କୁର୍ଯାତ୍ସଂସ୍କରଣଂ ତେଷାଂ ଵିଧିଦୃଷ୍ଟେନ କର୍ମଣା ।। 181.
ବିଧି ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେମାନଙ୍କର ସଂସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଯୋଽସୌ ଭଵାନ୍ସର୍ଵଜନପ୍ରଵୀର ଗତିଃ ପ୍ରଭୁସ୍ତ୍ଵଂ ଵସସି ହ୍ଯମୋଘ
ମନ୍ତ୍ର: 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସରଣ୍ୟ, ପ୍ରଭୁ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବସିଛ।'
ସର୍ଵାମେଵଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ମମ ସଂସ୍ଥାପନକ୍ରିଯାମ୍
ଏପରି ଭାବରେ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମୋର ପ୍ରତିଷ୍ଠା ନିମିତ୍ତରିତି କ୍ରିୟା କର।
ଗନ୍ଧମାଲ୍ଯୈରର୍ଚଯିତ୍ଵା ଉପଲେପୈଶ୍ଚ ଭୋଜନୈଃ
ସୁଗନ୍ଧି ଦ୍ରବ୍ୟ ଓ ଫୁଲରେ ପୂଜା କରିବା, ଉପଲେପନ ଓ ଭୋଜନ ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଚନା କର।
ଏତତ୍କର୍ମଵିଧାନେନ ମଧୁକାଷ୍ଠସ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା, ମଧୁକ ଗଛର କାଠ ବିଷୟରେ, ମୋର ସୁନ୍ଦରୀ।
ଯସ୍ତ୍ଵନେନ ଵିଧାନେନ ଅର୍ଚ୍ଚାଂ କାଷ୍ଠସ୍ଯ ସ୍ଥାପଯେତ୍
ଯେଉଁଠି ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା କାଠର ପ୍ରତିମାର ଅର୍ଚନା ସ୍ଥାପନ କରେ,
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ମଧୁକାଷ୍ଠାଯାଂ ପ୍ରତିମାର୍ଚ୍ଚାସ୍ଥାପନଂ ନାମ ଏକାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣର ଦିବ୍ୟ ଶାସ୍ତ୍ରରେ 'ମଧୁକ କାଠର ପ୍ରତିମାର ଅର୍ଚନା ସ୍ଥାପନ' ନାମକ ଏକଶଏଏଠିଅଧିକ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ଶୈଲାର୍ଚ୍ଚାସ୍ଥାପନମ୍ ପୁନରନ୍ଯତ୍ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏବେ ଶିଳା ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ ବିଷୟରେ କହିବି; ଏହା ଶୁଣ, ବସୁନ୍ଧରା।
ସୁରୂପାଂ ଚ ଶିଲାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ନିଃଶଲ୍ଯାଂ ସୁପରୀକ୍ଷିତାମ୍
ସୁନ୍ଦର ଆକୃତିର, ଦୋଷ ନଥିବା, ଭଲଭାବେ ପରୀକ୍ଷିତ ଶିଳା ଦେଖି,
ଶୀଘ୍ରମାଲିଖ୍ଯ ତଂ ତତ୍ର ଶ୍ଵେତଵର୍ତିକଯା ନରଃ
ସେଠାରେ ଜଣେ ଲୋକ ଶୀଘ୍ର ଭାବେ ଶ୍ୱେତ ଚିହ୍ନା ଦଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ଲେଖିବା ଉଚିତ।
ଦୀପକଂ ଚ ତତୋ ଦଦ୍ଯାଦ୍ବଲିଂ ଦଧ୍ଯୋଦନେନ ଚ
ତାପରେ ଦୀପ ଓ ଦଧି ଭାତ ଦ୍ୱାରା ବଳି ଦେବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଃ- ଯୋଽସୌ ଭଵାନ୍ସର୍ଵଜନପ୍ରଵୀରଃ ସୋମାଗ୍ନିତେଜାଃ ସୁମତିପ୍ରଧାନଃ
ମନ୍ତ୍ର: 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ଲୋକମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ସୋମ ଓ ଅଗ୍ନିର ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା ଥିବା, ଜ୍ଞାନରେ ପ୍ରଧାନ।'
ପ୍ରଵର ଅଯୁତଵରାହ ଜଯ ଜଯ ଵର୍ଦ୍ଧସ୍ଵ ଏଵଂରୂପଂ ତତଃ କୃତ୍ଵା ଦେଵଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍
'ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦଶହଜାର ବରାହ, ବିଜୟ, ବିଜୟ, ବୃଦ୍ଧି ପାଉ। ଏଭଳି ଆକୃତି କରି, ଦେବ ନାରାୟଣଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କର।'
ତତୋ ଵୈ ସ୍ଥାପଯେତ୍ତତ୍ର ପୂର୍ଵାଭିମୁଖମେଵ ତୁ
ତାପରେ, ସେଠାରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ।
ଶୁକ୍ଲଯଜ୍ଞୋପଵୀତୀ ଚ କୃତ୍ଵା ଵୈ ଦନ୍ତଧାଵନମ୍
ଶୁକ୍ଳ ଯଜ୍ଞୋପବୀତ ପିନ୍ଧି, ଦନ୍ତ ମାଜିବା ପରେ—
ମନ୍ତ୍ରଃ – ଯୋଽସୌ ଭଵାଂସ୍ତିଷ୍ଠତି ସର୍ଵରୂପଂ ମାଯାବଲଂ ସର୍ଵଜଗତ୍ସ୍ଵରୂପମ୍
ମନ୍ତ୍ର: 'ତୁମେ ସମସ୍ତ ଆକୃତିରେ ବସିଛ, ମାୟାର ଶକ୍ତି ଥିବା, ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ମୂଳ ଆକୃତି।'
କରଣଧାରଣପ୍ରଵଧ୍ଯମୁଦାହରଣମପରାଜିତମଜରାମର ଏଵଂ ତୁ ସ୍ଥାପନଂ କୃତ୍ଵା ଶିଲାଯାଂ ମମ ସୁନ୍ଦରି 182.
'ଉପକରଣ ଧାରଣ କରିଥିବା, ଅଜୟ, ଅଜର, ଅମର—ଏଭଳି ଶିଳାରେ ପ୍ରତିମା ସ୍ଥାପନ କରି, ମୋର ସୁନ୍ଦରୀ—'
ଯୋ ମାଂ ସଂସ୍ଥାପଯେଦ୍ଭୂମେ ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ
ଯେଉଁଠି ମୋତେ ସ୍ଥାପନ କରେ, ଭୂମି, ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖିଥିବା—
ଯାଵକଂ ପାଯସଂ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ଅହୋରାତ୍ରଂ ସମାପଯେତ୍
ଯାବକ ଓ ପାୟସ ଖାଇ, ଏକ ଦିନ ଓ ରାତି ମଧ୍ୟରେ କ୍ରିୟା ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ଚ ଗନ୍ଧଂ ଚ ଵାରିଣା ସହ ମିଶ୍ରଯେତ୍
ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ଓ ସୁଗନ୍ଧିକୁ ପାଣି ସହିତ ମିଶାଇବା ଉଚିତ।
ଗୀତଵାଦିତ୍ରଘୋଷେଣ ଉତ୍ସଵଂ ତତ୍ର କାରଯେତ୍
ସେଠାରେ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଶବ୍ଦରେ ଉତ୍ସବ କରିବା ଉଚିତ।
ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରସହସ୍ରାଣି ପଠତାଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନାମ୍
ବ୍ରହ୍ମବାଦୀମାନେ ବ୍ରହ୍ମର ପବିତ୍ର ଅକ୍ଷର ହଜାର ହଜାର ପଠନ କରନ୍ତୁ।
ଆଗମିଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ଦେଵି ମନ୍ତ୍ରପାଠୋ ମମ ପ୍ରିଯଃ
ହେ ଦେବୀ, ମୁଁ ଆସିବି; ମନ୍ତ୍ର ପଠନ ମୋ ପାଇଁ ବହୁତ ପ୍ରିୟ।
ପୁନରାଵାହନଂ କୁର୍ଯାନ୍ମନ୍ତ୍ରେଣାନେନ ସୁଵ୍ରତଃ
ସୁବ୍ରତ ଜଣେ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପୁନରାବାହନ କରିବା ଉଚିତ।
ଏତେଷୁ ଭୂତେଷୁ ଚ ସଂଵିଧାତା ଆଵାସିତସ୍ତିଷ୍ଠତି ଲୋକନାଥ
ଏହି ସମସ୍ତ ଭୂତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଲୋକନାଥ ସଜାଗ ରହିଛନ୍ତି।
ଅନେନୈଵ ତୁ ମନ୍ତ୍ରେଣ ସମିତ୍ତିଲଘୃତେନ ଚ
ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା, ସମିଦ୍ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଘୀ ସହିତ,
ଏଵଂ କୃତେ ଵିଧାନେ ଭଵାମି ସନ୍ନିହିତଃ ସ୍ଵଯମ୍ 182.
ଏଭଳି ନିୟମ ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ଉପସ୍ଥିତ ହେଉଛି।
ପଂଚଗଵ୍ଯଂ ତତ ପ୍ରାଶ୍ଯ ମନ୍ତ୍ରେଣ ଵିଧିପୂର୍ଵକମ୍
ତାପରେ ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପଞ୍ଚଗବ୍ୟ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।
ତତଃ ପ୍ରାସାଦେ ସ୍ଥାପ୍ଯୋଽହଂ ଗୀତଵାଦିତ୍ରମଙ୍ଗଲୈଃ
ତାପରେ ମୁଁ ମନ୍ଦିରରେ ଶୁଭ ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟରେ ବିସ୍ଥାପିତ ହେବା ଉଚିତ।
ମନ୍ତ୍ରଶ୍ଚ - ଯୋଽସୌ ଭଵାଁଲ୍ଲକ୍ଷଣଲକ୍ଷିତଶ୍ଚ ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯା ଚ ଯୁକ୍ତଃ ସତତଂ ପୁରାଣଃ
ମନ୍ତ୍ର: ଯିଏ ଶୁଭ ଚିହ୍ନରେ ଚିହ୍ନିତ, ସଦା ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସହିତ ଏକତ୍ର, ପୁରାତନ।