ପ୍ରେତସ୍ଯାଵାହନଂ କୃତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ପିତୃଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ—
ମନ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତୋପଚାରେଣ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଉପଚାର କରି, ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ—
ପ୍ରେତକାର୍ଯେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେ ତଥା
ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ—
ପିତାମହଃ ସ୍ନୁଷା ଭାର୍ଯା ଜ୍ଞାତିସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାଃ
ପିତାମହ, ସ୍ନୁଷା, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଜ୍ଞାତି, ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାନ୍ଧବମାନେ—
ସ୍ଵଯଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତଂ ରୋଦିତ୍ଵା ତତୋ ଯାତି ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ନିଜେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ରୋଇ, ପରେ ପିଛୁ ହଟିଯାଏ।
କସ୍ଯ ମାତା ପିତା କସ୍ଯ କସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ସୁତାସ୍ତଥା
କାହାର ମାଆ, କାହାର ବାପା, କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା, କାହାର ପୁଅମାନେ?
ସ୍ନେହଭାଵେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଃ ସଂସ୍କାରୋ ହି ମୃତସ୍ଯ ଚ
ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସ୍ନେହ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରେଷ୍ଵନୁଭୂତାନି କସ୍ଯ ତେ କସ୍ଯ ଵା ଵଯମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ କିଏ କାହାର? ଆମେ କିଏ, ଆଉ କାହା ପାଇଁ?
ପ୍ରେତକାର୍ଯେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ପିତୃତ୍ଵମୁପଜାଯତେ
ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ପିତୃତ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ 188.
ଏଭଳି, ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ମଧ୍ୟ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଆତ୍ରେଯଃ ପିତୃଯଜ୍ଞ ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏପରି କହି, ଆତ୍ରେୟ ବଂଶଜ ପିତୃୟଜ୍ଞର ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଚାତୁଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ତୁମେ ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରିଛ।
ପିତୃଯଜ୍ଞମୁପଶ୍ରାଦ୍ଧେ ମାସି ମାସି ଦିନେ ତଥା
ପିତୃୟଜ୍ଞ ପିଣ୍ଡଦାନ ପରେ ମାସେ ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ କରିବା ଉଚିତ।
ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵୈ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଜିତମ୍
ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ବିନା।
କୁର୍ଵନ୍ତି ସତତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୈମିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ
ସେମାନେ ସଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏହିକୁ ନୈମିଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲାଯାଏ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନାରଦୋ ଦ୍ଵିଜତତ୍ତମଃ
ଏପରି କହି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ—
ଏଵଂ ଚ ପିଣ୍ଡସଂକଲ୍ପଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧୋତ୍ପତ୍ତିଶ୍ଚ ମାଧଵି
ଏଭଳି, ପିଣ୍ଡଦାନ ନିମିତ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମାଧବୀ—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପ ଶ୍ରାଦ୍ଧୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନାମାଷ୍ଟାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉତ୍ପତ୍ତି' ନାମକ ଏକଶଏଅଠାସିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପୋତ୍ପତ୍ତିପ୍ରକରଣମ୍ ଶ୍ରୁତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଶୌଚାଶୌଚାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଏବେ ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟ: ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି ହେଉଥିଲା, ଶୌଚ ଅଶୌଚ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣାଯାଇଛି।
ଉତ୍ପନ୍ନଂ ସଂଶଯଂ ମେଽଦ୍ଯ ଭଗଵନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ମୋ ମନରେ ଆଜି ଏକ ସନ୍ଦେହ ଉଦ୍ଭବିଛି, ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।
ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣନ୍ତି ଯେ ତତ୍ର ପ୍ରେତଭାଗଂ ଵିଶେଷତଃ
ଯେଉଁମାନେ ସେଠାରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପିତୃଭାଗ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି—
ଭୁକ୍ତ୍ଵା ତେଷାଂ ଦ୍ଵିଜୋ ଦେଵ ମୁଚ୍ଯତେ କେନ କର୍ମଣା
ସେମାନେ ଭୋଜନ କରିବା ପରେ, କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ଦେବତା ଏହାରୁ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି?
ପ୍ରଣଯାତ୍ସ୍ତ୍ରୀସ୍ଵଭାଵେନ ପୃଚ୍ଛାମି ତ୍ଵାଂ ଜନାର୍ଦନ
ସ୍ନେହ ଓ ନାରୀ ସ୍ୱଭାବରୁ, ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ପଚାରୁଛି, ଜନାର୍ଦ୍ଦନ।
ଵରାହରୂପୀ ଭଗଵାନ୍ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ଵସୁନ୍ଧରାମ୍ ସାଧୁ ଭୂମେ ଵରାରୋହେ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ବରାହ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା ଭଗବାନ୍ ବସୁନ୍ଧରାଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଭୂମି, ଶୋଭାବନ୍ତି, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ଭଲ ପଚାରିଛ।'
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଦେଵି ତାରଯନ୍ତି ଯଥା ଦ୍ଵିଜାଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ କିପରି ଦ୍ୱିଜମାନେ ଉଦ୍ଧାର ହୁଅନ୍ତି, ଏହା କହିବି।
ଵିଶୋଧନାର୍ଥଂ ଦେହସ୍ଯ ଉପଵାସଂ ତୁ କାରଯେତ୍
ଶରୀରର ପବିତ୍ରତା ପାଇଁ ଉପବାସ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂର୍ଵସଂଧ୍ଯାଂ ଵିନିର୍ଵର୍ତ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଚୈଵାଗ୍ନିତର୍ପଣମ୍
ପ୍ରଭାତ ସନ୍ଧ୍ୟା ଉପାସନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଗ୍ନିକୁ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରାକ୍ସ୍ରୋତସଂ ନଦୀଂ ଗତ୍ଵା ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ଵିଧାନତଃ 189.
ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀକୁ ଯାଇ, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରିବା ଦରକାର।
ଔଦୁମ୍ବରେ ଚ ପାତ୍ରେ ଚ କୃତ୍ଵା ଶାନ୍ତ୍ଯୁଦକାନି ଚ
ଉଦୁମ୍ବର କାଠର ପାତ୍ରରେ ଶାନ୍ତିର ଜଳ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ।
ଦେଵାଶ୍ଚାଗ୍ନିମୁଖାଃ ସର୍ଵେ ତର୍ପଯିତ୍ଵା ଵିଭାଗଶଃ
ଅଗ୍ନିଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶ ଅନୁଯାୟୀ ତୃପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।