ଵରାହପୁରାଣମ୍

କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ହ୍ଯେଵଂ ରୌପ୍ଯେଣ ସ୍ଥାପନଂ ମମ

ମୁଁ ଏବେ ଚାଁଦିରେ ମୋର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କହିବି।

ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ କାଂସ୍ଯପ୍ରତିମାସ୍ଥାପନଵିଧିର୍ନାମ ପଂଚାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ

ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ କାଂସ୍ୟମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ବିଧି ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚାଶୀତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଅଶ୍ଲିଷ୍ଟାଂ ଚୈଵ ନିର୍ଦୋଷାଂ ସର୍ଵତଃ ପରିନିଷ୍ଠିତାମ୍

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଯାହା ଭଲଭାବେ ଜଡିଥାଏ, ଦୋଷରହିତ ଓ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ସମାପ୍ତ।

ଚନ୍ଦ୍ରପାଣ୍ଡୁରସଙ୍କାଶାଂ ସୁଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣାଂ ନିର୍ଵ୍ରଣାଂ ଶୁଭାମ୍

ଚନ୍ଦ୍ରମା ପରି ଧଳସର, ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୃଦୁ, କୌଣସି ଦାଗ ନଥିବା ଓ ଶୁଭ।

ଈଦୃଶୀଂ ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ

ଏପରି ଏକ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି, ଯେଉଁଠାରେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରହିଛି—

ସ୍ତୁତିଭିର୍ମଙ୍ଗଲୈଶ୍ଚୈଵ ମମ ଵେଶ୍ମନ୍ଯୁପାନଯେତ୍

ଶୁଭ ଷ୍ଟୁତି ଓ ମଙ୍ଗଳ କଥାରେ ମୋତେ ଘରକୁ ଆଣିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଃ- ଓଁ ଯଃ ସର୍ଵଲୋକେଷ୍ଵପି ସର୍ଵମର୍ଘ୍ଯଂ ପୂଜ୍ଯଶ୍ଚ ମାନ୍ଯଶ୍ଚ ଦିଵୌକସାମପି ଯୋ ରାଜତେ ଯଜ୍ଞପତିଶ୍ଚ ଯଜ୍ଞେ ସୂର୍ଯୋଦଯେ ମମ କର୍ମାଗ୍ନିହୋତ୍ରମ୍

ମନ୍ତ୍ର: ଓଁ। ସମସ୍ତ ଲୋକରେ ଯିଏ ସମସ୍ତ ଅର୍ଘ୍ୟ, ପୂଜା ଓ ସମ୍ମାନ ପାଇବାଯୋଗ୍ୟ, ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଯାହାକୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ଠାକୁର ଭାବେ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ସମୟରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମୋର କର୍ମ ହେଉଛି ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର।

ମନ୍ଦଶ୍ଚେତି ଆଦିମଧ୍ଯସ୍ଵରୂପାଯେତି ସୁସ୍ନାତୋଽଲଂକୃତଶ୍ଚୈଵ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତାମୁଦଡ୍ମୁଖଃ

'ମନ୍ଦ' ଏବଂ 'ଆରମ୍ଭ, ମଧ୍ୟ ଓ ଶେଷ ରୂପ ଥିବା' ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଭଲ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରି ଓ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଏହାକୁ ରଖିବା ଉଚିତ।

ଆଶ୍ଲେଷାସୁ ଚ ନକ୍ଷତ୍ରେ ରାଶୌ କର୍କଟକେ ସ୍ଥିତେ

ଯେତେବେଳେ ଆଶ୍ଲେଷା ନକ୍ଷତ୍ର ଓ କର୍କଟ ରାଶି ଥାଏ,

ତତ୍ରାଧିଵାସନଂ କୁର୍ଯାଦ୍ଵିଧିଵନ୍ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ଵକମ୍

ସେଠାରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ର ପୂର୍ବକ ଅଧିବାସନ କରିବା ଉଚିତ।

ସର୍ଵୌଷଧୀସମାଯୁକ୍ତାଃ ସହକାରଵିଭୂଷିତାଃ

ସମସ୍ତ ଔଷଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଓ ଆମ୍ବ ଶାଖା ଦ୍ୱାରା ଅଳଙ୍କୃତ କରିବା ଉଚିତ।

ଗୁରୋସ୍ତୁ ଵଚନାଦ୍ଦେଵି ମନୋଜ୍ଞାନ୍ସୁଖଶୀତଲାନ୍ 186.

