ଵିଶିଷ୍ଟେନ ମଯା ପ୍ରାପ୍ତୋ ରାଜ୍ଞୋ ଲାଭଃ ସୁପୁଷ୍କଲଃ
ମୋ ଦ୍ୱାରା ରାଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ପ୍ରଚୁର ଲାଭ ପାଇଥିଲେ।
ଏଵଂ ଵସନ୍ସୁଖଂ ତତ୍ର ଗୋକର୍ଣଃ ସହ ବନ୍ଧୁଭିଃ
ଏଭଳି ଭାବେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ତାଙ୍କର ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାରେ ସୁଖରେ ବସିଥିଲେ।
ଶୁକେଶ୍ଵରଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠାପ୍ଯ ଦିଵ୍ଯଂ ସତ୍ରଂ ଚକାର ହ
ସେ ଶୁକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରି ଦିବ୍ୟ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଶୁକସତ୍ରମିତି ଖ୍ଯାତଂ ମୃତୋ ମୁକ୍ତିମଵାପ ସଃ 173.
ଏହି ଯଜ୍ଞ 'ଶୁକସତ୍ର' ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା; ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ।
ଶୁକପ୍ରଦାନେ ଗୋକର୍ଣଃ ଫଲଂ ସ୍ନାନସ୍ଯ ସଂଗମାତ୍
ଶୁକକୁ ଦାନ କରି ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସଂଗମରେ ସ୍ନାନର ଫଳ ଲାଭ କଲେ।
ଶବରାଯ ସଭାର୍ଯାଯ ତେନ ସ୍ଵର୍ଗଂ ଗତଶ୍ଚ ହ
ସେ ତାଙ୍କ ସ୍ତ୍ରୀ ସହିତ ଶବରଙ୍କୁ ଏହା ଦେଇ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ସର୍ଵଂ ମଥୁରାଯାଂ ମହତ୍ଫଲମ୍
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ସମସ୍ତ କଥା କହିଲି, ଯାହା ମଥୁରାରେ ବଡ଼ ଫଳ ଦେଇଥାଏ।
ଗୋକର୍ଣସ୍ଯ ତୁ ସନ୍ତାନମକ୍ଷଯଂ ଧର୍ମତୋଽଵ୍ଯଯମ୍
ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କର ବଂଶ ଧର୍ମରେ ଅକ୍ଷୟ ଓ ଅବିନାଶୀ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଗୋକର୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯେ ତ୍ରଯସ୍ସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ୟର ଏକଶତ ସତ୍ତରିତିଏ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ସଂଗମସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵଂ ହି ପାପିନାମପି ମୁକ୍ତିଦମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ସଂଗମର ଶକ୍ତି ଦୁଷ୍ଟମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ପାଇପାରନ୍ତି।
ଅତ୍ରୈଵ ଶ୍ରୂଯତେ ପୂର୍ଵଂ ବ୍ରାହ୍ମଣଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ଏଠାରେ ପୂର୍ବେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ରହିଥିବା କଥା ଶୁଣାଯାଏ।
ସ୍ଵାଧ୍ଯାଯଯୁକ୍ତୋ ହୋମେ ଚ ନିତ୍ଯଯୁକ୍ତଃ ସଃ ଯୋଗଵିତ୍
ସେ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ ଓ ହୋମରେ ନିତ୍ୟ ଲିନ ଥିଲେ, ଯୋଗରେ ପ୍ରବୀଣ ଥିଲେ।
ଏଵଂ କର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ସ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଜିଗୀଷଯା
ଏଭଳି କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପାଇବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ବୁଦ୍ଧିରିଯଂ ଜାତା ତୀର୍ଥାଭିଗମନଂ ପ୍ରତି
ତାଙ୍କର ମନ ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା ପ୍ରତି ଆକୃଷ୍ଟ ହେଲା।
ପ୍ରଯାତୋ ଵିଧିଵତ୍ସାକ୍ଷାତ୍ ସୂର୍ଯସ୍ଯୋଦଯନଂ ପ୍ରତି
ସେ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ହେଉଥିବା ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ।
ତଥା ଚୋତ୍ତରକୋଟ୍ଯାଂ ତୁ ତଥା ମନ୍ମାଥୁରଂ ଚ ଯତ୍
ଏହିପରି ଉତ୍ତର ଶିଖର ଓ ମନ୍ମଥୁରାକୁ ମଧ୍ୟ ସେ ଏଭଳି ଗଲେ।
ଗତ୍ଵା ସର୍ଵାଣି ତୀର୍ଥାନି ସ୍ନାତ୍ଵା ପୂତୋ ଭଵାମ୍ଯହମ୍
ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇ, ସ୍ନାନ କରି, ମୁଁ ପବିତ୍ର ହେଉଛି।
କୃତପୂଜାନମସ୍କାରଃ ଅଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରତ୍ଯପଦ୍ଯତ
ପୂଜା ଓ ନମସ୍କାର କରି ସେ ପୁନି ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଅରଣ୍ଯେ କଣ୍ଟକଵୃତେ ନିର୍ଜନେ ଶବ୍ଦଵର୍ଜିତେ 174.
କଣ୍ଟକରେ ଭରିଥିବା, ଜନଶୂନ୍ୟ ଓ ନିରବ ଜଙ୍ଗଲରେ,
ଈଷଦୁତ୍ତ୍ରସ୍ତହୃଦଯସ୍ତିଷ୍ଠଦୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଚକ୍ଷୁଷୀ
ହୃଦୟ ହଳକା ଭୟଭିତ, ସେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ମଧୁରାଲାପଃ କେ ଯୂଯଂ ରୌଦ୍ରମୂର୍ତ୍ତଯଃ
ମଧୁର କଥା କହି ସେ ପଚାରିଲେ, 'ତୁମେ କିଏ, ଏମିତି ଭୟଙ୍କର ଆକୃତି?'
ଏକସ୍ଥାନାତ୍ସଦା ଯୂଯଂ ପ୍ରସ୍ଥିତାଃ କୁତ୍ର ଵା ସଦା କ୍ଷୁତ୍ପିପାସାତୁରା ନିତ୍ଯଂ ବହୁଦୁଃଖସମନ୍ଵିତାଃ
'ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଏକେଠି ରୁହ, କିଏଁକି ସବୁବେଳେ କେଉଁଠି ଯାଉଛ?' ତୁମେ ସବୁବେଳେ ଭୋକ ଓ ତ୍ରୁଷ୍ଣାରେ ପୀଡିତ, ଅନେକ ଦୁଃଖ ସହିତ ରହ।
ଦୁର୍ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ଚ ଵୃତାଃ ସର୍ଵେ ହୀନଜ୍ଞାନା ଵିଚେତସଃ
'ତୁମେ ସମସ୍ତେ ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି, ଅଳ୍ପ ଜ୍ଞାନ ଓ ଅବିବେକରେ ଆବୃତ।'
ନାନ୍ତରିକ୍ଷଂ ମହୀଂ ଚାପି ଜାନୀମୋ ଦିଵସଂ ତଥା
'ଆମେ ଆକାଶ, ମାଟି କିମ୍ବା ଦିନ ବିଷୟରେ ଜାଣୁନାହିଁ।'
ଅପ୍ରକାମମିଦଂ ଭାତି ଭାସ୍କରୋଦଯନଂ ପ୍ରତି
'ଏହି ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ଦିଗକୁ ଯାତ୍ରା ଆମକୁ ଆକର୍ଷଣୀୟ ଲାଗୁନାହିଁ।'
ଶୀଘ୍ରଗୋ ରୋଧକଶ୍ଚୈଵ ପଂଚମୋ ଲେଖକସ୍ତଥା ପ୍ରେତାନାଂ କର୍ମଜାତାନାଂ ନାମ୍ନାଂ ଵୈ ସମ୍ଭଵଃ କୁତଃ
'ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବା, ରୋକିବାଳା ଓ ପଞ୍ଚମ, ଲେଖକ—ମୃତମାନେ ଓ ସେମାନଙ୍କ କର୍ମ ପାଇଁ କିପରି ନାମ ହେବ?'
କିଂ ତତ୍କାରଣମେତଦ୍ଧି ଯୂଯଂ ସର୍ଵେ ସନାମକାଃ ଅହଂ ସ୍ଵାଦୁ ସଦାଶ୍ନାମି ଦଦ୍ମି ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜେ
'ଏହାର କାରଣ କଣ, ଯେ ତୁମେ ସମସ୍ତେ ନାମହୀନ? ମୁଁ ସବୁବେଳେ ତରଳ ଖାଏ, ଦ୍ୱିଜକୁ ପୁରୁଣା ଦିଏ।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ନାମ ପର୍ଯୁଷିତଂ ଦ୍ଵିଜ
'ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ନାମ ହେଉଛି 'ପୁରୁଣା ଖାଦ୍ୟ ଦେଇଥିବା'।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ପରଃ ସୂଚୀମୁଖସ୍ତତଃ 174.
'ଏହି କାରଣରୁ, ପରବର୍ତ୍ତୀଙ୍କୁ 'ସୁଇର ମୁହଁ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'
ଏତତ୍କାରଣମୁଦ୍ଦିଶ୍ଯ ଶୀଘ୍ରଗସ୍ତେନ ସୋଚ୍ଯତେ
'ଏହି କାରଣରୁ, ତୀବ୍ର ଗତି ଥିବାକୁ ଏହି ନାମ ଦିଆଯାଇଛି।'