ଵରାହପୁରାଣମ୍

ପଞ୍ଜରସ୍ଥୋ ଯଥା ସିଂହଃ କୋଽସ୍ମାଂସ୍ତ୍ରାତା ଭଵେଦିତି 172.

ଖଞ୍ଜରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଥିବା ସିଂହ ଭଳି, ସେ ଚିନ୍ତା କରିଲେ—'କିଏ ଆମକୁ ଉଦ୍ଧାର କରିବେ?'

ରୁରୋଦୋଚ୍ଚୈଃ ସ୍ଵରଂ ଦୀନା ହା କଷ୍ଟମିତି ଜଲ୍ପତୀ

ସେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଦୁଃଖରେ କାନ୍ଦିଲେ, 'ହା ଦୁଃଖ! କେତେ କଷ୍ଟ!' ବୋଲି ଅନୁସ୍ୱାର କଲେ।

ଶ୍ରୂଯତେ ବହୁଧାକାରୋ ଗୋକର୍ଣୋଽପ୍ଯତିଦୁଃଖିତଃ

ଶୁଣାଯାଏ ଯେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ ବହୁ ପ୍ରକାର ଦୁଃଖରେ ଅତି ଦୁଃଖିତ ହେଇଥିଲେ।

ପ୍ରାଞ୍ଜଲିର୍ଦୀନଯା ଵାଚା ସାନ୍ତ୍ଵଯାମାସ ତାଃ ଶନୈଃ

ସେ ହାତ ଜୋଡି, ଦୁଃଖଭରା କମଳ ସ୍ୱରରେ ଦୀରେ ଦୀରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

ଭଵିତା ଯଦି ତତ୍ରାହଂ ରାଜାନଂ ତଂ ନିଵାରଯମ୍

ମୁଁ ଯଦି ସେଠାରେ ଥାଏ, ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ରୋକିଦେବି।

ଇତ୍ଯୁକ୍ତମାତ୍ରେ ଵଚନେ ତାଃ ସର୍ଵା ଲବ୍ଧଚେତସଃ କସ୍ତ୍ଵଂ କଥଯ କସ୍ମାଚ୍ଚ ସ୍ଥାନାଦ୍ଯତ୍ତ୍ଵମିହାଗତଃ

ଏହି କଥା କହିବା ସହିତ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶାନ୍ତ ହେଲେ—'ତୁମେ କିଏ? କାହିଁକି ଏଠାରେ ଆସିଛ?'

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ ପୂର୍ଵଂ ଦୃଷ୍ଟା ଭଵତ୍ଯୋ ଵୈ ଚାର୍ଵଂଗ୍ଯଶ୍ଚାରୁଲୋଚନାଃ

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ—'ପୂର୍ବେ ମୁଁ ତୁମମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖିଥିଲି, ସୁନ୍ଦର ଆକୃତି ଓ ଆନନ୍ଦମୟ ନୟନରେ।'

ଇଦାନୀଂ ମଲିନା ଜାତା ମମ ଶୋକଵିଵର୍ଦ୍ଧନାଃ

ଏବେ ତୁମେ ମଲିନ ହୋଇଯାଇଛ, ଏହା ମୋ ଦୁଃଖକୁ ବଢ଼ାଇଦେଉଛ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠା ସୋଵାଚ ତସ୍ଯାଗ୍ରେ ପୁଷ୍ପଜାତ୍ଯା ସ୍ଵଲଂକୃତାଃ

ସେଠାରେ, ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଜଣେ ତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ନିଜ ଜାତିର ଫୁଲରେ ଶୋଭିତ ହୋଇ କହିଲେ—

ହୃଦ୍ଯଵେଷାଃ ସୁଚାର୍ଵଂଗ୍ଯଃ ପୁଷ୍ପଵୃଦ୍ଧିରତାଃ ତଦା

ସେ ସମୟରେ ସେମାନେ ଆକର୍ଷଣୀୟ ରୂପ ଓ ସୁନ୍ଦର ଅଙ୍ଗ ଥିଲେ, ଏବଂ ପୁଷ୍ପ ବୃଦ୍ଧିରେ ନିଷ୍ଠା ରଖୁଥିଲେ।

ରାଜଲୋକୈଃ ପୀଡିତାଶ୍ଚ ଚ୍ଛେଦନୋନ୍ମୂଲନେନ ଚ 172.