ହେ ଦେବୀ, ଗୁରୁଙ୍କ ଆଦେଶରେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ମନୋହର, ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଶୀତଳ କରିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଃ - ଯୋଽସୌ ଭଵାନ୍ ସର୍ଵଲୋକୈକକର୍ତ୍ତା ସର୍ଵାଧ୍ଯକ୍ଷଃ ସର୍ଵରୂପୈକରୂପଃ

ମନ୍ତ୍ର: ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତା, ସମସ୍ତଙ୍କ ଉପରେ ଦେଖାଶୁଣା କରୁଥିବା, ଯାହାର ରୂପ ସମସ୍ତ ରୂପର ଏକମାତ୍ର ରୂପ।

ନମୋଽନନ୍ତାଯେତି ଦିଶାସୁ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାସୁ ଦ୍ଵାରମୂଲମୁପାନଯେତ୍

'ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଦିଗଗୁଡ଼ିକ ଶୁଭ ହେଲେ, ଦ୍ୱାର ମୂଳକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ଏଵଂ ସଂସ୍ଥାପନଂ କୃତ୍ଵା ମମ କର୍ମାନୁସାରିଣଃ

ଏଭଳି ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କ୍ରମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପନ କରି,

ଅଭିଷିଚ୍ଯ ତତଃ ପଶ୍ଚାତ୍ସ୍ଥାପଯେତ ଵିଧାନତଃ

ତାପରେ ଅଭିଷେକ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଃ - ଗଙ୍ଗାଦିଭ୍ଯୋ ନଦୀଭ୍ଯଶ୍ଚ ସାଗରେଭ୍ଯୋ ମଯା ହୃତମ୍

ମନ୍ତ୍ର: ଗଙ୍ଗା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନଦୀ ଏବଂ ସମୁଦ୍ରରୁ ମୁଁ ଏହି ପାଣି ନେଇଛି।

ଏଵଂ ସ୍ନାପ୍ଯ ଵିଧାନେନ ଗୃହସ୍ଯାଭ୍ଯନ୍ତରଂ ନଯେତ୍

ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ସ୍ନାନ କରାଇ ଘର ଭିତରକୁ ନେଇଯିବା ଉଚିତ।

ମନ୍ତ୍ରଃ – ଵେଦୈର୍ଵେଦ୍ଯୋ ଵେଦଵିଦ୍ଭିଶ୍ଚ ପୂଜ୍ଯୋ ଯଜ୍ଞାତ୍ମକୋ ଯଜ୍ଞଫଲପ୍ରଦାତା

ମନ୍ତ୍ର: ଯିଏ ବେଦ ଦ୍ୱାରା ଜଣାଯାନ୍ତି, ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ ଯାହାଙ୍କୁ ପୂଜନ୍ତି, ଯାହାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଯଜ୍ଞ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ଦେଇଥାନ୍ତି।

ଧନଜନ ରୂପ୍ଯସ୍ଵର୍ଣ ଅନନ୍ତାଯ ନମ ଇତି ଅର୍ଚଯିତ୍ଵା ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପୂର୍ଵୋକ୍ତଵିଧିନା ନରଃ

ଧନ, ରୂପା ଓ ସୁନା ସହିତ 'ଅନନ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ବିଧିରେ ପୂଜା କରି, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି—

ନୀଲ ଵସ୍ତ୍ରାଣି ମେ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରିଯାଣି ମମ ଭୂଷଣମ୍

ମୋତେ ନୀଳ ବସ୍ତ୍ର ଓ ମୋର ପ୍ରିୟ ଭୂଷଣ ଦେବା ଉଚିତ।

ନମୋ ନାରାଯଣାଯେତି ଉକ୍ତ୍ଵା କାମମୁଦାହରେତ୍ ।।186.

'ନାରାୟଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର' ବୋଲି, ଇଚ୍ଛା ଅନୁଯାୟୀ ଆପଣଙ୍କର ଆଶା ପ୍ରକାଶ କରିବେ।

ମନ୍ତ୍ରଃ - ଯୋଽସୌ ଭଵାଂଶ୍ଚନ୍ଦ୍ରରଶ୍ମିପ୍ରକାଶଃ ଶଂଖେନ କୁନ୍ଦେନ ସମାନଵର୍ଣଃ

ମନ୍ତ୍ର: ଯିଏ ଆପଣ, ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଶଂଖ ଓ କୁନ୍ଦ ଫୁଲ ଭଳି ଧଳା ବର୍ଣ୍ଣର।

ଵେଷଃ ସୁଵେଷଃ ଅନନ୍ତଃ ଅମରଃ ମାରଣଃ କାରଣଃ ସୁଲଭଃ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଃ ସୁଵର୍ଚା ଇତି ତତୋ ମେ ପ୍ରାପଣଂ ଦଦ୍ଯାଦ୍ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତେନ ଚେତସା

ରୂପ, ସୁନ୍ଦର ରୂପ, ଅନନ୍ତ, ଅମର, ସଂହାରକ, କାରଣ, ସହଜରେ ମିଳୁଥିବା, ଦୁର୍ଲଭ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ—ଏପରି ଗୁଣଗୁଡିକୁ ଭାବି, ଭକ୍ତିଭାବରେ ମନ ଲଗାଇ ମୋତେ ପ୍ରାପଣ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

ନମୋ ନାରାଯଣାଯେତି ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦାହରେତ୍

‘ନମୋ ନାରାୟଣାୟ’—ଏହି ମନ୍ତ୍ରଟି ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ପ୍ରାପଣଂ ଗୃହ୍ଯତାଂ ଦେଵ ଅନନ୍ତ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ

ହେ ଦେବ, ହେ ଅନନ୍ତ, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଏହି ପ୍ରାପଣକୁ ଗ୍ରହଣ କର।

ସର୍ଵଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ଶାନ୍ତିପାଠମୁଦାହରେତ୍

ସମସ୍ତ ଲୋକର ମଙ୍ଗଳ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ପାଠ ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ।

ରାତ୍ରିଶ୍ଚୈଵ ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ନକ୍ଷତ୍ରାଣି ଗ୍ରହା ଦିଶଃ

ରାତି, ଦୁଇ ସନ୍ଧ୍ୟା, ତାରାମଣ୍ଡଳ, ଗ୍ରହମାନେ ଏବଂ ଦିଗଗୁଡିକ—

ଅଚଲ ଚଂଚଲ ସଚଲ ଖେଚଲ ପ୍ରଚଲ ଅରଵିନ୍ଦପ୍ରଭ ଉଦ୍ଭଵ ଚେତି ନମଃ ସଂସ୍ଥାପିତାନାଂ ଵାସୁଦେଵ ଇତି ପୂଜ୍ଯ ଭାଗଵତାଂସ୍ତତ୍ର ଯଥାଵିଭଵଶକ୍ତିତଃ

ଅଚଳ, ଚଞ୍ଚଳ, ସଚଳ, ଆକାଶରେ ଚଳିଥିବା, ଦ୍ରୁତଗତି, ପଦ୍ମପ୍ରଭା, ଉଦ୍ଭବ—ଏମାନଙ୍କୁ ଯେଉଁଠି ଭାସୁଦେବ ଭାବେ ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି, ସେଉଁଠି ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର। ଏଠାରେ ଭକ୍ତମାନେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁଯାୟୀ ପୂଜା କରିବେ।