ଅଶ୍ଵତ୍ଥମେକଂ ପିଚୁମନ୍ଦମେକଂ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧମେକଂ ଦଶ ପୁଷ୍ପଜାତୀଃ
ଏକ ଅଶ୍ୱଥ, ଏକ ପିଚୁମନ୍ଦା, ଏକ ବଟ ଓ ଦଶ ପ୍ରକାର ପୁଷ୍ପ ଗଛ—
ଯଥା ସୁପୁତ୍ରଃ କୁଲମୁଦ୍ଧରେଦ୍ଧି ଯଥାଽତିକୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ନିଯମପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ 172.
ଯେପରି ଭଲ ପୁଅ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେପରି ଅତି କଷ୍ଟ ଓ ନିୟମରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ—
ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ ଛାଯାଵିଶ୍ରାମପଥିକୈଃ ପକ୍ଷିଣାଂ ନିଲଯେନ ଚ
ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: ଛାୟା ଓ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆଶ୍ରୟ ପାଆନ୍ତି—
ପତ୍ରମୂଲତ୍ଵଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଔଷଧାର୍ଥଂ ତୁ ଦେହିନାମ୍
ପତ୍ର, ମୂଳ, ଛାଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ ହୋଇଥାଏ।
ଗୃହକୃତ୍ଯାନି କାଷ୍ଠାନି କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୁଗୃହାସ୍ତଥା
ଘର କାମକୁ କାଠ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ, ଏବଂ ଛୋଟ ଜନ୍ତୁମାନେ ଏଠାରେ ଘର କରନ୍ତି।
ଫଲନ୍ତି ଵତ୍ସରେ ମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଵାରଂ ଶକୁନାଦଯଃ ଏଵଂ ପୁତ୍ରସମାରୋପା ଏଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଵିଦୋ ଵିଦୁଃ
ବର୍ଷର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଥର ଫଳ ଦେଉଛି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠାରେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଅ ରୋପଣକୁ ଏଭଳି ବୁଝନ୍ତି।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ହା କଷ୍ଟଂ କଥମିତ୍ଯେଵ ମୁମୋହ ଚ ପପାତ ହ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ହା, କେତେ ଦୁଃଖ! ଏପରି କହି ସେ ଅଚେତନ ହେଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।
ତାଭିରାଶ୍ଵାସିତୋ ଧୀମାନ୍ସସଂଜ୍ଞୋ ଵାରିଣୋକ୍ଷିତଃ
ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନରେ, ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ, ସେ ପୁନି ସଚେତନ ହେଲେ।
ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ ମଥୁରାଯାଂ ମମୈଵତଦୁଦ୍ଯାନଂ ଦେଵତାଗୃହମ୍
ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: ମଥୁରାରେ ଥିବା ସେଇ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଦେଉଳ ମୋର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।
ଯଦି ତତ୍ର ଗତଶ୍ଚାହଂ ପିତୃରାଜ୍ଞୋସ୍ତୁ ସନ୍ନିଧୌ
ଯଦି ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ତେବେ ପିତୃମହାରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିବି।
ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ପ୍ରୋଵାଚ ନେଷ୍ଯାମି ଯଦି ତେ ରୋଚତେଽନଘ
ଠାରୁଁ ବଡ଼ କହିଲେ: ତୁମେ ଚାହାଁଲେ, ମୁଁ ତୁମକୁ ନେଇଯିବି, ଓ ନିର୍ମଳ ମନେ।
ଵିମାନପ୍ରତିମାକାରଂ ଯାନମାରୁହ୍ଯ ସତ୍ଵରଃ 172.
