ପୂର୍ଵୋକ୍ତେନ ଵିଧାନେନ ଦଦ୍ଯାତ୍ପ୍ରାପଣକଂ ନରଃ
ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏକ ପାତ୍ର ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ- ଶାନ୍ତିର୍ଭଵତୁ ଦେଵାନାଂ ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ରଵିଶାଂ ତଥା
ମନ୍ତ୍ର: ଦେବତା, ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ।
ଦେଵୋ ଵର୍ଷତୁ ପର୍ଜନ୍ଯଃ ପୃଥିଵୀ ସସ୍ଯପୂରିତା
ପର୍ଜନ୍ୟ ଦେବତା ବର୍ଷା କରୁନ୍ତୁ, ପୃଥିବୀ ଶସ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଉ।
ପଶ୍ଚାଦ୍ଭାଗଵତାନ୍ପୂଜ୍ଯ ତତୋ ବ୍ରାହ୍ମଣପୂଜନମ୍
ତା’ପରେ ଭଗବାନଙ୍କ ଭକ୍ତମାନେଙ୍କୁ ପୂଜି, ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।
ଅଚ୍ଛିଦ୍ରଂ ଵାଚ୍ଯ ପଶ୍ଚାଚ୍ଚ କୁର୍ଯାଦେଵଂ ଵିସର୍ଜନମ୍
ପରେ, ନିର୍ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଏହି ପ୍ରକାରେ ବିଦାୟ କରିବା ଉଚିତ୍।
ପୂଜଯେତ୍ତାଂଶ୍ଚ ଵିଧିଵଦ୍ଵସ୍ତ୍ରାଲଂକାରଭୂଷଣୈଃ 183.
ଏହାପରେ, ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବସ୍ତ୍ର, ଆଭୂଷଣ ଓ ଅଲଙ୍କାର ଦ୍ୱାରା ସେମାନେଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଯୋ ଗୁରୁଂ ପୂଜଯେଦ୍ଭକ୍ତ୍ଯା ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭକ୍ତି ସହିତ ପୂଜା କରେ,
ତୁଷ୍ଟୋ ଦଦାତି କୃଚ୍ଛ୍ରେଣ ଗ୍ରାମମାତ୍ରଂ ନରାଧିପଃ
ରାଜା ଯେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ସେ ଦୁର୍ଲଭ ଭାବେ ଗ୍ରାମ ଦାନ କରନ୍ତି।
ତଥୈଵ ମମ ଶାସ୍ତ୍ରେଷୁ ମମୈଵ ଵଚନାଚ୍ଛୁଭେ
ଏହିପରି, ମୋର ଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ, ମୋର ନିଜ ଶୁଭ ଆଦେଶରେ,
ଯ ଏତେନ ଵିଧାନେନ କୁର୍ଯାତ୍ସଂସ୍ଥାପନଂ ମମ
ଯିଏ ଏହି ନିୟମ ଅନୁସାରେ ମୋର ସ୍ଥାପନା କରେ,
ପୂଜାଯାଂ ମମ ମାର୍ଗେଷୁ ପତନ୍ତି ଜଲବିନ୍ଦଵଃ
ମୋର ପୂଜା ସମୟରେ, ମୋର ପଥରେ ଜଳବିନ୍ଦୁ ପଡ଼େ।
ଏଵଂ ତେ କଥିତଂ ଭୂମେ ସ୍ଥାପନଂ ମୃନ୍ମଯସ୍ଯ ତୁ
ଏହିପରି, ଭୂମି, ମୃଣ୍ମୟ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନା ବିଷୟରେ ତୁମକୁ କୁହାଯାଇଛି।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମୃନ୍ମଯାର୍ଚ୍ଚାସ୍ଥାପନଂ ନାମ ତ୍ର୍ଯଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି, ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'ମୃଣ୍ମୟ ଆର୍ଚ୍ଚା ସ୍ଥାପନା' ନାମକ ଏକଶଏଅସୀ ଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ତାମ୍ରାର୍ଚାସ୍ଥାପନମ୍ ତାମ୍ରେଣ ପ୍ରତିମାଂ କୃତ୍ଵା ସୁରୂପାଂ ଚୈଵ ଭାସ୍ଵରାମ୍
ଏବେ ତାମ୍ର ଆର୍ଚ୍ଚା ସ୍ଥାପନା: ତାମ୍ରରେ ଏକ ସୁନ୍ଦର ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ପ୍ରତିମା ତିଆରି କରି,
ତତୋ ଵେଶ୍ମନ୍ଯୁପାଗମ୍ଯ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଉଦଙ୍ମୁଖଃ
ତାପରେ ଘରକୁ ପ୍ରବେଶ କରି, ଏହାକୁ ଉତ୍ତରମୁଖୀ କରି ସ୍ଥାପନା କରିବା ଉଚିତ୍।
ଜଲଂ ଚ ସର୍ଵଗନ୍ଧେନ ପଂଚଗଵ୍ଯେନ ମିଶ୍ରିତମ୍
ସମସ୍ତ ସୁଗନ୍ଧ ଓ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ମିଶିତ ଜଳ ନେଇ,
ମନ୍ତ୍ରଃ- ଯୋଽସୌ ଭଵାଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ସାରଭୂତଃ ତ୍ଵଂ ତାମ୍ରକେ ତିଷ୍ଠସି ନେତ୍ରଭୂତଃ
ମନ୍ତ୍ର: ଯିଏ ସାରସ୍ୱରୂପ, ସେ ତୁମେ ତାମ୍ରରେ ନେତ୍ରସ୍ୱରୂପ ଭାବେ ବସିଛ।
ଅନେନୈଵ ତୁ ମନ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ଥାପଯିତ୍ଵା ଯଶସ୍ଵିନି
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ହେ ଯଶସ୍ୱିନୀ, ସ୍ଥାପନା କରି,
ଵ୍ଯତୀତାଯାଂ ଚ ଶର୍ଵର୍ଯାମୁଦିତେ ଚ ଦିଵାକରେ
ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲେ,
ବ୍ରାହ୍ମଣା ଵେଦପାଠାଂଶ୍ଚ କୁର୍ଯୁସ୍ତତ୍ର ସମାଗତାଃ
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠାରେ ଏକତ୍ରିତ ହୋଇ ବେଦ ପାଠ କରିବେ।
ସୁଗନ୍ଧଦ୍ରଵ୍ଯସଂଯୁକ୍ତଂ ଜଲଂ ଚାଦାଯ ପୂଜକଃ
ପୂଜାରୀ ସୁଗନ୍ଧ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶିତ ଜଳ ନେଇ,
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଓଁ ଯୋଽସୌ ଭଵାନ୍ସର୍ଵଵରଃ ପ୍ରଭୁଶ୍ଚ ମାଯା ବଲୋ ଯୋଗବଲପ୍ରଧାନଃ
ମନ୍ତ୍ର: ଓଁ, ଯିଏ ସମସ୍ତରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ପ୍ରଭୁ, ମାୟାଶକ୍ତି ଓ ଯୋଗବଳରେ ପ୍ରଧାନ।
ଜ୍ଵଲନ ପଵନତୁଲ୍ଯାଵନ ଭାଵନ ତପନ ଶ୍ଵାସନ ସ୍ଵଯଂ ତିଷ୍ଠ ଭଗଵନ୍ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ଓମ୍ ତତୋ ଦ୍ଵାରମୁପାଗମ୍ଯ ଵେଶ୍ମ ଶୀଘ୍ରଂ ପ୍ରଵେଶଯେତ୍ 184.
ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ଅଗ୍ନି ଓ ପବନ ସମାନ, ପବିତ୍ର କରନ୍ତି, ଆଲୋକ ଦେଇଥିବା, ଶ୍ୱାସ ଦେଇଥିବା, ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି, ହେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ, ଓଁ। ଏପରେ, ଦ୍ୱାରକୁ ନିକଟରେ ଯାଇ, ଦେବମୂର୍ତ୍ତିକୁ ଶୀଘ୍ର ଘରକୁ ନେଇ ଆସିବା।
ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ମାଂ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଗନ୍ଧପୁଷ୍ପାଦିଦୀପକୈଃ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ସ୍ଥାପନ କର, ଗନ୍ଧ, ଫୁଲ ଓ ଦୀପ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କର।
ସ୍ଥାପନାମନ୍ତ୍ରଃ – ଓଁ ପ୍ରକାଶପ୍ରକାଶ ଜଗତ୍ପ୍ରକାଶ ଵିଜ୍ଞାନମଯାନନ୍ଦମଯ ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯନାଥାତ୍ରାଗଚ୍ଛ ଇହ ସନ୍ତିଷ୍ଠତାଂ ଭଵାନ୍ପୁରୁଷୋତ୍ତମ ମାମଵ ଇତି ଶୁକ୍ଲଵସ୍ତ୍ରଂ ସମାଦାଯ ଇମଂ ମନ୍ତ୍ରମୁଦାହରେତ୍
ସ୍ଥାପନା ମନ୍ତ୍ର: ଓଁ, ହେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ଜଗତର ଆଲୋକ, ଜ୍ଞାନ ଓ ଆନନ୍ଦର ମୂର୍ତ୍ତି, ତିନି ଲୋକର ନାଥ, ଏଠାରେ ଆସ, ଏଠାରେ ରୁହ ଓ ମୋତେ ରକ୍ଷା କର। ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ନେଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କର।
ମନ୍ତ୍ରଃ- ଓଁ ଶୁଦ୍ଧସ୍ତ୍ଵମାତ୍ମା ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣୋ ଜଗତ୍ସୁ ତତ୍ତ୍ଵଂ ସୁରଲୋକନାଥ
ମନ୍ତ୍ର: ଓଁ, ଆପଣ ପବିତ୍ର, ଆତ୍ମା, ପୁରାତନ ପୁରୁଷ, ସମସ୍ତ ଜଗତର ତତ୍ତ୍ୱ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ।
ଵସ୍ତ୍ରୈର୍ଵିଭୂଷିତଂ କୃତ୍ଵା ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧାଇ ଭଲଭାବେ ଶୃଙ୍ଗାର କରି, ନିଜ କର୍ମରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିବା।
ଅର୍ଚ୍ଚନାଲଂକୃତଂ କୃତ୍ଵା ଗନ୍ଧଧୂପାଦିଭିଃ ପ୍ରଭୁମ୍
ଗନ୍ଧ, ଧୂପ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଶୃଙ୍ଗାର ଓ ପୂଜା କରିବା।
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵାଦୁ ଚ ନୈଵେଦ୍ଯଂ ଶାନ୍ତିପାଠଂ ତୁ କାରଯେତ୍
ମିଠା ଭୋଗ ନେଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଦେଇ, ଶାନ୍ତି ପାଠ କରିବା।
ଶାନ୍ତିର୍ଭଵତୁ ରାଜ୍ଞାଂ ଚ ସରାଷ୍ଟ୍ରାଣାଂ ତଥା ଵିଶାମ୍
ରାଜାମାନେ, ସମସ୍ତ ଦେଶ ଓ ଲୋକମାନେ ପାଇଁ ଶାନ୍ତି ହେଉ।