ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତସ୍ମିନ୍ ସ୍ଥିତସ୍ଯ ତପସି ରାଜ୍ଞୋ ଵୈ ଚକ୍ରଵର୍ତ୍ତିନଃ । ଉପେଯାନ୍ନାରଦସ୍ତତ୍ର ଦିଦୃକ୍ଷୁର୍ଧର୍ମଚାରିଣମ୍ ।। ୨.

ସେ ଚକ୍ରବର୍ତ୍ତୀ ରାଜା ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିବାବେଳେ, ଧର୍ମରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ନାରଦ ତାଙ୍କ ପାଖକୁ ଆସିଲେ।

ସ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନାରଦଂ ଵ୍ଯୋମ୍ନି ଜ୍ଵଲଦ୍ଭାସ୍କରତେଜସମ୍ । ଅଭ୍ଯୁତ୍ଥାନେନ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ହର୍ଷିତସ୍ତଦା ।। ୨.

ନାରଦଙ୍କୁ ଆକାଶରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ୍ ଦେଖି, ରାଜା ଖୁସିରେ ଉଠି ତାଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କଲେ।

ତସ୍ଯାସନଂ ଚ ପାଦ୍ଯଂ ଚ ସମ୍ଯକ୍ ତସ୍ଯ ନିଵେଦ୍ଯ ଵୈ । ସ୍ଵାଗତାଦିଭିରାଲାପୈଃ ପରସ୍ପରମଵୋଚତାମ୍ । କଥାନ୍ତେ ନାରଦଂ ରାଜା ପପ୍ରଚ୍ଛ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନମ୍ ।। ୨.

ସେ ନାରଦଙ୍କୁ ଭଲଭାବରେ ଆସନ ଏବଂ ପାଦଧୋଆ ପାଣି ଦେଲେ। ସ୍ବାଗତ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମୌଳିକ କଥାବାର୍ତ୍ତା କରି, ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା ହେଲା। କଥା ଶେଷରେ, ରାଜା ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ନାରଦଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଉଵାଚ । ଭଗଵନ୍ କିଞ୍ଚିଦାଶ୍ଚର୍ଯମେତସ୍ମିନ୍ କୃତସଂଜ୍ଞିତେ । ଯୁଗେ ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତଂ ଵାଽପି ତନ୍ମେ କଥଯ ନାରଦ ।। ୨.

ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହିଲେ: ଭଗବନ୍, ଏହି କୃତ ଯୁଗରେ ଆପଣ କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଛନ୍ତି କିମ୍ବା ଶୁଣିଛନ୍ତି କି? ତାହା ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ହେ ନାରଦ।

ନାରଦ ଉଵାଚ । ଆଶ୍ଚର୍ଯମେକଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ମେ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ପ୍ରିଯଵ୍ରତ । ହ୍ଯସ୍ତନେଽହନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ଶ୍ଵେତାଖ୍ଯଂ ଗତଵାନହମ୍ । ଦ୍ଵୀପଂ ତତ୍ର ସରୋ ଦୃଷ୍ଟଂ ଫୁଲ୍ଲପଙ୍କଜମାଲିନମ୍ ।। ୨.

ନାରଦ କହିଲେ: ମୁଁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖିଛି, ପ୍ରିୟବ୍ରତ, ଶୁଣ। ଗତକାଲି, ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମକ ଦ୍ୱୀପକୁ ଗଲି, ସେଠାରେ ଫୁଲିଥିବା ପଦ୍ମ ମାଳାରେ ଶୋଭିତ ଏକ ହ୍ରଦ ଦେଖିଲି।

ସରସସ୍ତସ୍ଯ ତୀରେ ତୁ କୁମାରୀଂ ପୃଥୁଲୋଚନାମ୍ । ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽହଂ ଵିସ୍ମଯାପନ୍ନସ୍ତାଂ କନ୍ଯାମାଯତେକ୍ଷଣାମ୍ ।। ୨.

ସେ ହ୍ରଦର କୂଳରେ ମୁଁ ଏକ ବଡ଼ ଚକୁଁ ଥିବା କୁମାରୀକୁ ଦେଖିଲି; ତାଙ୍କ ଦୀର୍ଘ ଏବଂ ଆକର୍ଷକ ନୟନ ଦେଖି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲି।

ପୃଷ୍ଟଵାନସ୍ମି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତଦା ମଧୁରଭାଷିଣୀମ୍ । କାଽସି ଭଦ୍ରେ କଥଂ ଵାଽସି କିଂ ଵା କାର୍ଯମିହ ତ୍ଵଯା । କର୍ତ୍ତଵ୍ଯଂ ଚାରୁସର୍ଵାଙ୍ଗି ତନ୍ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଶୋଭନେ ।। ୨.

ମୁଁ ସେ ମଧୁର କଥା କହୁଥିବା କୁମାରୀକୁ ପଚାରିଲି: ଭଦ୍ରେ, ତୁମେ କିଏ? କିପରି ଏଠାରେ ଅଛ? ଏଠାରେ ତୁମର କଣ କାମ? ଶୋଭନାଙ୍ଗି, ତୁମେ କଣ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛ? ମୋତେ କୁହ।

ଏଵମୁକ୍ତା ମଯା ସା ହି ମାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽନିମିଷେକ୍ଷଣା । ସ୍ମୃତ୍ଵା ତୂଷ୍ଣୀଂ ସ୍ଥିତା ଯାଵତ୍ ତାଵନ୍ମେ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ ।। ୨.

ମୁଁ ଏପରି ପଚାରିବା ପରେ, ସେ ଅନିମିଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ମୋତେ ଦେଖୁଥିଲେ ଏବଂ ମନେ କରି ନିରବ ରହିଲେ; ସେଠାରେ ମୁଁ ଉତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ପାଇଲି।

ଵିସ୍ମୃତଂ ସର୍ଵଵେଦାଶ୍ଚ ସର୍ଵଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଚୈଵ ହ । ଯୋଗଶାସ୍ତ୍ରାଣି ଶିକ୍ଷାଶ୍ଚ ଵେଦାନାଂ ସ୍ମୃତଯସ୍ତଥା ।। ୨.

ମୋ ପାଖରୁ ସମସ୍ତ ବେଦ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ର, ଯୋଗ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ବେଦମାନଙ୍କର ସ୍ମୃତି ସବୁ ଭୁଲିଯାଇଥିଲା।

ସର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵୈଵ ମେ ରାଜନ୍ କୁମାର୍ଯାଽପହୃତଂ କ୍ଷଣାତ୍ । ତତୋଽହଂ ଵିସ୍ମଯାର୍ଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିନ୍ତାଶୋକସମନ୍ଵିତଃ ।। ୨.

ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଦେଖିଲି ମାତ୍ର, ସେ କନ୍ୟା ସମସ୍ତ କିଛିକୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ନେଇଗଲା। ଏହା ଦେଖି ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲି, ଚିନ୍ତା ଓ ଦୁଃଖରେ ଭରିଗଲି।

ତାମେଵ ଶରଣଂ ଗତ୍ଵା ଯାଵତ୍ ପଶ୍ଯାମି ପାର୍ଥିଵ । ତାଵଦ୍ ଦିଵ୍ଯଃ ପୁମାଂସ୍ତସ୍ଯାଃ ଶରୀରେ ସମଦୃଶ୍ଯତ ।। ୨.

ମୁଁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲି, ରାଜା, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ଏକ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

ତସ୍ଯାପି ପଂସୋ ହୃଦଯେ ତ୍ଵପରସ୍ତସ୍ଯ ଚୋରସି । ଅନ୍ଯୋ ରକ୍ତେକ୍ଷଣଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ଦ୍ଵାଦଶାଦିତ୍ଯସନ୍ନିଭଃ ।। ୨.

ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭିତରେ ଆଉ ଜଣେ ଥିଲେ, ଏବଂ ସେଇ ପୁରୁଷଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଆଉ ଜଣେ ଦେଖାଗଲେ—ତାଙ୍କ ଲାଲ ଆଖି, ଅତି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଓ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଉଦୀପ୍ତ।

ଏଵଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ପୁମାଂସୋଽତ୍ର ତ୍ରଯଃ କନ୍ଯାଶରୀରଗାଃ । କ୍ଷଣେନ ତତ୍ର କନ୍ଯୈକା ନ ତାନ୍ ପଶ୍ଯାମି ସୁଵ୍ରତ ।। ୨.

ଏଭଳି ଭାବେ ମୁଁ ସେଇ କନ୍ୟାଙ୍କ ଶରୀର ଭିତରେ ତିନି ଜଣ ପୁରୁଷଙ୍କୁ ଦେଖିଲି; କିନ୍ତୁ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ କେବଳ କନ୍ୟା ମାତ୍ର ରହିଗଲେ—ମୁଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଆଉ ଦେଖିପାରିଲିନି।

ତତଃ ପୃଷ୍ଟା ମଯା ଦେଵୀ ସା କୁମାରୀ କଥଂ ମମ । ଵେଦା ନଷ୍ଟା ମମାଚକ୍ଷ୍ଵ ଭଦ୍ରେ ତନ୍ନାଶକାରଣମ୍ ।। ୨.

ତାପରେ ମୁଁ ସେଇ ଦେବୀ, ଏହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି: 'ମୋର ବେଦଗୁଡ଼ିକିଏମିତି ହରାଇଗଲା? ହେ ଭଦ୍ରେ, ଦୟାକରି ଏହାର କାରଣ କହ।'

କନ୍ଯୋଵାଚ । ମାତାଽହଂ ସର୍ଵଵେଦାନାଂ ସାଵିତ୍ରୀ ନାମ ନାମତଃ । ମାଂ ନ ଜାନାସି ଯେନ ତ୍ଵଂ ତତୋ ଵେଦା ହୃତାସ୍ତଵ ।। ୨.

କନ୍ୟା କହିଲେ: 'ମୁଁ ସମସ୍ତ ବେଦର ମାଆ, ମୋର ନାଁ ସାବିତ୍ରୀ। ତୁମେ ମୋତେ ଚିହ୍ନିନଥିଲେ, ଏହି କାରଣରୁ ତୁମ ବେଦ ହରାଇଗଲା।'

ଏଵମୁକ୍ତେ ତଯା ରାଜନ୍ ଵିସ୍ମଯେନ ତପୋଧନ । ପୃଷ୍ଟା କ ଏତେ ପୁରୁଷା ଏତତ୍କଥଯ ଶୋଭନେ

ସେଉଁଠି ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ହେ ରାଜା, ମୁଁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଓ ତପସ୍ୟାରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ପଚାରିଲି: 'ଏହି ପୁରୁଷମାନେ କିଏ? ହେ ଶୋଭାମୟୀ, ଦୟାକରି କହ।'

କନ୍ଯୋଵାଚ ଯ ଏଷ ମଚ୍ଛରୀରସ୍ଥଃ ସର୍ଵାଙ୍ଗୈଶ୍ଚାରୁଲୋଚନଃ । ଏଷ ଋଗ୍ଵେଦନାମା ତୁ ଦେଵୋ ନାରାଯଣଃ ସ୍ଵଯମ୍ । ଵହ୍ନିଭୂତୋ ଦହତ୍ଯାଶୁ ପାପାନ୍ଯୁଚ୍ଚାରଣାଦନୁ ।। ୨.

କନ୍ୟା କହିଲେ: 'ଯିଏ ମୋର ଶରୀର ଭିତରେ ଅଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ଓ ଶୋଭାମୟ ଚକ୍ଷୁ ଥିବା, ସେ ନାରାୟଣ ଦେବ, ଯାହାକୁ ଋଗ୍ବେଦ କୁହାଯାଏ। ସେ ଅଗ୍ନି ଭାବେ ହୋଇ, ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ ଶୀଘ୍ର ସମସ୍ତ ପାପ ଦହିଦେଇଥାନ୍ତି।'

ଏତସ୍ଯ ହୃଦଯେ ଯୋଽଯଂ ଦୃଷ୍ଟ ଆସୀତ୍ ତ୍ଵଯାତ୍ମଜଃ । ସ ଯଜୁର୍ଵେଦରୂପେଣ ସ୍ଥିତୋ ବ୍ରହ୍ମା ମହାବଲଃ ।। ୨.

'ତାଙ୍କ ହୃଦୟ ଭିତରେ ଯାହାକୁ ତୁମେ ଦେଖିଥିଲ, ହେ ପୁତ୍ର, ସେ ଯଜୁର୍ବେଦର ଆକାରରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଅତିଶୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ।'

ତସ୍ଯାପ୍ଯୁରସି ସଂଵିଷ୍ଟୋ ଯ ଏଷ ଶୁଚିରୁଜ୍ଜ୍ଵଲଃ । ସ ସାମଵେଦନାମା ତୁ ରୁଦ୍ରରୂପୀ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ । ଏଷ ଆଦିତ୍ଯଵତ୍ ପାପାନ୍ଯାଶୁ ନାଶଯତେ ସ୍ମୃତଃ ।। ୨.

'ତାଙ୍କ ଛାତି ଉପରେ ଯିଏ ବସିଛନ୍ତି, ଶୁଭ୍ର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ସେ ସାମବେଦ ରୂପୀ ରୁଦ୍ର। ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ମନ୍ତ୍ରସ୍ମରଣ କଲେ ଶୀଘ୍ର ପାପ ନାଶ କରନ୍ତି।'

ଏତେ ତ୍ରଯୋ ମହାଵେଦା ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଦେଵାସ୍ତ୍ରଯଃ ସ୍ମୃତାଃ । ଏତେ ଵର୍ଣା ଅକାରାଦ୍ଯାଃ ସଵନାନ୍ଯତ୍ର ଵୈ ଦ୍ଵିଜ ।। ୨.

'ଏହି ତିନିଜଣେ ମହାବେଦ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏହିମାନେ ତିନି ଦେବତା ଭାବେ ସ୍ମୃତିରେ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ 'ଅ' ଅକ୍ଷର ଆଦି ଅନୁସ୍ୱାର ଓ ସବୁ ଯଜ୍ଞ କ୍ରିୟା।'

ଏତତ୍ସର୍ଵଂ ସମାସେନ କଥିତଂ ତେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । ଗୃହାଣ ଵେଦାନ୍ ଶାସ୍ତ୍ରାଣି ସର୍ଵଜ୍ଞତ୍ଵଂ ଚ ନାରଦ ।। ୨.

'ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ। ବେଦ, ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ସମସ୍ତ ଜ୍ଞାନ ଗ୍ରହଣ କର, ହେ ନାରଦ।'

ଏତସ୍ମିନ୍ ଵେଦସରସି ସ୍ନାନଂ କୁରୁ ମହାଵ୍ରତ । କୃତେ ସ୍ନାନେଽନ୍ଯଜନ୍ମୀଯଂ ଯେନ ସ୍ମରସି ସତ୍ତମ ।। ୨.

'ଏହି ବେଦ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କର, ହେ ମହାବ୍ରତୀ। ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ, ତୁମେ ତୁମର ପୂର୍ବଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରିପାରିବ।'

ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତିରୋଭାଵଂ ଗତା କନ୍ଯା ନରାଧିପ । ଅହଂ ତତ୍ର କୃତସ୍ନାନସ୍ତ୍ଵାଂ ଦିଦୃକ୍ଷୁରିହାଗତଃ ।। ୨.

ଏଭଳି କହି ବେଳେ, ସେ କନ୍ୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ, ହେ ନରପତି। ମୁଁ ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ତୁମକୁ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଏଠାକୁ ଆସିଛି।

ପ୍ରିଯଵ୍ରତ ଉଵାଚ । ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ଭଗଵନ୍ ଜନ୍ମନ୍ଯାସୀଦ୍ ଯତ୍ ତଦ୍ ଵିଚେଷ୍ଟିତମ୍ । ସର୍ଵଂ କଥଯ ଦେଵର୍ଷେ ମହତ୍ କୌତୂହଲଂ ହି ମେ ।। ୩.

ପ୍ରିୟବ୍ରତ କହିଲେ: 'ହେ ଭଗବାନ, ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ସେସବୁ କଥା ମୋତେ କହ। ମୋର ମନରେ ବଡ଼ ଆଗ୍ରହ ଅଛି, ହେ ଦେବଋଷି।'

ନାଦରଦ ଉଵାଚ । ସ୍ନାତସ୍ଯ ମମ ରାଜେନ୍ଦ୍ର ତସ୍ମିନ୍ ଵେଦସରସ୍ଯଥ । ସାଵିତ୍ର୍ଯାଶ୍ଚ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ ଜନ୍ମସହସ୍ତ୍ରକମ୍ । ସ୍ମରଣଂ ତତ୍କ୍ଷଣାଜ୍ଜାତଂ ଶ୍ରୃଣୁ ଜନ୍ମାନ୍ତରଂ ମମ ।। ୩.

ନାରଦ କହିଲେ: 'ହେ ରାଜେନ୍ଦ୍ର, ମୁଁ ସେ ବେଦ ସରୋବରରେ ସ୍ନାନ କରି, ସାବିତ୍ରୀଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣିଥିଲି। ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ମୋତେ ହଜାର ଜନ୍ମର ସ୍ମୃତି ହେଲା। ଏବେ ମୋର ପୂର୍ବଜନ୍ମର କଥା ଶୁଣ।'

ଅସ୍ତ୍ଯଵନ୍ତୀପୁରଂ ରାଜଂସ୍ତତ୍ରାହଂ ପ୍ରାଗ୍ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମଃ । ନାମ୍ନା ସାରସ୍ଵତଃ ପୂର୍ଵଂ ଵେଦଵେଦାଙ୍ଗପାରଗଃ ।। ୩.

'ଏକ ଅବନ୍ତୀପୁର ନାମକ ସହର ଅଛି, ହେ ରାଜା, ସେଠାରେ ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲି, ମୋର ନାଁ ସାରସ୍ୱତ, ବେଦ ଓ ବେଦାଙ୍ଗରେ ପାରଙ୍ଗତ।'

ବହୁଭୃତ୍ଯପରୀଵାରୋ ବହୁଧାନ୍ଯଶ୍ଚ ପାର୍ଥିଵ । ଅନ୍ଯସ୍ମିନ୍ କୃତସଂଜ୍ଞେ ତୁ ଯୁଗେ ପରମବୁଦ୍ଧିମାନ୍ ।। ୩.

'ମୋ ପାଖରେ ବହୁତ ଚାକର ଥିଲେ, ଅଧିକ ଧାନ୍ୟ ଥିଲା, ହେ ରାଜା। ଏହା ପୂର୍ବର କୃତ ଯୁଗର କଥା, ମୁଁ ଅତି ଜ୍ଞାନୀ ଥିଲି।'

ତତୋ ଧ୍ଯାତଂ ମଯୈକାନ୍ତେ କିମନେନ କରୋମ୍ଯହମ୍ । ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵେନ ସର୍ଵମେତଦ୍ଧି ନ୍ଯସ୍ତ୍ଵା ପୁତ୍ରେଷୁ ଯାମ୍ଯହମ୍ । ତପସେ ଧୃତସଂକଲ୍ପଃ ସରଃ ସାରସ୍ଵତଂ ଦ୍ରୁତମ୍ ।। ୩.

ତାପରେ ମୁଁ ଏକାନ୍ତରେ ଚିନ୍ତା କରିଲି, 'ଏସବୁ ସହିତ ମୁଁ କଣ କରିବି?' ସମସ୍ତ କଥା ପୁଅମାନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି, ମୋ ମନରେ ତପସ୍ୟାର ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ନେଇ, ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ସାରସ୍ବତ ସରୋବରକୁ ଚାଲିଗଲି।

ଏଵଂ ଚିନ୍ତ୍ଯ ମଯା ଇଷ୍ଟଃ କର୍ମକାଣ୍ଡେନ କେଶଵଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧୈଶ୍ଚ ପିତରୋ ଦେଵା ଯଜ୍ଞୈଶ୍ଚାନ୍ଯେ ତଥା ଜନାଃ ।। ୩.

ଏଭଳି ଭାବି, ମୁଁ କର୍ମକାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା କେଶବଙ୍କୁ ପୂଜିଲି, ପିତୃମାନେ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଓ ଯଜ୍ଞ କରିଲି।