ସର୍ଵୈର୍ଵର୍ଣୈସ୍ତୁ ସମ୍ପୂଜ୍ଯାଃ ପ୍ରତିମାଃ ସର୍ଵଦେଵତାଃ
ସମସ୍ତ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ପୂଜା କରିପାରନ୍ତି।
ଶାଲଗ୍ରାମୋ ନ ସ୍ପୃଷ୍ଟଵ୍ଯୋ ହୀନଵର୍ଣୈର୍ଵସୁନ୍ଧରେ
ହେ ଧରିତ୍ରୀ, ନିମ୍ନ ଜାତିର ଲୋକମାନେ ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ମୋହାଦ୍ଯଃ ସଂସ୍ପୃଶେଚ୍ଛୂଦ୍ରୋ ଯୋଷିଦ୍ଵାପି କଦାଚନ 186.
ଯଦି କେହି ମୂଢ଼ତାବଶତଃ ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଜଣେ ଜଣାଣୀ ଏହାକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରନ୍ତି—
ଯଦି ଭକ୍ତିର୍ଭଵେତ୍ତସ୍ଯ ସ୍ତ୍ରୀଣାଂ ଵାପି ଵସୁନ୍ଧରେ
ହେ ଧରିତ୍ରୀ, ଯଦି ସେଠି ଭକ୍ତି ରହିଛି, ସେଇ ଲୋକ କିମ୍ବା ଜଣାଣୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—
ଚରଣାମୃତପାନେନ ସର୍ଵପାପକ୍ଷଯୋ ଭଵେତ୍
ପାଦପଦ୍ମର ଜଳ ପିଇଲେ ସମସ୍ତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଶାଲଗ୍ରାମଶିଲାଯୋଗାତ୍ପାଵନଂ ତଦ୍ଭଵେତ୍ସଦା
ଶାଳଗ୍ରାମ ଶିଳା ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ସଦା ପବିତ୍ରତା ମିଳେ।
ସୁଵର୍ଣସହିତାଂ ତସ୍ଯ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ମେ
ଏହା ସୁନା ସହିତ ଥିଲେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ମୋ ଠାରୁ ଶୁଣ।
ସସମୁଦ୍ରା ଭଵେଦ୍ଦତ୍ତା ସତ୍ପାତ୍ରାଯ ଵସୁନ୍ଧରେ ପୂଜାଫଲଂ ନ ଶକ୍ନୋତି ଵକ୍ତୁଂ ଵର୍ଷଶତୈରପି
ହେ ଧରିତ୍ରୀ, ସମୁଦ୍ରକୁ ଯଦି ଏକ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ, ତେବେ ପୂଜାର ଫଳ ଶତବର୍ଷ ଧରି କହିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନଂ ପ୍ରତି
ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ ଏହି ଗୁପ୍ତ କଥା ତୁମକୁ କୁହିଦେଲି।
ପୂଜନାଦୌ ଵିଧିଶ୍ଚାପି କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ପୂଜା ଆରମ୍ଭରେ ଯେଉଁ ବିଧି ଅଛି, ତାହା ମଧ୍ୟ କୁହିଲି। ଏଠାରୁ ଅଧିକ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ?
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ପ୍ରାଗିତିହାସେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ରୌପ୍ଯସୌଵର୍ଣାର୍ଚାଲିଂଗାଦିସ୍ଥାପନସଂଖ୍ଯାଦିକଂ ନାମ ଷଡଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ପ୍ରାଚୀନ କଥା ଓ ଦିବ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ରୌପ୍ୟ, ସୁନା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ ଇତ୍ୟାଦି ସ୍ଥାପନା ଓ ସଂଖ୍ୟା' ବିଷୟରେ ବର୍ଣ୍ଣିତ ଏକଶଏଅଠାଉଁଛ ଅଧ୍ୟାୟ ଏଠି ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ସୃଷ୍ଟିପିତୃଯଜ୍ଞୌ ଏଵଂ ନାରାଯଣାଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ସା ମହୀ ସଂଶିତଵ୍ରତା
ଏହିପରି ନାରାୟଣଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣି, ମହୀ ଦୃଢ଼ ବ୍ରତ ଧାରଣ କରିଥିବା, କହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଏକଂ ମେ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ତଦ୍ଭଵାନ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହତି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ମୋର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଜିଜ୍ଞାସା ଅଛି, ଆପଣ ମୋତେ ସେଥିରେ ଜଣାଇବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ।
ପିତୃଯଜ୍ଞସ୍ଯ ମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ସୋମଦତ୍ତୋ ନରାଧିପଃ
ପିତୃଯଜ୍ଞର ମହତ୍ତ୍ୱ କ'ଣ, ହେ ସୋମଦତ୍ତ ରାଜା?
କୋ ଗୁଣଃ ପିତୃଯଜ୍ଞସ୍ଯ କଥମେଵ ପ୍ରଯୁଜ୍ଯତେ
ପିତୃଯଜ୍ଞର ଉପକାର କ'ଣ, ଏହା କିପରି କରାଯାଏ?
ଏତଦିଚ୍ଛାମ୍ଯହଂ ଶ୍ରୋତୁଂ ଵିସ୍ତରେଣ ଵଦସ୍ଵ ମେ ସାଧୁ ଭୂମେ ମହାଭାଗେ ଯନ୍ମାଂ ତ୍ଵଂ ପରିପୃଚ୍ଛସି
ମୁଁ ଏହି ବିଷୟଟିକୁ ବିସ୍ତାରରେ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଦୟାକରି ମୋତେ କହ। ହେ ଭୂମି, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଯେଉଁ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ଏହା ଭଲ ପ୍ରଶ୍ନ।
ମୋହିତାସି ଵରାରୋହେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତା ଵସୁନ୍ଧରେ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଭାରକ୍ରାନ୍ତ ଭୂମି, ତୁମେ ମୋହିତ ହୋଇଛ।
କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ହ୍ଯେଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧୋତ୍ପତ୍ତିଵିନିଶ୍ଚଯମ୍
ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ନିଶ୍ଚୟ ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କହିବି।
ନିଷ୍ପ୍ରଭେଽସ୍ମିନ୍ନିରାଲୋକେ ସର୍ଵତସ୍ତମସାଵୃତେ
ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅନ୍ଧକାର ଛାଇଥିଲା, କୌଣସି ଆଲୋକ ନଥିଲା, ସବୁଠି ଅନ୍ଧାରି ହୋଇଥିଲା,
ସୋଽହଂ ଚ ଶେଷପର୍ଯଙ୍କେ ଏକଶ୍ଚୈଵ ପରାଙ୍ମୁଖଃ
ସେତେବେଳେ ମୁଁ ଏକାକି ଶେଷନାଗର ଶଯ୍ୟାରେ ପଛଦିଆ ହୋଇ ଶୋଇଥିଲି।
ନିଦ୍ରାଂ ମାଯାମଯୀଂ କୃତ୍ଵା ଜାଗର୍ମି ଚ ସ୍ଵପାମି ଵା 187.
ମୁଁ ମାୟାମୟ ନିଦ୍ରା ଧାରଣ କରି, କେବେ ଜାଗିଥିଲି, କେବେ ଶୁଏଥିଲି।
ଯୁଗଂ ଯୁଗସହସ୍ରାଣି ଯାସ୍ଯନ୍ତି ଚ ଗତାନି ଚ
ଏଭଳି ଏକ ଯୁଗରେ ହଜାର ଯୁଗ ଚାଲିଯାଏ ଓ ଚାଲିଯାଇଛି।
ଧାରିତଂ ମମ ସୁଶ୍ରୋଣି ଦିଵା ପଂଚଶତାନି ଚ
ହେ ସୁନ୍ଦରି, ମୁଁ ତୁମକୁ ପାଞ୍ଚଶଏ ଦିନ ଧରି ଧାରଣ କରିଛି।
ଯନ୍ମାଂ ପୃଚ୍ଛସି ଵୈ ଜ୍ଞାତୁମାତ୍ମାନଂ ଚ ଯଶସ୍ଵିନି
ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଛ, ଏବଂ ତୁମେ ନିଜେ ମଧ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ, ହେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା।
କ୍ରୋଧହେତୋର୍ମଯା ସୃଷ୍ଟ ଈଶ୍ଵରୋଽସୁରନାଶନଃ
କ୍ରୋଧର କାରଣରୁ, ମୁଁ ଦେବତାଙ୍କୁ, ଅସୁର ନାଶକ ଈଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲି।
ଏଵଂ ତ୍ରଯୋ ଵଯଂ ଦେଵାଃ କୃତ୍ଵା ହ୍ଯେକାର୍ଣଵାଂ ମହୀମ୍
ଏଭଳି, ଆମେ ତିନି ଦେବତା, ପୃଥିବୀକୁ ଏକ ମହାସାଗର କରିଦେଲୁ।
ସର୍ଵଂ ତଜ୍ଜଲପୂର୍ଣଂ ତୁ ନ ଚାଜ୍ଞାଯତ କିଞ୍ଚନ
ସେତେବେଳେ ସମସ୍ତ କିଛି ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଅନ୍ୟ କିଛି ଦେଖାଯାଉନଥିଲା।
ତିଷ୍ଠାମ ଵଟଵୃକ୍ଷେଽହଂ ମାଯଯା ବାଲରୂପଧୃକ୍
ମୁଁ ବଟବୃକ୍ଷ ତଳେ ରହି, ମାୟାବଶତଃ ଶିଶୁ ଆକାର ଧାରଣ କରିଥିଲି।
ଵାରଯାମି ଵରାରୋହେ ଜାନାସି ତ୍ଵଂ ଧରେ ଶୁଭେ
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ ଧରିତ୍ରୀ, ମୁଁ ତୁମକୁ ରୋକୁଛି; ଏହି କଥା ତୁମେ ଜାଣିଛ।
ଵିନିସ୍ସୃତଂ ଜଲଂ ତତ୍ର ମାଯଯା ତଦନନ୍ତରମ୍
ତାପରେ ମୋହମାୟାରେ ସେଠାରେ ପାଣି ବାହାରିଲା।