ସେ ତୁରନ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ରଥ ଭଳି ଯାନ ଉପରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଗୃହ୍ଣୀଷ୍ଵୋପାଯନଂ ରାଜ୍ଞେ ତସ୍ମୈ ତ୍ଵଂ ଦେହ୍ଯନର୍ଘ୍ଯକମ୍
ରାଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଏହି ଉପହାର ନିଅ, ତାଙ୍କୁ ଅମୂଲ୍ୟ ଦାନ ଦେବାକୁ ହେବ।
ଉତ୍ପପାତ ତତଃ ସ୍ଥାନାଦ୍ଯତ୍ର ରାଜା ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ ସେ ଏହି ସ୍ଥାନରୁ ଉଠି ରାଜା ଯେଉଁଠାରେ ଥିଲେ, ସେଠାକୁ ଗଲେ।
ରାଜା ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସୋବ୍ରଵୀଦିଦମ୍
ରାଜା, ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଖୁସି ହେଇ, ଏହି କଥା କହିଲେ:
ଅର୍ଦ୍ଧାସନେ କୃତଃ ପ୍ରୀତ୍ଯା ରତ୍ନଦୋ ଧନଦୋ ଯଥା
ସେ ରତ୍ନ ଦାତା କିମ୍ବା ଧନ ଦାତା ପରି, ପ୍ରେମରେ ରାଜାସନର ଅର୍ଧେ ଅସୀନ ହେଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦର୍ଶଯିଷ୍ଯାମି କଥଯିଷ୍ଯାମି ଚାପି ଭୋଃ
ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖେଇବି ଏବଂ ଏହା ବିଷୟରେ କହିବି, ମହାଶୟ।
ମୁହୂର୍ତ୍ତାର୍ଦ୍ଧାଦ୍ଯଥା ଯାତି ସୈନ୍ଯଂ ତଚ୍ଚ ତଥା କୁରୁ
ଯେପରି ଅର୍ଧ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେନା ଚାଲିଯାଏ, ସେପରି ତୁମେ ମଧ୍ୟ କର।
କୃତଂ ତେନ ତଥା ସର୍ଵଂ ଯଥା ରାଜ୍ଞା ହି ଭାଷିତମ୍
ସେ ରାଜାଙ୍କ କଥା ଯେପରି ଥିଲା, ସେପରି ସବୁ କାମ କଲେ।
ସାଧୁ ସାଧ୍ଵିତି ଗୋକର୍ଣଂ ପ୍ରଶଶଂସୁଃ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେମାନେ ପୁନିପୁନି ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ 'ଭଲ କଲେ! ଭଲ କଲେ!' ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ଗୋକର୍ଣସ୍ତୁ ତଦାଚକ୍ଷେ ତତ୍ସର୍ଵଂ ନୃପତେଃ ସୁଖୀ
ଏବଂ ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସେ ସବୁ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ ଖୁସି ହୋଇ କହିଲେ।
ରାଜ୍ଞା ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦତ୍ତାଶ୍ଚ ଗ୍ରାମାଶ୍ଚୈଵ ପୁରାଣି ଚ 172.
ରାଜା ତାଙ୍କୁ ଗାଁ ଓ ପୁରାତନ ସହର ଦାନ କଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ପରମଂ ଧର୍ମମାରାମସ୍ଯ ମହତ୍ ଫଲମ୍
ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନର ଧର୍ମର ମହାଫଳ ଏକ ଅଦ୍ଭୁତ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଗୋକର୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଦ୍ଵିସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଗୋକର୍ଣ୍ଣମାହାତ୍ମ୍ୟର ଏକଶତ ବୃହତ୍ ସପ୍ତଦଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଶୁକଂ ଚ ମାତାପିତରୌ ସାଧୁଭାର୍ଯାଚତୁଷ୍ଟଯମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଶୁକ, ତାଙ୍କର ମାତାପିତା ଓ ସଦ୍ଗୁଣବତୀ ଭାର୍ଯ୍ୟା, ଏହି ଚାରିଜଣଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଲେ।
ସଂମାନ୍ଯ ପୂଜଯାମାସ ଯଥାଵିଭଵଶକ୍ତିତଃ
ସେ ନିଜ ଶକ୍ତି ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ସେମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।
ସ୍ଵଯଂ ଚ କୃତଵାଂସ୍ତତ୍ର ଅଵିଘ୍ନସ୍ଯ ମହାମଖମ୍
ସେଠାରେ ସେ ନିଜେ ଅବିଘ୍ନ ଶୁଭ ଫଳ ପାଇଁ ବଡ଼ ଯଜ୍ଞ କରିଥିଲେ।
ଗୀତଵାଦିତ୍ରମଂଗଲ୍ଯଂ ପୁତ୍ରଵୃଦ୍ଧୌ ଯଥୋଚିତମ୍
ପୁଅର ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ଯଥାଯଥ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ଓ ମଙ୍ଗଳ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଥିଲା।
ଏକୈକଂ ଚ ପରିଷ୍ଵଜ୍ଯ ପ୍ରଣିପତ୍ଯ ଯଥାକ୍ରମମ୍
ସେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ନିୟମ ଅନୁଯାୟୀ ଶିର ନମାଇଲେ।
ଶୁକଂ ହୃଦି ସମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରରୁରୋଦ ସ ଵୈ ଵଣିକ୍
ହୃଦୟରେ ଶୁକକୁ ଦେଖି, ସେ ବଣିକ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିପକେ।