ପପ୍ରଚ୍ଛ ମଧୁରାଲାପଃ କେ ଯୂଯଂ ରୌଦ୍ରମୂର୍ତ୍ତଯଃ
ମଧୁର କଥା କହି ସେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି?'
ଏକସ୍ଥାନାତ୍ସଦା ଯୂଯଂ ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ କୁତ୍ର ଵା ସଦା କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାତୁରା ନିତ୍ଯଂ ବହୁଦୁଃଖସମନ୍ଵିତାଃ
'ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଏକେଠି ରୁହ, କିଏଁକି ସବୁବେଳେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ?' ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ, ଅନେକ ଦୁଃଖ ସହିତ ରହ।
ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଚ ଵୃତାଃ ସର୍ଵେ ହୀନଜ୍ଞାନା ଵିଚେତସଃ
'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅବିବେକରେ ଆବୃତ।'
ନାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ମହୀଂ ଚାପି ଜାନୀମୋ ଦିଵସଂ ତଥା
'ଆମେ ଆକାଶ, ମାଟି କିମ୍ବା ଦିନ ବିଷୟରେ ଜାଣୁନାହିଁ।'
ଅପ୍ରକାମମିଦଂ ଭାତି ଭାସ୍କରୋଦଯନଂ ପ୍ରତି
'ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା ଆମକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁନାହିଁ।'
ଶୀଘ୍ରଗୋ ରୋଧକଶ୍ଚୈଵ ପଂଚମୋ ଲେଖକସ୍ତଥା ପ୍ରେତାନାଂ କର୍ମଜାତାନାଂ ନାମ୍ନାଂ ଵୈ ସମ୍ଭଵଃ କୁତଃ
'ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା, ରୋକିବାଳା ଓ ପଞ୍ଚମ, ଲେଖକ—ମୃତମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମ ପାଇଁ କିପରି ନାମ ହେବ?'
କିଂ ତତ୍କାରଣମେତଦ୍ଧି ଯୂଯଂ ସର୍ଵେ ସନାମକାଃ ଅହଂ ସ୍ଵାଦୁ ସଦାଶ୍ନାମି ଦଦ୍ମି ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜେ
'ଏହାର କାରଣ କଣ, ଯେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନାମହୀନ? ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତରଳ ଖାଏ, ଦ୍ୱିଜକୁ ପୁରୁଣା ଦିଏ।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନାମ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜ
'ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ନାମ ହେଉଛି 'ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିବା'।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପରଃ ସୂଚୀମୁଖସ୍ତତଃ 174.
'ଏହି କାରଣରୁ, ପରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ 'ସୁଇର ମୁହଁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗସ୍ତେନ ସୋଚ୍ଯତେ
'ଏହି କାରଣରୁ, ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବାକୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।'
ସମାରୁହ୍ଯୋଦ୍ଵିଗ୍ନମନା ରୋଧକସ୍ତେନ ଚୋଚ୍ଯତେ
'ଚିନ୍ତିତ ମନ ନେଇ ଚଢ଼ିବାରୁ, ରୋକିବାଳାକୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।'
ଅସ୍ମାକମପି ପାପିଷ୍ଠୋ ଲେଖକସ୍ତେନ ନାମ ଵୈ
'ଆମ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ପାପୀ ଲେଖକ, ଏହି କାରଣରୁ ସେହି ନାମ ହୋଇଛି।'
ଶୀଘ୍ରଗଃ ପଙ୍ଗୁତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ପରଂ ସୂଚୀମୁଖସ୍ତତଃ
ଯିଏ ଅତି ତ୍ୱରିତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଅସାହାୟ ଓ ଲଙ୍ଗଡ଼ା ହୋଇଯାଏ, ପରେ ତାହାର ମୁହଁ ସୁଇର ଟିପ୍ ପରି ହୋଇଯାଏ।
ବୃହଦ୍ଵୃଷଣଶୁଷ୍କାଙ୍ଗଃ ପାପାଦେଵ ପ୍ରଜାଯତେ
ବଡ଼ ଅଣ୍ଡ ଓ ଶୁଷ୍କ ଅଙ୍ଗ ଥିବା, ଏଭଳି ଦୁଷ୍ଟ ଜନ୍ମ ହୁଏ।
ଯଦି ତେ ଶ୍ରଵଣେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ପୃଚ୍ଛ ଚାନ୍ଯଦ୍ଯଦିଚ୍ଛସି ଯେ ଜୀଵା ଭୁଵି ତିଷ୍ଠନ୍ତି ସର୍ଵ ଆହାରଜୀଵିନଃ
ଯଦି ତୁମେ ଶ୍ରବଣରେ ଆସ୍ଥା ରଖ, ଯେଉଁ କଥା ଜିଜ୍ଞାସା କରିବାକୁ ଚାହଁ, ପଚାର; ପୃଥିବୀରେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଖାଦ୍ୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ରହନ୍ତି।
ଯୁଷ୍ମାକମପି ଚାହାରଂ ଶ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛାମି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ଶୃଣୁ ଚାହାରମସ୍ମାକଂ ସର୍ଵଭୂତଦଯାପର
ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ କଣ ଖାଉଛ, ସେଥିରେ ତଥ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହେଁ; ଏବେ ଆମେ କଣ ଖାଉଛୁ, ଏହା ଶୁଣ, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀରେ ଦୟା ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି।
ଯଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ନିନ୍ଦସେ ନିତ୍ଯଂ ଭୂଯୋ ଭୂଯଶ୍ଚ ନିତ୍ଯଶଃ
ଯାହାକୁ ଶୁଣି ତୁମେ ସଦା ନିନ୍ଦା କର, ପୁନିପୁନି ଏହି କଥା ଶୁଣି ନିନ୍ଦା କର।
ଗୃହାଣି ତ୍ଯକ୍ତଶୌଚାନି ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ
ଯେଉଁ ଘରରେ ପବିତ୍ରତା ଛାଡ଼ାଯାଇଛି, ସେଠାରେ ପିତୃଗଣ ଖାଦ୍ୟ ଭୋଗ କରନ୍ତି।
ଗୁରଵୋ ନୈଵ ପୂଜ୍ଯନ୍ତେ ସ୍ତ୍ରୀଜିତାନି ଗୃହାଣି ଚ 174.
ଯେଉଁଠି ଗୁରୁମାନେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ, ଓ ଯେଉଁ ଘର ଜନାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ଏହି ପରି ଅବସ୍ଥା।
ନିତ୍ଯଂ ଚ କଲହୋ ଯତ୍ର ପ୍ରେତା ଭୁଞ୍ଜନ୍ତି ତତ୍ର ଵୈ ନିନ୍ଦିତାନାଂ ଦ୍ଵିଜାତୀନାଂ ଜୁଗୁପ୍ସିତକୁଲୋଦ୍ଭଵେ
ଯେଉଁଠି ସଦା ଝଗଡ଼ା ହୁଏ, ସେଠି ପିତୃଗଣ ଭୋଗ କରନ୍ତି; ଯେଉଁ ଦ୍ୱିଜ ନିନ୍ଦିତ, ଓ ଅପମାନିତ କୁଳରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ଜାତାନାଂ ଵିହିତାନାଂ ଚ ଦୁଷ୍କୃତଂ କର୍ମ କୁର୍ଵତାମ୍
ଯେଉଁମାନେ ଜନ୍ମ ନେଇ ନିୟମିତ ଅଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଖରାପ କାମ କରନ୍ତି।
ଏତତ୍ପାପତରଂ ଚାନ୍ଯଦ୍ଭୋଜନଂ ଦୁଷ୍ଟକର୍ମିଣାମ୍
ଏହି ଭୋଜନ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଆଉ ଅଧିକ ପାପ।
ପ୍ରେତୋ ଯଥା ନ ଭଵତି ତଥା ବ୍ରୂହି ତପୋଧନ ଏକରାତ୍ରତ୍ରିରାତ୍ରେଣ କୃଚ୍ଛ୍ରଚାନ୍ଦ୍ରାଯଣାଦିଭିଃ
ହେ ତପସ୍ୱୀ, କିପରି ପିତୃ ହେବାରୁ ବଞ୍ଚି ଯାଇପାରିବ, ଏହା କୁହ; ଏକ ରାତି କିମ୍ବା ତିନି ରାତି ଉପବାସ କଲେ, କିମ୍ବା କଠିନ ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ ଆଦି ବ୍ରତ କଲେ।
ଵ୍ରତୈରଭ୍ଯୁଦ୍ଯତଃ ପୂତୋ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ବ୍ରତରେ ନିଷ୍ଠା ଓ ପବିତ୍ର ଅଛି, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଯତୀନାଂ ପୂଜକୋ ନିତ୍ଯଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ସଦା ତପସ୍ୱୀମାନେଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରେ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
ସର୍ଵଭୂତଦଯାଲୁଶ୍ଚ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀପ୍ରତି ଦୟାଶୀଳ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
ରତୋ ଵୈ ପିତୃପୂଜାଯାଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ପିତୃପୂଜାରେ ଆନନ୍ଦ ପାଏ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
କ୍ଷମାଯୁକ୍ତୋ ଦାନଶୀଲୋ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ନରଃ
ଯିଏ ଖ୍ଷମାଶୀଳ ଓ ଦାନଶୀଳ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଉପଵାସପରୋ ନିତ୍ଯଂ ନ ସ ପ୍ରେତୋଽଭିଜାଯତେ 174.
ଯିଏ ସଦା ଉପବାସରେ ଲାଗି ରହେ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।
ଦେଵାଂଶ୍ଚ ଵନ୍ଦତେ ନିତ୍ଯଂ ନ ପ୍ରେତୋ ଜାଯତେ ହି ସଃ ତ୍ଵତ୍ତସ୍ତଚ୍ଛ୍ରୁତମସ୍ମାଭିର୍ଯୋ ନ ପ୍ରେତୋଽଭିଜାଯତେ
ଯିଏ ସଦା ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ, ସେ କେବେ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ; ତୁମଠାରୁ ଆମେ ଜାଣିଛୁ, କିଏ ପିତୃ ହୁଏ ନାହିଁ।