ପୃଥିଵ୍ଯୁଵାଚ
ପୃଥିବୀ କହିଲେ:
ଦକ୍ଷିଣସ୍ଯାଂ ସମାରଭ୍ଯ ଉତ୍ତରସ୍ଯାଂ ସମାପଯେତ୍ 169.
ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ସମାପ୍ତ କରିବା ଉଚିତ।
ମନୁଜା ଯେନ ଵିଧିନା ମୁକ୍ତିଂ ଯାନ୍ତି ନ ସଂଶଯଃ ଗୃହାନ୍ନିଃସୃତ୍ଯ ମୌନେନ ଯାଵତ୍ସ୍ନାନଂ ସମାଚରେତ୍
ଯେଉଁ ପ୍ରକାରେ ଲୋକମାନେ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ—ଘରୁ ବାହାରି ନିରବତାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ପୂଜାଂ କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ଵୈ ତତୋ ବ୍ରୂଯାଦ୍ଵସୁନ୍ଧରେ
କୃଷ୍ଣଙ୍କର ପୂଜା କରି, ତାପରେ ପୃଥିବୀକୁ କଥା କହିବା ଉଚିତ।
କୃଷ୍ଣସ୍ଯ କୃତ୍ଵା ତୁ ମଖଂ ସ୍ନାନାଦୀନି ଯଥାକ୍ରମମ୍
କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ବେଦମତାନୁସାରେ ଯଜ୍ଞ କରି, ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସ୍ନାନ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ କ୍ରମିକ କାର୍ଯ୍ୟଗୁଡ଼ିକ ଉଚିତ ଭାବେ କରିଥିବା ପରେ,
ବ୍ରାହ୍ମଣାନ୍ଭୋଜଯେତ୍ପଶ୍ଚାଦ୍ଵିଧିରେଷ ଉଦାହୃତଃ
ତାପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ; ଏହିପରି ନିୟମ ଦିଆଯାଇଛି।
ନ ତସ୍ଯ ପୁନରାଵୃତ୍ତିର୍ମମ ଲୋକେ ମହୀଯତେ
ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ପୁଣି ଫେରି ଆସନ୍ତିନାହିଁ—ସେ ବହୁତ ସମ୍ମାନିତ ହୁଅନ୍ତି।
ଅନ୍ଯତ୍ର ତୁ ମୃତା ଯେ ଚ ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ରକୃତକ୍ରିଯାଃ
କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଯେଉଁମାନେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ଯାଁହାଙ୍କର କ୍ରିୟା ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ କରାଯାଏ,
ଯାଵଦସ୍ଥୀନ୍ଯର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରଂ ଯସ୍ଯ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଦେହିନଃ
ଯେଉଁଯେଉଁ ଦେହଧାରୀଙ୍କର ଅସ୍ଥି ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ ରହିଥାଏ,
ଅର୍ଦ୍ଧଚନ୍ଦ୍ରେ ଵିଶେଷୋଽସ୍ତି ତୀର୍ଥେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞକେ
ଅର୍ଧଚନ୍ଦ୍ର ଆକୃତିରେ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଅଛି।
ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ଵରୋଽଥ ଭୂତେଶୋ ଦ୍ଵେ କୋଟୀ ତୁ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଓ ଧରିତ୍ରୀ, ଗର୍ତ୍ତେଶ୍ୱର ଓ ଭୂତେଶ୍ୱର ନାମକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ଦୁଇ କୋଟି ଅଛି।
ମାଥୁରାଣାଂ ଚ ଯଦ୍ରୂପଂ ତଦ୍ରୂପଂ ମେ ଵସୁନ୍ଧରେ 169.
ମଥୁରାର ଲୋକମାନେ ଯେଉଁ ଆକୃତିରେ ଅଛନ୍ତି, ଓ ଧରିତ୍ରୀ, ସେଇ ଆକୃତି ମୋର ଆକୃତି ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ଶୃଣୁ ଦେଵି ଯଥାଵୃତ୍ତଂ ଗରୁଡସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ ମଥୁରାଯାଂ ସ୍ଥିତଂ ଦେଵଂ ଭିନ୍ନରୂପଂ ନ ପଶ୍ଯତି
ଶୁଣ, ଦେବୀ, ମହାତ୍ମା ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ବିଷୟରେ କଣ ଘଟିଲା: ମଥୁରାରେ ସେ ଦେବତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଆକୃତି ଦେଖିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଦା ଗତୋଽସୌ ଵସୁଧେ ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ଵିହଂଗମଃ
ତାପରେ, ଓ ଧରିତ୍ରୀ, ସେ ପକ୍ଷୀ ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗଲେ।
ଗରୁଡ ଉଵାଚ ଜଯ କେଶଵ ଈଶାନ ଜଯ କୃଷ୍ଣ ନମୋଽସ୍ତୁ ତେ
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ଜୟ ହେ କେଶବ, ଜୟ ହେ ଈଶ୍ୱର, ଜୟ ହେ କୃଷ୍ଣ, ତୁମକୁ ମୋର ପ୍ରଣାମ।
ଜଯ ମୂର୍ତ ଜଯାଚିନ୍ତ୍ଯ ଜଯ ଲୋକଵିଭୂଷଣ
ଜୟ ହେ ମୂର୍ତ୍ତିମାନ, ଜୟ ହେ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଜୟ ହେ ସମସ୍ତ ଲୋକର ଶୋଭା।
ଗରୁଡସ୍ଯ ପୁରସ୍ତତ୍ର ସ୍ଥିତୋ ଦେଵଃ ଶରୀରଵାନ୍
ସେଠାରେ, ଗରୁଡ଼ଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦେବତା ଦେହଧାରୀ ଆକୃତିରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ।
କିଂ କୁର୍ଯାତ୍ସ୍ତୋତ୍ରମେତନ୍ମେ କିଂ ଵା ତଵ ଚିକୀର୍ଷିତମ୍
ସେ କହିଲେ, 'ମୁଁ କଣ କରିବି? ଏହି ସ୍ତୁତି କି, କିମ୍ବା ତୁମର ଅନ୍ୟ କିଛି ଇଚ୍ଛା ଅଛି କି?'
