ଗୋକର୍ଣସ୍ଯ ପ୍ରଯଚ୍ଛଧ୍ଵଂ ଯେନ ତୃପ୍ତିସ୍ତ୍ରିମାସିକୀ
ଗୋକର୍ଣ୍ଣଙ୍କୁ ଏମିତି କିଛି ଦିଅ, ଯାହାରେ ସେ ତିନି ମାସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଇ ରହିପାରିବେ।
ତଥା କୃତ୍ଵା ତମୂଚୁସ୍ତା ଅଭଯଂ ତେଽସ୍ତୁ ମା ଶୁଚଃ
ଏମିତି କରି, ସେମାନେ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ଭୟ କରନି, ଦୁଃଖିତ ହେଉନି।'
ଗତାସ୍ତାଃ ପୁନରେଵଂ ଚ ନିତ୍ଯମେଵ ଦିନେ ଦିନେ
ସେ ଦେବୀମାନେ ଚାଲିଗଲେ, ଏବଂ ଏଭଳି ଭାବେ ପ୍ରତିଦିନ ପୁଣି ପୁଣି ଆସୁଥିଲେ।
ପୋତାତ୍ତସ୍ମାଦୁତ୍ତତାର ସୁଵାତେନୋପଵାହିତଃ
ତାପରେ ନୌକା ଭଲ ବାତାସରେ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲା।
ରତ୍ନାନି ବହୁ ମୌଲ୍ଯାନି ଆହୃତାନି ବହୂନ୍ଯଥ
ଅନେକ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ରବ୍ୟ ଆଣାଯାଇଥିଲା।
ନିରୀକ୍ଷ୍ଯତେଽସ୍ଯ ସଂଵାସୋ ନ ଦୃଷ୍ଟଶ୍ଚୁକ୍ରୁଶୁସ୍ତତଃ
ତାଙ୍କର ଉପସ୍ଥିତି ଦେଖିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରାଗଲା, କିନ୍ତୁ ଦେଖାଯିଲା ନାହିଁ; ତେଣୁ ସେମାନେ ଚିତ୍କାର କଲେ।
ଵ୍ରୀଡାଯୁତୋ ନିମଗ୍ନୋଽଯଂ ନିଶ୍ଚିତଂ ମକରାଲଯେ
ଲଜ୍ଜାରେ ତଳେ ଡୁବିଯାଇଛନ୍ତି, ନିଶ୍ଚୟ ମକରମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ପହଞ୍ଚିଯାଇଛନ୍ତି।
ଯଥାଭାଗଂ ଚ ରତ୍ନାନାଂ ଭାଗଂ ଦାସ୍ଯାମହେ ପରମ୍
ଆମେ ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଅଂଶଅନୁସାରେ ଉତ୍ତମ ରତ୍ନ ଦେବା।
ଏଵଂ ଵସନ୍ସ ଗୋକର୍ଣୋ ଦ୍ଵୀପସ୍ଥଃ ଶୋକଵିହ୍ଵଲଃ 171.
ଏଭଳି ଭାବେ ଦ୍ବୀପରେ ରହୁଥିବା ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ଦୁଃଖରେ ଭାସୁଥିଲେ।
ଶୁକେନ ମନ୍ତ୍ରମୂଢତ୍ଵାତ୍ପିତୁରେଵଂ ନିଵେଦିତମ୍
ମନ୍ତ୍ର ଭୁଲିଯିବାରୁ, ଶୁକ ପକ୍ଷୀ ଏହି କଥା ତାଙ୍କର ବାପାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଯାତା ଽସ୍ମି ମଥୁରାଂ ମାର୍ଗେ ସମୁଦ୍ରେ ଜଲମାଲିନି
ମୁଁ ମଥୁରାକୁ ଯାଇଛି; ରାସ୍ତାରେ, ପାଣିରେ ଢାକା ସମୁଦ୍ର ପାଖରେ—
ଅଵଶ୍ଯଂ ଚ ଗମିଷ୍ଯେଽହମନୁଜ୍ଞା ତୁ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଯିବି; ଦୟାକରି ଅନୁମତି ଦିଅ।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ପୁତ୍ର ମଥୁରାମଵସ୍ଥାଂ ମାମକୀମିମାମ୍
ଜା, ମୋ ପୁଅ, ମଥୁରାକୁ ଯାଅ ଏବଂ ମୋର ଏହି ଅବସ୍ଥା ଦେଖ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତଃ ସ ତଥେତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ପୋତାରୂଢଃ ଖଗୋତ୍ତମଃ
ଏଭଳି କହି, ସେ 'ଠିକ ଅଛି' ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପକ୍ଷୀ ନୌକାରେ ଚଢ଼ିଲେ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ତୌ ଵିଷମାଵସ୍ଥଂ ମୃତଂ ହୃଦି ନିଵେଶ୍ଯ ଚ
ସେମାନେ ଶୁଣିଲେ ଯେ ସେ ଅତି ଖରାପ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିଲେ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଛନ୍ତି, ଏହି ଖବର ସେମାନେ ହୃଦୟରେ ଧରିଲେ।
ଅସ୍ମାକଂ ଜୀଵନାର୍ଥାଯ ତ୍ଵଯା କାର୍ଯଂ ଵିହଙ୍ଗମ
ଏ ପକ୍ଷୀ, ଆମର ବଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ତୁମେ କିଛି କରିବାକୁ ପଡିବ।
ଶୁକେନ ପଂଜରସ୍ଥେନ କଥାଲାପେନ ଵିଦ୍ଯଯା
ପିଞ୍ଜରାରେ ରହୁଥିବା ଟିଆ ପକ୍ଷୀର କଥାବାର୍ତ୍ତା ଓ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା,
ଅଥ ସାର୍ଥଃ ସମାଯାତୋ ରତ୍ନପୂର୍ଣୋ ଯଥୋଦଧିଃ
ତାପରେ ଏକ ବ୍ୟାପାରୀ ଦଳ ଆସିଲା, ଯାହା ମଣିମାଣିକ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା, ସମୁଦ୍ରର ଭଳି।
ସର୍ଵୈସ୍ତୈର୍ଵିଂଶତିଃ ସଂଖ୍ଯା ଏକୈକେନ ସମୁଦ୍ରଗୈଃ 171.
ସେମାନେ ସମସ୍ତେ, ମୋଟେ କୁଡିଜଣ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜଣେ ସମୁଦ୍ରରୁ ଆସିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଥିଲେ।
ପ୍ରସାଦ୍ଯ ସର୍ଵେ ସମ୍ପୂଜ୍ଯ ପ୍ରେଷିତାସ୍ତେ ଗୃହଂ ଯଯୁଃ
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି ଓ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ସେମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବିଦାୟ କରିଲେ ଏବଂ ସେମାନେ ଘରକୁ ଚଲିଗଲେ।
ଶୁଶ୍ରୂଷମାଣାସ୍ତଂ ଵୈଶ୍ଯଂ ଯଥା ସ୍ଵପିତରଂ ତଥା
ସେମାନେ ସେ ବଣିକ୍ଙ୍କୁ ନିଜ ବାପାଙ୍କୁ ଯେପରି ଦେଖୁଥିଲେ, ସେହିପରି ସେବା କରୁଥିଲେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ଗୋକର୍ଣମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଏକସପ୍ତତ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ, ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ, ଏକସପ୍ତତି ଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ପ୍ରଥମେଽହ୍ନି ଯଥା କୃତ୍ଯମେଵମେଵ ତ୍ରଯୋଦଶ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ପ୍ରଥମ ଦିନରେ ଯେପରି କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ଥିଲା, ତେଣୁ ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି।
ତା ଦେଵ୍ଯୋ ନୃତ୍ଯଗୀତେଷୁ କୁଶଲାଶ୍ଚାଗମେଽଭଵନ୍
ସେ ସମସ୍ତ ଦେବୀମାନେ ନୃତ୍ୟ ଓ ଗୀତରେ ଦକ୍ଷ ହେଲେ।
ଗୋକର୍ଣଃ ସର୍ଵଭାଵେନ ଗୃହଂ ଵିସ୍ମୃତଵାନସୌ
ଗୋକର୍ଣ୍ଣ ସମସ୍ତ ମନ ଦେଇ ନିଜ ଘରକୁ ଭୁଲିଗଲେ।
ଵିଵର୍ଣଂ ଵଦନା ଦୀନା ଭଗ୍ନାଲଂକାରଵାସସଃ
ସେମାନଙ୍କ ମୁହଁ ଫିକା ଓ ଦୁଃଖିତ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଗହଣା ଓ ପୋଶାକ ଭାଙ୍ଗିଯାଇଥିଲା।
ଦୃଶ୍ଯନ୍ତେ ଵିକୃତାକାରାଃ ସଵ୍ରଣା ରୁଧିରସ୍ରଵାଃ
ସେମାନେ ଅସ୍ୱଭାବିକ ଆକୃତିରେ, ଗାଁଠ ଓ ରକ୍ତ ପ୍ରବାହରେ ଢାକିଯାଇଥିବା ଦେଖାଯାଉଛନ୍ତି।
ଅପୁତ୍ରସ୍ଯ ଗତିର୍ନାସ୍ତି ସ୍ଵର୍ଗୋ ନୈଵ ଚ ନୈଵ ଚ
ଯାହାଙ୍କର ପୁଅ ନାହିଁ, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ କୌଣସି ଗତି ନାହିଁ, ସ୍ୱର୍ଗ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ, ଆଉ କିଛି ମଧ୍ୟ ନାହିଁ।
ଏଵଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ସ ପପ୍ରଚ୍ଛ ତାସାଂ ରୂପଵିପର୍ଯଯମ୍
ଏହିପରି ଜାଣି, ସେ ସେମାନଙ୍କ ରୂପର ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ଦେଵ୍ଯ ଊଚୁଃ କାଲାତ୍ମକଃ ସ ଭଗଵାନ୍ଭୁଜ୍ଯତେ ସୁକୃତଂ ଯତଃ
ଦେବୀମାନେ କହିଲେ: ସେ ଭଗବାନ୍ ସମୟର ଅବତାର, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶୁଭ କର୍ମର ଫଳ ଭୋଗ କରାଯାଏ।