୍ଯେତ ଯେନ ତୃପ୍ତିର୍ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଠାରେ ଏମିତି କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ମିଳିବ ନାହିଁ, ଯାହା ଖାଇଲେ ଆତ୍ମାର ତୃପ୍ତି ହେବ।
ତେଷାଂ ତୁ ଵଚନଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମେଧାତିଥିରଗାଦ୍ଗୃହମ୍
ସେମାନଙ୍କର କଥା ଶୁଣି ମେଧାତିଥି ନିଜ ଘରକୁ ଗଲେ।
ମେଧାତିଥିରୁଵାଚ ଆହୂଯନ୍ତାଂ ଦ୍ଵିଜାଃ ସର୍ଵେ କୁଣ୍ଡଗୋଲକଵର୍ଜିତାଃ
ମେଧାତିଥି କହିଲେ, 'ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଯେଉଁମାନେ କୁଣ୍ଡ ଓ ଗୋଳକ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ଡାକ।'
ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରେ ଵଚନେ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା ପୁରୋହିତଃ
ଏହି କଥା କହିଯିବା ସହିତ, ପୁରୋହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଶର୍ମା
ସାଧୂନ୍କ୍ଷାଂତାନ୍କୁଲୀନାଂଶ୍ଚ ସୁଶୀଲାନ୍ମାନଵର୍ଜିତାନ୍
ସଦ୍ଗୁଣୀ, ଧୈର୍ୟଶୀଳ, ଉତ୍ତମ କୁଳର, ଭଲ ଚରିତ୍ରର ଏବଂ ଦୋଷରହିତ ଲୋକମାନେଠାରେ ଏକଠା କଲେ।
କୃତେ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ପିଣ୍ଡାନ୍ନିର୍ଵାପ୍ଯ ଯତ୍ନତଃ
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି ସେ ପରେ ସାବଧାନରେ ପିଣ୍ଡ ଅଞ୍ଜଳି ଦେଲେ।
ହୃଷ୍ଟାନ୍ପୁଷ୍ଟାନ୍ବଲୈର୍ଯୁକ୍ତାନ୍ରାଜା ତୁ ମୁମୁଦେ ଭୃଶମ୍ 189.
ସେମାନେ ଖୁସି, ସୁସ୍ଥ ଓ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେଖି ରାଜା ବହୁତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ଊଚୁର୍ଵିନଯସମ୍ପନ୍ନାଃ ପ୍ରୀତିପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ
ବିନୟଶୀଳ ଲୋକମାନେ ପ୍ରେମରେ ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଇଦାନୀଂ ଚ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯମସ୍ମଦ୍ଧିତମନୁଽତ୍ତମମ୍
ଏବେ ତୁମେ ଆମ ପାଇଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭଲ କାମ କରିବାକୁ ଉଚିତ।
ତଯୋର୍ଦତ୍ତଂ ତୁ ଯଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧଂ ନିଷ୍ଫଲଂ ତତ୍ସ୍ମୃତଂ ବୁଧୈଃ
ଯେଉଁ ଦୁଇଜଣଙ୍କୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ତାହା ପଣ୍ଡିତମାନେ ଅଫଳ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।