ଗରୁଡ ଉଵାଚ ଆଗତେ ତୁ ମଯା ଦେଵ ନ ଦୃଷ୍ଟଂ ତଵ ରୂପକମ୍
ଗରୁଡ଼ କହିଲେ: ମୁଁ ଆସିଛି, ମଧ୍ୟ ତୁମର ଆକୃତି ଦେଖିପାରିଲି ନାହିଁ, ହେ ପ୍ରଭୁ।
ମାଥୁରୈରେଵ ଲୋକୈସ୍ତୁ ସମଂ ଦୃଷ୍ଟଂ ହି ରୂପକମ୍
ମଥୁରାବାସୀ ଓ ସମସ୍ତ ଲୋକ ସହିତ ତୁମର ଆକୃତି କେବଳ ତାଙ୍କମାନେ ଦେଖିପାରିଛନ୍ତି।
ତସ୍ମାତ୍ସ୍ତୁତିସ୍ତୁ ଦେଵେଶ କୃତାନୁଗ୍ରହକାମ୍ଯଯା
ତେଣୁ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ତୁମ ଦୟା ପାଇଁ ଏହି ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଛି।
ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ଗରୁଡଂ ପ୍ରତି ଭାଵିନି ମାଥୁରାଣାଂ ଚ ଯଦ୍ରୂପଂ ତଦ୍ରୂପଂ ମେ ଵିହଂଗମ ।।169.
ସେ ମୃଦୁ ଭାବରେ ଗରୁଡ଼ଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ହେ ପକ୍ଷୀ, ମଥୁରାବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେଉଁ ଆକୃତି ଅଛି, ସେଇ ଆକୃତି ମୋର ମଧ୍ୟ ଅଟୁଟ ଅଛି।'
ଯେ ପାପାସ୍ତେ ନ ପଶ୍ଯନ୍ତି ମଦ୍ରୂପା ମାଥୁରା ଦ୍ଵିଜାଃ
ଓ ଦ୍ୱିଜ, ଯେମାନେ ପାପୀ, ସେମାନେ ମଥୁରାରେ ମୋର ରୂପକୁ ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଗରୁଡୋଽପି ତତଃ ସ୍ଥାନାଦ୍ଗତୋ ଦେଵି ଯଥାସୁଖମ୍
ଓ ଦେବୀ, ତାପରେ ଗରୁଡ଼ ନିଜ ଇଚ୍ଛାରେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ଯେଷାଂ ପୂଜିତମାତ୍ରେଣ ତୁଷ୍ଟୋଽହଂ ଚୈଵ ସର୍ଵଦା
ମୋତେ କେବଳ ପୂଜା କଲେ ମୁଁ ସଦା ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୁଏ।
ଅପି କୀଟଃ ପତଂଗୋ ଵା ତିର୍ଯଗ୍ଯୋନିଗତୋଽପି ଵା
କିମ୍ବା କୌଣସି କୀଟ, ପତଙ୍ଗ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପଶୁ ଜନ୍ମରେ ଥିବା ଜୀବ,
ଯଃ ପଶ୍ଯେତ୍ପଦ୍ମନାଭଂ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମାଶ୍ଵିନସ୍ଯ ତୁ
ଯେଉଁଠି ଅଶ୍ୱିନ ମାସର ଦ୍ୱାଦଶୀ ତିଥିରେ ପଦ୍ମନାଭଙ୍କୁ ଦେଖେ,
ଏକାଦଶ୍ଯାଂ ଚୋପଵାସୀ କୃତଶୌଚଃ ସମାହିତଃ
କିମ୍ବା ଏକାଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ପବିତ୍ର ଓ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ,
ଚୈତ୍ରସ୍ଯ ଶୁକ୍ଲଦ୍ଵାଦଶ୍ଯାମୁପୋଷ୍ଯ ସ୍ନାନମାଚରେତ୍
ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ପକ୍ଷ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଉପବାସ କରି, ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଯଃ କରୋତି ସ ମୁଚ୍ଯେତ ନାତ୍ର କାର୍ଯା ଵିଚାରଣା
ଯେଉଁଠି ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ; ଏଠାରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।