ଵିନା ସାଂଖ୍ଯେନ ଯୋଗେନ ମୁଚ୍ଯତେ ନାତ୍ର ସଂଶଯଃ
ସାଂଖ୍ୟ ଓ ଯୋଗ ଛଡ଼ା ମୁକ୍ତି ମିଳେ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ ।
ସା ଗତିସ୍ତ୍ଯଜତଃ ପ୍ରାଣାନ୍ମଥୁରାଯାଂ ନ ସଂଶଯଃ ନ ତୀର୍ଥଂ ମଥୁରାଯା ହି ନ ଦେଵଃ କେଶଵାତ୍ପରଃ
ମଥୁରାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ଏହି ମୁକ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ମିଳେ; ମଥୁରା ପରି କୌଣସି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ନାହିଁ, କେଶବ ପରି କୌଣସି ଦେବତା ନାହିଁ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଅପରାଧପ୍ରାଯଶ୍ଚିତ୍ତମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ଊନାଶୀତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରା ମାହାତ୍ମ୍ୟର 'ଅପରାଧ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତର ମହାତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ଏକଶତ ଉଣାଏଠି ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଧ୍ରୁଵତୀର୍ଥେ ପୁରାଵୃତ୍ତଂ ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଧ୍ରୁବତୀର୍ଥରେ ପୂର୍ବରୁ ଯାହା ଘଟିଥିଲା, ତାହା ଶୁଣ, ବସୁଧା ।
ଅସ୍ଯାଂ ପୁର୍ଯାଂ ତୁ ରାଜାସୀଦ୍ଧାର୍ମିକଃ ସତ୍ଯଵିକ୍ରମଃ
ଏହି ସହରରେ ଏକ ରାଜା ଥିଲେ, ଯିଏ ଧର୍ମିକ ଓ ସତ୍ୟରେ ଦୃଢ଼ ।
ତସ୍ଯ ନାର୍ଯଃ ଶତେ ଦ୍ଵେ ତୁ କୁଲଶୀଲଵଯୋଯୁତେ
ସେ ରାଜାଙ୍କର ଦୁଇଶ ଜଣ ରାଣୀ ଥିଲେ, ସମସ୍ତେ ଉତ୍କଳ ବଂଶ, ଉତ୍ତମ ଚରିତ୍ର ଓ ଉମ୍ରୁ ଥିଲେ ।
ନାମ୍ନା ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ଚୈଵ ଵୀରସୂର୍ଵୀରପୁତ୍ରକା
ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଏକ ରାଣୀର ନାମ ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା, ଯିଏ ସୂର୍ବୀର ଓ ବୀର ପୁତ୍ରମାନଙ୍କର ମା ।
ତସ୍ଯାଃ ପରିଗ୍ରହାସ୍ତ୍ଵେକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟାଚାରଵିହୀନକାଃ
ତାଙ୍କ ସଙ୍ଗୀନୀମାନେ ଏକୋଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଆଚାର ଅନୁସରଣ କରିନଥିଲେ ।
ସ୍ଵଦୋଷୈଃ ପତିତାଃ ସର୍ଵେ ନରକଂ ପ୍ରତି ଭାମିନି
ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସବୁଏ ନିଜ ଦୋଷରେ ନରକକୁ ପଡ଼ିଯାଇଛନ୍ତି।
କଦାଚିଦପି ତସ୍ଯାଥୋ ଭ୍ରଷ୍ଟଃ ପ୍ରାଣିଜନୋ ମହାନ୍
କେବେ କେବେ, ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ମହାନ ବ୍ୟକ୍ତି ସେଠାରୁ ଖସିପଡ଼ିଥିଲେ।
କୃଷ୍ଣରୂପାଶ୍ଚଂକ୍ରମନ୍ତୋ ମଶକାକାରସନ୍ନିଭାଃ
କଳା ଆକାର ଧାରଣ କରି, ମଶା ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ସେମାନେ ଏଠାଏଠି ଘୁରୁଛନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷଣେ ନ ଚ କୃତଂ ଵ୍ରତଂ ଜପ୍ଯଂ ଵିମୋହନାତ୍ 180.
ସେ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଭ୍ରମରେ, କୌଣସି ବ୍ରତ କିମ୍ବା ଜପ କରାଯାଇନଥିଲା।
ଚତୁର୍ଥାଂଶାଵଶେଷଶ୍ଚ ଦିଵସଃ ପର୍ଯଵର୍ତ୍ତତ
ଦିନର ଚତୁର୍ଥାଂଶ ଅଂଶ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।
ଅନ୍ଯେ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରାଦ୍ଦେଶାଦ୍ଦକ୍ଷିଣାତ୍ପଶ୍ଚିମାତ୍ତଥା
ଅନ୍ୟମାନେ ପୂର୍ବ ଓ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରୁ, ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆସିଥିଲେ।
ହୃଷ୍ଟାସ୍ତୁଷ୍ଟା ସୁପୁଷ୍ଟାଂଗା ଗଚ୍ଛନ୍ତୋ ଦିଵି ସଙ୍ଘଶଃ
ଆନନ୍ଦିତ, ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ଓ ସୁସ୍ଥ ଦେହ ନେଇ, ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ସ୍ବର୍ଗକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଵସ୍ତ୍ରାଲଙ୍କାରପୁଷ୍ଟାଂଗା ହୃଷ୍ଟା ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସଂଘଶଃ
ବସ୍ତ୍ର ଓ ଗହନା ପିନ୍ଧି, ସୁସ୍ଥ ଦେହ ଓ ଆନନ୍ଦ ସହିତ, ସେମାନେ ଦଳେ ଦଳେ ଯାଉଛନ୍ତି।
ଅନ୍ଯେ ଯଥାଗତଂ ଯାନ୍ତି ଆଯାନ୍ତି ପୁନରେଵ ହି
ଅନ୍ୟମାନେ ଯେପରି ଆସିଥିଲେ, ସେପରି ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ପୁଣି ଆସନ୍ତି।
ସମାଗଚ୍ଛନ୍ତି ଗଚ୍ଛନ୍ତୀରଯନ୍ତଶ୍ଚାଶିଷୋ ମୁଦା
ସେମାନେ ଏକଠି ହୁଅନ୍ତି, ଚାଲିଯାଆନ୍ତି, ଆସନ୍ତି, ଆନନ୍ଦରେ ଆଶୀର୍ବାଦ କାମନା କରନ୍ତି।
ନିର୍ଗତୋଦରସୂକ୍ଷ୍ମାଶ୍ଚ ଗଚ୍ଛନ୍ତି ସୁଵିମାନିତାଃ
ପେଟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଓ ଦେହ ସୁକ୍ଷ୍ମ ଥିବା ସେମାନେ, ଉତ୍ତମ ଦୋଳାରେ ସମ୍ମାନିତ ହୋଇ ଯାଉଛନ୍ତି।
ମହୋତ୍ସଵମିଵାଲକ୍ଷ୍ଯ ଵିସ୍ମିତୋ ମୁନିରୁତ୍ଥିତଃ
ଏହାକୁ ବଡ଼ ଉତ୍ସବ ଭାବେ ଦେଖି, ମୁନି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ଉଠିପଡ଼ିଲେ।
ନିର୍ଜନଂ ଧ୍ରୁଵତୀର୍ଥଂ ତୁ ଵୃତଵେଲମିଵାଭଵତ୍
ଏହି ନିର୍ଜନ ଧ୍ରୁବତୀର୍ଥ ଏମିତି ହେଲା ଯେ, ତାହା ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପାଡ଼ି ହୋଇଗଲା।
ଵେପଥୁଃ କୋଟରାକ୍ଷଶ୍ଚ ପୃଷ୍ଠଲଗ୍ନଲଘୂଦରଃ 180.
କମ୍ପିଥିବା, ଗଭୀର ଆଖି, ହାଡ଼ ଦେହ ଓ ଚାପି ପେଟ ଥିଲେ।
ନ ଵାକ୍ଚ ଶ୍ରୂଯତେ ତସ୍ଯ କ୍ଷୁଦ୍ରପକ୍ଷିରଵୋ ଯଥା
ତାଙ୍କର କଥା ଶୁଣାଯାଉନଥିଲା, ଯେପରି ଛୋଟ ପକ୍ଷୀର ଡାକ।
ନ ଗଚ୍ଛସି ଯଥାସ୍ଥାନମାଗତସ୍ତୁ ନିରୁଦ୍ଯମଃ
ତୁମେ ନିଜ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଉନାହାଁ, ଏଠାକୁ ଆସି ଅଲସ ହୋଇ ରହିଛ।
ମମାଦ୍ଯ ନୈତ୍ଯକଂ କର୍ମ ତୀର୍ଥେଽସ୍ମିନ୍ନଶ୍ଯତେଽନିଶମ୍
ଆଜି ଏହି ତୀର୍ଥରେ ମୋ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା କାର୍ଯ୍ୟ ଦିନ ରାତି ହରାଇଯାଇଛି।
ତ୍ଵାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵେଦୃକ୍ସ୍ଵରୂପଂ ଚ କ୍ରିଯା ମେ ସା ଗତା ତ୍ଵଯି
ତୁମକୁ ଏହି ରୂପରେ ଦେଖି, ମୋର କ୍ରିୟା ତୁମ ପାଖକୁ ଚଳିଗଲା।
ଜନ୍ତୁରୁଵାଚ ଧ୍ରୁଵତୀର୍ଥେ ଚ ଯଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପୁନଃ କୁର୍ଯାତ୍ତିଲୋଦକମ୍
ଜନ୍ତୁ କହିଲେ: ଯେଉଁଠି ଧ୍ରୁବ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଆଉଥରେ ତିଳ ମିଶାଇ ପିତୃପିଣ୍ଡ କରାଯାଏ,
ତିଲତୃପ୍ତା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ପିତରସ୍ତେନ ପୁତ୍ରିଣଃ
ସେଇ ତିଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିବା ପିତୃମାନେ ସେଠାରୁ ପୁଅମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପହଞ୍ଚନ୍ତି।
ଯୋନିସଂକରଦୋଷେଣ ନରକଂ ସମୁପାଶ୍ରିତଃ
ଯଦି ଜନ୍ମରେ ମିଶ୍ରତା ଥାଏ, ତେବେ ସେ ନରକକୁ ଯିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ।
ଅଗତିର୍ଗମନେ ମେ ସ୍ଯାତ୍ତେ ତ୍ରିତାପୈଃ ସମାଗତଃ
ମୋ ପାଇଁ କୌଣସି ରାସ୍ତା ନାହିଁ, ଚଳାଚଳ ନାହିଁ; ମୁଁ ତିନି ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ପୀଡ଼ିତ।