ତସ୍ମୈ ଦତ୍ତ୍ଵା ପାଦ୍ଯମର୍ଘ୍ଯଂ ଆସନେ ଚୋପଵେଶ୍ଯ ଚ
ସେ ତାଙ୍କୁ ପାଦଧୋଇ ପାଣି, ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଲେ ଏବଂ ଆସନରେ ବସାଇଲେ।
ନାରଦ ଉଵାଚ ଅଶୋଚ୍ଯାନନ୍ଵଶୋଚସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜ୍ଞାଵାନ୍ନାଵବୁଧ୍ଯସେ
ନାରଦ କହିଲେ: ତୁମେ ଯେଉଁମାନେ ପାଇଁ ଶୋକ କରୁଛ, ସେମାନେ ଶୋକ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହଁନ୍ତି; ତୁମେ ଜ୍ଞାନୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ବୁଝିପାରୁନାହା।
ଗତାସୂନଗତାସୂଂଶ୍ଚ ନାନୁଶୋଚନ୍ତି ପଣ୍ଡିତାଃ
ପଣ୍ଡିତମାନେ ଜୀବିତ କିମ୍ବା ମୃତ ଲୋକଙ୍କୁ ଶୋକ କରନ୍ତିନାହିଁ।
ଅମିତ୍ରାସ୍ତସ୍ଯ ହୃଷ୍ଯନ୍ତି ସ ଚାପି ନ ନିଵର୍ତ୍ତତେ
ତାଙ୍କର ଶତ୍ରୁମାନେ ଖୁସି ହୁଅନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ସେ ଆଉ ଫେରି ଆସନ୍ତିନାହିଁ।
ଦେଵତାସୁରଗନ୍ଧର୍ଵା ମାନୁଷା ମୃଗପକ୍ଷିଣଃ
ଦେବତା, ଅସୁର, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମଣିଷ, ପଶୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀମାନେ—
ଜାତସ୍ଯ ସର୍ଵଭୂତସ୍ଯ କାଲୋ ମୃତ୍ଯୁରୁପସ୍ଥିତଃ
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ପ୍ରାଣୀ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଠି ସମୟ ମୃତ୍ୟୁ ଆକାରେ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛି।
ତଵ ପୁତ୍ରୋ ମହାତ୍ମା ଵୈ ଶ୍ରୀମାନ୍ନାମ ଶ୍ରିଯୋ ନିଧିଃ
ତୁମ ପୁଅ ଏକ ମହାତ୍ମା ଥିଲେ, ଖ୍ୟାତିଶାଳୀ ଏବଂ ଶ୍ରୀର ଧାମ ଥିଲେ।
ମୃତ୍ଯୁକାଲମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଗତୋ ଦିଵ୍ଯାଂ ପରାଂ ଗତିମ୍
ମୃତ୍ୟୁର ସମୟ ଆସିଲାପରେ, ସେ ଦିବ୍ୟ ଏବଂ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଛନ୍ତି।
ନାରଦେନୈଵମୁକ୍ତେ ତୁ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମଃ
ନାରଦଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଶୁଣିଲେ।
ଭୀତୋ ଗଦ୍ଗଦଯା ଵାଚା ନିଃଶ୍ଵସଂଶ୍ଚ ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ 187.
ଭୟରେ, ତାଙ୍କର କଣ୍ଠ ଅଟକିଗଲା ଏବଂ ସେ ପୁନିପୁନି ଦୀର୍ଘ ଶ୍ୱାସ ନେଲେ।
ଅହୋ ମୁନିଵରଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅହୋ ଧର୍ମଵିଦାଂ ଵର
ହେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ, ହେ ଧର୍ମଜ୍ଞମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ!
ପ୍ରଣଯାତ୍ସୌହୃଦାଦ୍ଵାପି ସ୍ନେହାଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ
ପ୍ରେମ, ସାଂଗତ୍ୟ କିମ୍ବା ସ୍ନେହ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ କିଛି କହିବି—ସୁଣ।
କୃତସ୍ନେହସ୍ଯ ପୁତ୍ରାର୍ଥେ ମଯା ସଂକଲ୍ପ୍ଯ ଯତ୍କୃତମ୍
ମୁଁ ପୁଅ ପାଇଁ ଭଲପାଇବାରୁ ମନରେ ଭାବି ଯେଉଁ କାମ କରିଥିଲି, ସେହି କାମ କରିଛି।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିସର୍ଜିତଂ ପିଣ୍ଡଂ ଦର୍ଭାନାସ୍ତୀର୍ଯ ଭୂତଲେ
ପରେ ମୁଁ ଭୂମିରେ ଦର୍ଭା ଛାଡ଼ି ତା'ପରେ ପିଣ୍ଡ ଦେଇଥିଲି।
ଶୋକସ୍ଯ ତୁ ପ୍ରଭାଵେଣ ଏତତ୍କର୍ମ ମଯା କୃତମ୍
ଶୋକର ଭାରରେ ଏହି କାମ ମୋତେ କରିବାକୁ ପଡ଼ିଲା।
ନଷ୍ଟବୁଦ୍ଧିସ୍ମୃତିସତ୍ତ୍ଵୋ ହ୍ଯଜ୍ଞାନେନ ଵିମୋହିତଃ
ମୋର ବୁଦ୍ଧି, ସ୍ମୃତି ଓ ଧୃତି ଅନ୍ଧକାରରେ ହରାଇଯାଇଥିଲା।
ଭଯଂ ତୀଵ୍ରଂ ପ୍ରପଶ୍ଯାମି ମୁନିଶାପାତ୍ସୁଦାରୁଣାତ୍ ନ ଭେତଵ୍ଯଂ ଦ୍ଵିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ପିତରଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜ
ମୁଁ ମୁନିଙ୍କ ଭୟଙ୍କର ଶାପରୁ ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖୁଛି; କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଭୟ କରିବାକୁ ନାହିଁ—ତୁମେ ପିତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଯାଅ।
ଅଧର୍ମଂ ନ ଚ ପଶ୍ଯାମି ଧର୍ମୋ ନୈଵାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ମୁଁ ଏଠାରେ କୌଣସି ଅଧର୍ମ ଦେଖୁନାହିଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଧର୍ମ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
କର୍ମଣା ମନସା ଵାଚା ପିତରଂ ଶରଣଂ ଗତଃ
କାର୍ଯ୍ୟରେ, ମନରେ ଓ କଥାରେ ସେ ପିତାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ।
ଧ୍ଯାଯମାନସ୍ତତୋଽପ୍ଯାଶୁ ଆଜଗାମ ତପୋଧନମ୍ 187.
ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି, ସେ ତୁରନ୍ତ ତପସ୍ବୀଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ପୁତ୍ରମାଶ୍ଵାସଯାମାସ ଵାଗ୍ଭିରିଷ୍ଟାଭିରଵ୍ଯଯୈଃ
ସେ ପୁଅକୁ ଶୁଭ ଓ ଅମର କଥାରେ ଆଶ୍ୱାସନ ଦେଲେ।
ପିତୃଯଜ୍ଞେତି ନିର୍ଦିଷ୍ଟା ଧର୍ମୋଽଯଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ସ୍ଵଯମ୍
ଏହି ପିତୃୟଜ୍ଞ ନିଜେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଧର୍ମ ଭାବେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
କୃତଃ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା ପୂର୍ଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯୋ ଵିତ୍ତ୍ଵିତ୍ତମଃ
ସ୍ୱୟଂଭୂ ପ୍ରଥମେ ଏହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିଥିଲେ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।
ଶ୍ରାଦ୍ଧକର୍ମଵିଧିଂ ଚୈଵ ପ୍ରେତକର୍ମ ଚ ଯା କ୍ରିଯା
ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟା ଓ ପିତୃକାର୍ଯ୍ୟ ଏହିପରି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ।
ମମ ଚୈଵ ପ୍ରସାଦେନ ତସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିଂ ଦଦାମ୍ଯହମ୍
ମୋର କୃପାରେ ମୁଁ ତା'କୁ ବୁଝିବା ଶକ୍ତି ଦେଉଛି।
ଅଵଶ୍ଯମେଵ ଗନ୍ତଵ୍ଯଂ ଧର୍ମରାଜସ୍ଯ ଶାସନାତ୍
ଧର୍ମରାଜଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଯିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ଜାତସ୍ଯ ହି ଧ୍ରୁଵୋ ମୃତ୍ଯୁର୍ଧ୍ରୁଵଂ ଜନ୍ମ ମୃତସ୍ଯ ଚ
ଯେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ଯେ ମୃତ୍ୟୁ ବରଣ କରିଛି, ସେଠାରେ ଜନ୍ମ ନିଶ୍ଚିତ।
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମଶ୍ଚୈଵ ତ୍ରଯଃ ଶାରୀରଜାଃ ସ୍ମୃତାଃ
ସତ୍ତ୍ୱ, ରଜସ୍ ଓ ତମସ୍—ଏହି ତିନିଟି ଦେହରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।
ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ନାଵବୁଦ୍ଧ୍ଯନ୍ତି କର୍ମଦୋଷେଣ ତାମସଃ
ଯେମାନେ ତମସରେ ଡୁବିଛନ୍ତି, କର୍ମର ଦୋଷରୁ ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ ଜାଣିପାରନ୍ତି ନାହିଁ।
ସାତ୍ତ୍ଵିକଂ ମୁକ୍ତିଯାନାଯ ଯାନ୍ତି ଵେଦଵିଦୋ ଜନାଃ 187.
ଯେମାନେ ବେଦ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ସତ୍ତ୍ୱ ଗୁଣରେ ମୁକ୍ତିର ପଥରେ ଯାଆନ୍ତି।