ଗତ୍ଵା ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣେଭ୍ଯୋଽପି ସ୍ଵଗୃହଂ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠତି
ତାପରେ, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ପାଖକୁ, ନିଜ ଘରକୁ ଯେଉଁଠାରେ ସେ ରହୁଛନ୍ତି, ଯିବା ଉଚିତ।
ପିପୀଲିକାଦିଭୂତାନି ପ୍ରେତଭାଗଂ ଚ ସର୍ଵଶଃ
ପିପିଲିକା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାଣୀମାନେ, ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପିତୃଙ୍କ ଭାଗ ପାଇଁ—
ଭୁକ୍ତେଷୁ ତେଷୁ ସର୍ଵେଷୁ ଦୀନାନାଥାନ୍ ପ୍ରତର୍ପ୍ଯ ଚ
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଭୋଜନ କରିଥିବା ପରେ, ଦୁଃଖୀ ଓ ନିରାଶ୍ରୟମାନେ ତୃପ୍ତ ହେଲେ,
ସର୍ଵାନ୍ନମକ୍ଷଯଂ ତସ୍ଯ ଦତ୍ତଂ ଭଵତି ସୁନ୍ଦରି
ସେ ଯେତେ ଅନ୍ନ ଦେଇଥାଏ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସବୁ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ।
ନେମିପ୍ରଭୃତିଭିଃ ଶୌଚଂ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ଚକ୍ରାଦି ଉପାୟରେ, ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୌଚ ରହିଥାଏ।
କୃତ୍ଵା ତୁ ଧର୍ମସଂକଲ୍ପଂ ପ୍ରେତକାର୍ଯଂ ଵିଶେଷତଃ
ଧର୍ମରେ ଦୃଢ଼ ସଂକଳ୍ପ କରି, ବିଶେଷ କରି ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ—
ଵିସ୍ତରେଣ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷଂ ନାରଦସ୍ଯ ଚ
ମୁଁ ଏହାକୁ ବିସ୍ତୃତ ଭାବେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛି, ନାରଦଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱୟଂ କହିଛି।
ତସ୍ମାତ୍ପ୍ରଭୃତି ଲୋକେଷୁ ପିତୃଯଜ୍ଞୋ ଭଵିଷ୍ଯତି
ସେଇ ସମୟରୁ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ପିତୃଯଜ୍ଞ କରିବେ।
ଶିଵଲୋକଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଂ ଵିଷ୍ଣୁଲୋକଂ ନ ସଶଂଯଃ
ଶିବ ଲୋକ, ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତିରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ଦାତଵ୍ଯଂ ତୁ ତୃତୀଯେ ଚ ମାସେ ସପ୍ତନଵେଷୁ ଚ 188.
ତୃତୀୟ, ସପ୍ତମ ଓ ନବମ ମାସରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।
ପ୍ରେତସ୍ଯାଵାହନଂ କୃତ୍ଵା ଶୁଚିର୍ଭୂତ୍ଵା ସମାହିତଃ
ପିତୃଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରି, ଶୁଦ୍ଧ ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ—
ମନ୍ତ୍ରଯୁକ୍ତୋପଚାରେଣ ଚାତୁର୍ଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵତଃ
ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ଉପଚାର କରି, ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣ ପାଇଁ—
ପ୍ରେତକାର୍ଯେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ପୂର୍ଣେ ସଂଵତ୍ସରେ ତଥା
ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ ହେଲେ, ଏବଂ ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ—
ପିତାମହଃ ସ୍ନୁଷା ଭାର୍ଯା ଜ୍ଞାତିସମ୍ବନ୍ଧିବାନ୍ଧଵାଃ
ପିତାମହ, ସ୍ନୁଷା, ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଜ୍ଞାତି, ସମ୍ପର୍କୀୟ ବାନ୍ଧବମାନେ—
ସ୍ଵଯଂ ମୁହୂର୍ତ୍ତଂ ରୋଦିତ୍ଵା ତତୋ ଯାତି ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେ ନିଜେ କିଛି ଖଣ୍ଡ ରୋଇ, ପରେ ପିଛୁ ହଟିଯାଏ।
କସ୍ଯ ମାତା ପିତା କସ୍ଯ କସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ସୁତାସ୍ତଥା
କାହାର ମାଆ, କାହାର ବାପା, କାହାର ଭାର୍ଯ୍ୟା, କାହାର ପୁଅମାନେ?
ସ୍ନେହଭାଵେନ କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଃ ସଂସ୍କାରୋ ହି ମୃତସ୍ଯ ଚ
ମୃତ ଲୋକଙ୍କ ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସ୍ନେହ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ।
ସଂସାରେଷ୍ଵନୁଭୂତାନି କସ୍ଯ ତେ କସ୍ଯ ଵା ଵଯମ୍
ଏହି ସଂସାରରେ କିଏ କାହାର? ଆମେ କିଏ, ଆଉ କାହା ପାଇଁ?
ପ୍ରେତକାର୍ଯେ ନିଵୃତ୍ତେ ତୁ ପିତୃତ୍ଵମୁପଜାଯତେ
ପିଣ୍ଡଦାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ପିତୃତ୍ୱ ଉପସ୍ଥିତ ହୁଏ।
ପିତା ପିତାମହଶ୍ଚୈଵ ତଥୈଵ ପ୍ରପିତାମହଃ 188.
ଏଭଳି, ପିତା, ପିତାମହ ଏବଂ ତାଙ୍କର ପିତାମହ ମଧ୍ୟ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ସ ଆତ୍ରେଯଃ ପିତୃଯଜ୍ଞ ଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ଏପରି କହି, ଆତ୍ରେୟ ବଂଶଜ ପିତୃୟଜ୍ଞର ନିଶ୍ଚୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଚାତୁଵର୍ଣ୍ଯସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ତ୍ଵଯା ଧର୍ମଃ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତଃ
ନାରଦ କହିଲେ: ତୁମେ ସମସ୍ତ ଚାରି ବର୍ଣ୍ଣର ଧର୍ମ ସ୍ଥାପନ କରିଛ।
ପିତୃଯଜ୍ଞମୁପଶ୍ରାଦ୍ଧେ ମାସି ମାସି ଦିନେ ତଥା
ପିତୃୟଜ୍ଞ ପିଣ୍ଡଦାନ ପରେ ମାସେ ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ କରିବା ଉଚିତ।
ନିର୍ଦିଷ୍ଟଂ ବ୍ରାହ୍ମଣାନାଂ ଵୈ ଶୂଦ୍ରାଣାଂ ମନ୍ତ୍ରଵର୍ଜିତମ୍
ଏହା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ, ଶୂଦ୍ରମାନେ ପାଇଁ ମନ୍ତ୍ର ବିନା।
କୁର୍ଵନ୍ତି ସତତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ନୈମିଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ତଦୁଚ୍ଯତେ
ସେମାନେ ସଦା ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ଏହିକୁ ନୈମିଶ୍ରାଦ୍ଧ ବୋଲାଯାଏ।
ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠୋ ନାରଦୋ ଦ୍ଵିଜତତ୍ତମଃ
ଏପରି କହି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାରଦ—
ଏଵଂ ଚ ପିଣ୍ଡସଂକଲ୍ପଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧୋତ୍ପତ୍ତିଶ୍ଚ ମାଧଵି
ଏଭଳି, ପିଣ୍ଡଦାନ ନିମିତ୍ତ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉତ୍ପତ୍ତି, ମାଧବୀ—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପ ଶ୍ରାଦ୍ଧୋତ୍ପତ୍ତିର୍ନାମାଷ୍ଟାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଉତ୍ପତ୍ତି' ନାମକ ଏକଶଏଅଠାସିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ପିଣ୍ଡକଲ୍ପୋତ୍ପତ୍ତିପ୍ରକରଣମ୍ ଶ୍ରୁତଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଶୌଚାଶୌଚାଂଶ୍ଚ ସର୍ଵଶଃ
ଏବେ ପିଣ୍ଡକଳ୍ପ ଉତ୍ପତ୍ତି ବିଷୟ: ଶ୍ରାଦ୍ଧ କିପରି ହେଉଥିଲା, ଶୌଚ ଅଶୌଚ ସମସ୍ତ କଥା ଶୁଣାଯାଇଛି।
ଉତ୍ପନ୍ନଂ ସଂଶଯଂ ମେଽଦ୍ଯ ଭଗଵନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ମୋ ମନରେ ଆଜି ଏକ ସନ୍ଦେହ ଉଦ୍ଭବିଛି, ଭଗବନ୍, ଆପଣ ଏହା ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରନ୍ତୁ।