କିନ୍ତୁ ରାଜାଙ୍କର କର୍ମଚାରୀମାନେ କଟିବା ଓ ଉପଡ଼ିଦେବା ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ଦୁଃଖିତ ହେଉଥିଲେ।

ପୁଷ୍ପମାଲାଵିହୀନାଶ୍ଚ ମୂଲସ୍କନ୍ଧାଵଶେଷିତାଃ

ପୁଷ୍ପମାଳା ବିହୀନ ହୋଇ, କେବଳ ମୂଳ ଓ ତଣ୍ଡ ଅବଶିଷ୍ଟ ରହିଗଲା।

ଯୋ ଦେଵସ୍ତତ୍ର ପାଷାଣୋ ମୃତ୍ପିଣ୍ଡେଷ୍ଟକଯନ୍ତ୍ରିତଃ

ସେଠାରେ ଥିବା ଦେବତାଟିଏ ପାଥର ରୂପେ ମାଟି ବା ଇଟରେ ଘେରାଯାଇଛି।

ପୁଣ୍ଯଂ ସୋଦକପୂର୍ଣୋଽଯଂ ତସ୍ଯାରାମସ୍ଯ ସେଚକମ୍

ଏହି ପାଣିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ପାତ୍ରଟି ପୁଣ୍ୟମୟ, ଏହି ଆରାମରେ ସେଚନ କାମରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।

ଯେ ଚ ଵୃକ୍ଷାଃ ଫଲୋପେତାସ୍ତେ ସୌଵର୍ଣାଶ୍ଚ ସତ୍ତମ ତସ୍ଯା ନାଶାଦ୍ଯଥା ନୋଽତ୍ର ଜାତେଯଂ ଚ ଵିରୂପତା

ଯେଉଁ ଗଛମାନେ ଫଳ ଦେଉଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ସୁନାର ଗଛ, ହେ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ନଷ୍ଟ କଲେ, ଏଠି ଯେପରି ଅସୁନ୍ଦରତା ଦେଖାଯାଏ, ସେପରି ହେବ ନାହିଁ।

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ କରଣାତ୍କୂପଦେଵାନାଂ ତସ୍ଯ ପୁଣ୍ଯଫଲଂ ଵଦ

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: ଏଠାରେ କୁଆଁ ଦେବତା ତିଆରି କଲେ କେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଫଳ ମିଳେ, କୃପାକରି କହ।

ଜ୍ଯେଷ୍ଠୋଵାଚ ଇଷ୍ଟେନ ଲଭତେ ସ୍ଵର୍ଗଂ ପୂର୍ତ୍ତେ ମୋକ୍ଷଂ ଚ ଵିନ୍ଦତି

ଝେଷ୍ଠ କହିଲେ: ଯଜ୍ଞ କରିଲେ ସ୍ୱର୍ଗ ମିଳେ, ଦାନ କଲେ ମୋକ୍ଷ ଲାଭ ହୁଏ।

ଵାପୀକୂପତଡାଗାନି ଦେଵତାଯତନାନି ଚ

ଜଳାଶୟ, କୁଆଁ, ପୋଖରୀ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ମନ୍ଦିର—

ଭୂମିଦାନେନ ଯେ ଲୋକା ଗୋଦାନେନ ଚ କୀର୍ତ୍ତିତାଃ

ଭୂମି ଦାନ ଓ ଗାଈ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ଯେଉଁ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ।

ଅଶ୍ଵତ୍ଥମେକଂ ପିଚୁମନ୍ଦମେକଂ ନ୍ଯଗ୍ରୋଧମେକଂ ଦଶ ପୁଷ୍ପଜାତୀଃ

ଏକ ଅଶ୍ୱଥ, ଏକ ପିଚୁମନ୍ଦା, ଏକ ବଟ ଓ ଦଶ ପ୍ରକାର ପୁଷ୍ପ ଗଛ—

ଯଥା ସୁପୁତ୍ରଃ କୁଲମୁଦ୍ଧରେଦ୍ଧି ଯଥାଽତିକୃଚ୍ଛ୍ରାନ୍ନିଯମପ୍ରଯତ୍ନାତ୍ 172.

ଯେପରି ଭଲ ପୁଅ ପରିବାରକୁ ଉଦ୍ଧାର କରେ, ସେପରି ଅତି କଷ୍ଟ ଓ ନିୟମରେ ଚେଷ୍ଟା କଲେ—

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ ଛାଯାଵିଶ୍ରାମପଥିକୈଃ ପକ୍ଷିଣାଂ ନିଲଯେନ ଚ

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: ଛାୟା ଓ ବିଶ୍ରାମ ଦେଇ ଯାତ୍ରୀମାନେ ଓ ପକ୍ଷୀମାନେ ଆଶ୍ରୟ ପାଆନ୍ତି—

ପତ୍ରମୂଲତ୍ଵଗାଦ୍ଯୈଶ୍ଚ ଔଷଧାର୍ଥଂ ତୁ ଦେହିନାମ୍

ପତ୍ର, ମୂଳ, ଛାଲ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶ ଦ୍ୱାରା ଜୀବମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଔଷଧ ହୋଇଥାଏ।

ଗୃହକୃତ୍ଯାନି କାଷ୍ଠାନି କ୍ଷୁଦ୍ରଜନ୍ତୁଗୃହାସ୍ତଥା

ଘର କାମକୁ କାଠ ବ୍ୟବହାର ହୁଏ, ଏବଂ ଛୋଟ ଜନ୍ତୁମାନେ ଏଠାରେ ଘର କରନ୍ତି।

ଫଲନ୍ତି ଵତ୍ସରେ ମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଵାରଂ ଶକୁନାଦଯଃ ଏଵଂ ପୁତ୍ରସମାରୋପା ଏଵଂ ତତ୍ତ୍ଵଵିଦୋ ଵିଦୁଃ

ବର୍ଷର ମଧ୍ୟରେ ଦୁଇଥର ଫଳ ଦେଉଛି, ପକ୍ଷୀମାନେ ଏଠାରେ ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏପରି ଭାବେ, ଯେଉଁମାନେ ସତ୍ୟକୁ ଜାଣନ୍ତି, ସେମାନେ ପୁଅ ରୋପଣକୁ ଏଭଳି ବୁଝନ୍ତି।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ହା କଷ୍ଟଂ କଥମିତ୍ଯେଵ ମୁମୋହ ଚ ପପାତ ହ

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ହା, କେତେ ଦୁଃଖ! ଏପରି କହି ସେ ଅଚେତନ ହେଲେ ଓ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଗଲେ।

ତାଭିରାଶ୍ଵାସିତୋ ଧୀମାନ୍ସସଂଜ୍ଞୋ ଵାରିଣୋକ୍ଷିତଃ

ସେମାନଙ୍କ ଆଶ୍ୱାସନରେ, ଜଳ ଛିଟି ଦେଇ, ସେ ପୁନି ସଚେତନ ହେଲେ।

ଗୋକର୍ଣ ଉଵାଚ ମଥୁରାଯାଂ ମମୈଵତଦୁଦ୍ଯାନଂ ଦେଵତାଗୃହମ୍

ଗୋକର୍ଣ୍ଣ କହିଲେ: ମଥୁରାରେ ଥିବା ସେଇ ଉଦ୍ୟାନ ଓ ଦେଉଳ ମୋର ଅଟୁଟ ଅଂଶ।

ଯଦି ତତ୍ର ଗତଶ୍ଚାହଂ ପିତୃରାଜ୍ଞୋସ୍ତୁ ସନ୍ନିଧୌ

ଯଦି ମୁଁ ସେଠାକୁ ଯାଏ, ତେବେ ପିତୃମହାରାଜଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଯିବି।