ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ଦେଵା ଗାଃ ପଶୂଂଶ୍ଚାନୁକଲ୍ପ୍ଯ ତେ । ମୁମୁଚୁଶ୍ଚରଣାର୍ଥାଯ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ସରମାଂ ଦଦୁଃ ।। ୧୬.

ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ଦେବତାମାନେ ଗାଈ ଓ ଅନ୍ୟ ପଶୁମାନେ ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ତିଆରି କରି, ସେମାନେ ଚରାଇବାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ସରମାଙ୍କୁ ଦେଲେ ।

ତାଶ୍ଚ ଗାଵୋ ଦେଵଶୁନ୍ଯା ରକ୍ଷ୍ଯମାଣା ଧରାଧରେ । ତତ୍ର ଜଗ୍ମୁସ୍ତଦା ଗାଵଶ୍ଚରନ୍ତ୍ଯୋ ଯତ୍ର ତେଽସୁରାଃ ।। ୧୬.

ସେ ଗାଈମାନେ, ଦେବତା ନଥିବାବେଳେ ସରମାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ପର୍ବତରେ ଥିଲେ, ଏବଂ ଚରିବାକୁ ଗଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ସେ ଦାନବମାନେ ଥିଲେ ।

ତେ ଚ ଗାଵସ୍ତୁ ତା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଶୁକ୍ରମୂଚୁଃ ପୁରୋହିତମ୍ । ପଶ୍ଵର୍ଥଂ ଦେଵଗା ବ୍ରହ୍ମଂଶ୍ଚାର୍ଯନ୍ତେ ରକ୍ଷମାଣଯା । ଦେଵଶୂନ୍ଯା ସରମଯା ଵଦ କିଂ କ୍ରିଯତେଽଧୁନା ।। ୧୬.

ସେ ଗାଈମାନେକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ପୁରୋହିତ ଶୁକ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ: 'ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ଗାଈ, ଦେବତା ଓ ବ୍ରହ୍ମା ସରମାଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଅଛନ୍ତି, ଦେବତା ନଥିବାବେଳେ । ଏବେ କଣ କରିବା ଉଚିତ୍, କହନ୍ତୁ ।'

ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଶୁକ୍ରଃ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚାସୁରାଂସ୍ତଦା । ଏତା ଗା ହ୍ରିଯତାଂ ଶୀଘ୍ରମସୁରା ମା ଵିଲମ୍ବଥ ।। ୧୬.

ଏଭଳି ଶୁଣି, ଶୁକ୍ର ଦାନବମାନେକୁ କହିଲେ: 'ଏହି ଗାଈମାନେକୁ ଶୀଘ୍ର ନେଇଯାଅ, ବିଳମ୍ବ କରନି ।'

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତଦା ଦୈତ୍ଯା ଜହ୍ରୁସ୍ତା ଗା ଯଦୃଚ୍ଛଯା । ହୃତାସୁ ତାସୁ ସରମା ମାର୍ଗମନ୍ଵେଷଣେ ରତା ।। ୧୬.

ଏଭଳି କହାଯିବା ପରେ, ଦାନବମାନେ ଇଚ୍ଛାମତେ ସେ ଗାଈମାନେକୁ ନେଇଗଲେ; ଗାଈ ହରାଯିବା ପରେ, ସରମା ସେମାନଙ୍କ ପଥ ଖୋଜିବାରେ ଲାଗିଗଲେ ।

ଅପଶ୍ଯତ୍ ସା ଦିତେଃ ପୁତ୍ରୈର୍ନୀତା ଗାଵୋ ଧରାଧରେ । ଦୈତ୍ଯୈରପି ଶୁନୀ ଦୃଷ୍ଟା ଦୃଷ୍ଟମାର୍ଗା ଵିଶେଷତଃ ।। ୧୬.

ସେ ଦେଖିଲେ ଯେ ଦିତିଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଗାଈଗୁଡ଼ିକୁ ପାହାଡ଼କୁ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି । ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଇ କୁକୁରୀକୁ ଦେଖିଥିଲେ, ବିଶେଷକରି ତାଙ୍କର ଚଳାଚଳ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଥିଲେ ।

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତେ ତାଂ ଚ ସାମ୍ନୈଵ ସାମପୂର୍ଵମିଦଂ ଵଚଃ । ଆସାଂ ଗଵାଂ ତୁ ଦୁଗ୍ଧ୍ଵୈଵ କ୍ଷୀରଂ ତ୍ଵଂ ସରମେ ଶୁଭେ ।। ୧୬.

ସେଠାରେ ଦେଖି, ସେମାନେ ମାନ୍ୟପୂର୍ବକ କହିଲେ: 'ହେ ସରମା, ଶୁଭା, ଏହି ଗାଈମାନେକୁ ଦୁହି ତୁମେ ଦୁଧ ପିଉ ।'

ପିବସ୍ଵୈଵମିତି ପ୍ରୋକ୍ତା ତସ୍ଯୈ ତଦ୍ ଦଦୁରଞ୍ଜସା । ଦତ୍ତ୍ଵା ତୁ କ୍ଷୀରପାନଂ ତୁ ତସ୍ଯୈ ତେ ଦୈତ୍ଯନାଯକାଃ ।। ୧୬.

ଏପରି କହିବା ସହିତ, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ ତୁରନ୍ତ ଦୁଧ ଦେଲେ । ଦାନବମାନେ ତାଙ୍କୁ ଦୁଧ ପିବାର ସୁଯୋଗ ଦେଲେ ।

ମା ଭଦ୍ରେ ଦେଵରାଜାଯ ଗାଶ୍ଚେମା ଵିନିଵେଦଯ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ତତୋ ଦୈତ୍ଯା ମୁମୁଚୁସ୍ତାଂ ଶୁନୀଂ ଵନେ ।। ୧୬.

'ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହି ଗାଈମାନେ ବିଷୟରେ ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜାଙ୍କୁ କିଛି କୁହନି,' ବୋଲି କହି ସେମାନେ ସେଇ କୁକୁରୀକୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ିଦେଲେ ।

ତୈର୍ମୁକ୍ତା ସା ସୁରାଂସ୍ତୂର୍ଣଂ ଜଗାମ ଖଲୁ ଵେପତୀ । ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଚ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଂ ସରମା ସୁରସତ୍ତମମ୍ ।। ୧୬.

ସେମାନେ ଛାଡ଼ିଦେବା ପରେ, ସେ ତୁରନ୍ତ କମ୍ପି କମ୍ପି ଦେବତାମାନଙ୍କ ଠାରେ ଗଲେ ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।

ତସ୍ଯାଶ୍ଚ ମରୁତୋ ଦେଵା ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ନିରୂପିତାଃ । ଗୂଢଂ ଗଚ୍ଛତ ରକ୍ଷାର୍ଥଂ ଦେଵଶୁନ୍ଯା ମହାବଲାଃ ।। ୧୬.

ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଦେଶରେ ମରୁତମାନେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ରକ୍ଷା ପାଇଁ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦେବୀୟ କୁକୁରୀ ସହିତ, ଚଲିଗଲେ ।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତାସ୍ତେନ ସୂକ୍ଷ୍ମେଣ ଵପୁଷା ଜଗ୍ମୁରଞ୍ଜସା । ତେଽପ୍ଯାଗମ୍ଯ ସୁରେନ୍ଦ୍ରାଯ ନମଶ୍ରକ୍ରୁର୍ଧରାଧରେ ।। ୧୬.

ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ ସେମାନେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ତୁରନ୍ତ ଚଲିଗଲେ । ସେମାନେ ପାହାଡ଼ରେ ପହଞ୍ଚି, ଦେବେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ ।

ତାଂ ଦେଵରାଜଃ ପପ୍ରଚ୍ଛ କ୍ଵ ଗାଵଃ ସରମେଽଭଵନ୍ । ଏଵମୁକ୍ତା ତୁ ସରମା ନ ଜାନାମୀତି ଚାବ୍ରଵୀତ୍ ।। ୧୬.

ଦେବତାମାନଙ୍କ ରାଜା ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ, 'ହେ ସରମା, ଗାଈମାନେ କେଉଁଠି ଅଛନ୍ତି?' ଏପରି ପଚାରାଯିବାରେ ସରମା କହିଲେ, 'ମୁଁ ଜାଣେ ନାହିଁ ।'

ତତ ଇନ୍ଦ୍ରୋ ରୁଷା ଯୁକ୍ତୋ ଯଜ୍ଞାର୍ଥମୁପକଲ୍ପିତାଃ । ଗାଵଃ କ୍ଵ ଚେତି ମରୁତଃ ପ୍ରୋଵାଚେଦଂ ଶୁନୀ କଥମ୍ ।। ୧୬.

ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ, ମରୁତମାନେଠାରୁ ପଚାରିଲେ, 'ଯଜ୍ଞ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥିବା ଗାଈମାନେ କେଉଁଠି?' ଏବଂ ସେଇ କୁକୁରୀକୁ ମଧ୍ୟ ପଚାରିଲେ ।

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତୁ ମରୁତୋ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରେଣ ଧରାଧରେ । କଥଯାମାସୁରଵ୍ଯଗ୍ରାଃ କର୍ମ୍ମ ତତ୍ ସରମାକୃତମ୍ ।। ୧୬.

ଏପରି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପଚାରାଯିବା ପରେ, ମରୁତମାନେ ଚିନ୍ତିତ ହୋଇ ସରମା କରିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା କହିଦେଲେ ।

ତତ ଇନ୍ଦ୍ରଃ ସମୁତ୍ଥାଯ ପଦା ସଂତାଡଯଚ୍ଛୁନୀମ୍ । କ୍ରୋଧେନ ମହତାଵିଷ୍ଟୋ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ପାକଶାସନଃ ।। ୧୬.

ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ଉଠି, ବଡ଼ କ୍ରୋଧରେ, ପାଦରେ ଦେଇ ସେଇ କୁକୁରୀକୁ ମାଡ଼ିଲେ ।

କ୍ଷୀରଂ ପୀତଂ ତ୍ଵଯା ମୂଢେ ଗାଵସ୍ତାଶ୍ଚାସୁରୈର୍ହୃତାଃ । ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ପଦା ତେନ ତାଡିତା ସରମା ଧରେ ।। ୧୬.

'ତୁମେ ମୂଢ଼ ହୋଇ ଦୁଧ ପିଇଛ, ଏବଂ ଗାଈମାନେ ଦାନବମାନେ ନେଇଯାଇଛନ୍ତି,' ବୋଲି କହି ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କୁ ପାହାଡ଼ରେ ପାଦରେ ମାଡ଼ିଲେ ।

ତସ୍ଯେନ୍ଦ୍ରପାଦଘାତେନ କ୍ଷୀରଂ ଵକ୍ତ୍ରାତ୍ ପ୍ରସୁସ୍ତ୍ରୁଵେ । ସ୍ତ୍ରଵତା ତେନ ପଯସା ସା ଶୁନୀ ଯତ୍ର ଗା ଭଵନ୍ । ଜଗାମ ତତ୍ର ଦେଵେନ୍ଦ୍ରଃ ସହସୈନ୍ଯସ୍ତଦା ଧରେ ।। ୧୬.

ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପାଦ ଲାଗିବାରେ, ସରମାଙ୍କ ମୁହଁରୁ ଦୁଧ ବହିଲା । ସେ ଦୁଧ ବହୁଥିବା ସହିତ, ସେଇ କୁକୁରୀ ଗାଈମାନେ ଯେଉଁଠି ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ । ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ର ତାଙ୍କର ସେନା ସହିତ ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ ।

ଗତ୍ଵା ଚାପଶ୍ଯଦ୍ ଦେଵେନ୍ଦ୍ରସ୍ତା ଗା ଦୈତ୍ଯୈରୁପାହୃତାଃ । ପାଲନାଂ ଚକ୍ରୁର୍ଯେ ଦୈତ୍ଯା ବଲିନୋ ଭୃଶମ୍ । ତେ ସୈନ୍ଯୈର୍ନିହତାଃ ସଦ୍ଯସ୍ତତ୍ଯଜୁର୍ଗାଃ ସ୍ଵମୂର୍ତ୍ତିଭିଃ ।। ୧୬.

ସେଠାକୁ ଯାଇ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେଖିଲେ ଦାନବମାନେ ଗାଈମାନେକୁ ନେଇ ଭଲଭାବେ ରକ୍ଷା କରୁଛନ୍ତି । ସେଇ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ସେନାମାନେ ଦ୍ୱାରା ତୁରନ୍ତ ମାରାଗଲେ ଏବଂ ଗାଈମାନେ ଛାଡ଼ି ନିଜ ରୂପକୁ ଫେରିଗଲେ ।

ସାମନ୍ତୈଶ୍ଚ ସୁରେନ୍ଦ୍ରୋଽଥ ଵୃତଃ ପରମହର୍ଷିତୈଃ । ତାଶ୍ଚ ଲବ୍ଧ୍ଵା ମହେନ୍ଦ୍ରସ୍ତୁ ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ ।। ୧୬.

ତାପରେ, ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଘେରି ରହିଥିବା ସ୍ଥିତିରେ, ମହେନ୍ଦ୍ର ଗାଈମାନେକୁ ଫେରାଇ ପାଇଲେ ଏବଂ ବଡ଼ ଆନନ୍ଦରେ ଭରିଗଲେ ।

ଚକାର ଯଜ୍ଞାନ୍ ଵିଵିଧାନ୍ ସହସ୍ତ୍ରାନପି ସ ପ୍ରଭୁଃ । କ୍ରିଯମାଣୈସ୍ତତୋ ଯଜ୍ଞୈର୍ଵଵୃଧେନ୍ଦ୍ରସ୍ଯ ତଦ୍ ବଲମ୍ ।। ୧୬.

ସେ ପ୍ରଭୁ ହଜାର ହଜାର ପ୍ରକାର ଯଜ୍ଞ କଲେ । ସେଠାରେ ହେଉଥିବା ଯଜ୍ଞମାନେ ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଗଲା ।

ଵର୍ଦ୍ଧିତେନ ବଲେନେନ୍ଦ୍ରୋ ଦେଵସୈନ୍ଯମୁଵାଚ ହ । ସନ୍ନହ୍ଯନ୍ତାଂ ସୁରାଃ ଶୀଘ୍ରଂ ଦୈତ୍ଯାନାଂ ଵଧକର୍ମଣି ।। ୧୬.

ଏହିପରି ବଢ଼ିଥିବା ଶକ୍ତି ସହିତ, ଇନ୍ଦ୍ର ଦେବସେନାକୁ କହିଲେ: 'ଦେବମାନେ ଦ୍ରୁତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ଧରନ୍ତୁ, ଦାନବମାନେକୁ ମାରିବା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉନ୍ତୁ ।'

ଏଵମୁକ୍ତାସ୍ତତୋ ଦେଵାଃ ସନ୍ନଦ୍ଧାସ୍ତତ୍କ୍ଷଣେଽଭଵନ୍ । ଅସୁରାଣାମଭାଵାଯ ଜଗ୍ମୁର୍ଦେଵାଃ ସଵାସଵାଃ ।। ୧୬.

ଏପରି ଆଦେଶ ପାଇ, ଦେବମାନେ ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧିଲେ । ଇନ୍ଦ୍ର ସହିତ ସେମାନେ ଦାନବମାନେକୁ ନଶ୍ଟ କରିବାକୁ ଚଲିଗଲେ ।

ଗତ୍ଵା ତୁ ଯୁଯୁଧୁସ୍ତୂର୍ଣଂ ଵିଜିଗ୍ଯୁସ୍ତ୍ଵାସୁରୀଂ ଚମୂମ୍ । ଜିତାଶ୍ଚ ଦେଵୈରସୁରା ହତଶେଷା ଧରାଧରେ । ମମଜ୍ଜୁଃ ସାଗରଜଲେ ଭଯତ୍ରସ୍ତା ଵିଚେତସଃ ।। ୧୬.

ସେମାନେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଯୁଦ୍ଧ କରି, ଅସୁରମାନଙ୍କର ସେନାକୁ ଜିତିଲେ। ଦେବତାମାନେ ଅସୁରମାନେ ଉପରେ ଜୟ ପାଇଲେ, ଏବଂ ଯେଉଁଅସୁରମାନେ ବଞ୍ଚିଗଲେ, ସେମାନେ ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହୋଇ, ସମୁଦ୍ର ଜଳରେ ଲୁଚିଗଲେ।

ଦେଵରାଜୋଽପି ତ୍ରିଦିଵଂ ଲୋକପାଲୈଃ ସମଂ ଧରେ । ଆରୁହ୍ଯ ବୁଭୁଜେ ପ୍ରାଗ୍ଵତ୍ ସ ଦେଵୋ ଦେଵରାଟ୍ ପ୍ରଭୁଃ ।। ୧୬.

ତାପରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ରାଜା ଅନ୍ୟ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଇ, ପୂର୍ବବତ୍ ଭାବେ ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟର ଆନନ୍ଦ ଉପଭୋଗ କଲେ।

ଯ ଏନଂ ଶ୍ରୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ ସରମାଖ୍ଯାନମୁତ୍ତମମ୍ । ସ ଗୋମେଧସ୍ଯ ଯଜ୍ଞସ୍ଯ ଫଲଂ ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମାନଵଃ ।। ୧୬.

ଯେ କୌଣସି ମଣିଷ ଏହି ଉତ୍ତମ କଥାକୁ ପ୍ରତିଦିନ ଶୁଣେ, ସେ ଗୋମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

ଭ୍ରଷ୍ଟରାଜ୍ଯଶ୍ଚ ଯୋ ରାଜା ଶ୍ରୃଣୋତୀଦଂ ସମାହିତଃ । ସ ଦେଵେନ୍ଦ୍ର ଇଵ ସ୍ଵର୍ଗଂ ରାଜ୍ଯଂ ସ୍ଵଂ ଲଭତେ ନରଃ ।। ୧୬.

ଯେ କୌଣସି ରାଜା ତାଙ୍କର ରାଜ୍ୟ ହରାଇଛନ୍ତି, ଯଦି ସେ ଏହି କଥାକୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଶୁଣନ୍ତି, ସେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପରି ସ୍ୱର୍ଗର ରାଜ୍ୟ ପୁନି ପାଇଥାନ୍ତି।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ଯେ ତେ ମଣୌ ତଦା ଦେଵ ଉତ୍ପନ୍ନା ନରପୁଂଗଵାଃ । ତେଷାଂ ଵରୋ ଭଗଵତା ଦତ୍ତସ୍ତ୍ରେତାଯୁଗେ କିଲ ।। ୧୭.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ହେ ଦେବ, ସେ ସମୟରେ ମଣିମାନେ ଯେଉଁ ମହାପୁରୁଷ ଜନ୍ମ ନେଇଥିଲେ, ତାଙ୍କୁ ତ୍ରେତାଯୁଗରେ ଭଗବାନ କଣ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଇଥିଲେ?

ରାଜାନୋ ଭଵିତାରୋ ଵୈ କଥଂ ତେଷାଂ ସମୁଦ୍ଭଵଃ । କିଂ ଚ ଚକ୍ରୁର୍ହି ତେ କର୍ମ ପୃଥଙ୍ ନାମାନି ଶଂସ ମେ ।। ୧୭.

ସେମାନେ କିଏ ରାଜା ହେବେ, କିପରି ଜନ୍ମ ନେବେ? ସେମାନେ କଣ କାମ କରିଥିଲେ? ତାଙ୍କର ନାମଗୁଡ଼ିକୁ ଆଲଗା ଭାବେ ମୋତେ କୁହ।