ପଲାଯମାନଃ ସ ପରମନ୍ଧକୂପେଽପତତ୍ତଦା 167.
ସେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ଗଡ଼ିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ଅନ୍ଧକୂପେ ସ ପତିତୋ ଘୋରରୂପୋଽଵସତ୍ତଦା
ସେ ଅନ୍ଧାର ଗଡ଼ିକୁ ପଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାରେ ରହିଗଲା।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିଦ୍ରକ୍ଷାଂ କୃତ୍ଵା ଵସୁନ୍ଧରେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ଅହଂ ଦାସ୍ଯାମି ତେ ଵିପ୍ର ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
ସେଠାକୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ସେହି ଦେବି।'
ବହୁକାଲେନ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଭୋଜନଂ ଚ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
'ବହୁଦିନ ଧରି ଆସୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଯେତେଇଚ୍ଛା ତୁମେ ଚାହଁ।'
ଯେନାହଂ ଭକ୍ଷଯେ ସାର୍ଥଂ ଯାଵତ୍ତୃପ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ମମ
'ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଦଳକୁ ଖାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେବ।'
ଏକଃ ସାର୍ଥଂ ପ୍ରଯାତୋଽହଂ ନୋତ୍ସୃଜାମି କଥଂଚନ
'ମୁଁ ଏକାକି ଏହି ଦଳ ପାଇଁ ଆସିଛି; କେହିପରିସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।'
ନିରୀକ୍ଷିତୁଂ ନ ଶକ୍ତୋଽସି ମମ ମନ୍ତ୍ରବଲେନ ହି ମମ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ହତେ ଵିପ୍ର ଦୋଷସ୍ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ମୋର ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବ ନାହାଁ; ମୋର ଖାଦ୍ୟ ମରିଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାହାର ଦୋଷ ତୁମରେ ପଡ଼ିବ।'
ଦଯାଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଭୋଜନଂ ମମ ଦୀଯତାମ୍
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କର, ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।'
କେନ ତ୍ଵଂ କର୍ମଦୋଷେଣ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମୁପାଗତଃ
'କେଉଁ କର୍ମର ଦୋଷରେ ତୁମେ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଛ?'
ଅନାଚାରାଦି ହେତୋଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମୁପାଗତଃ 167.
'ଅଚରଣ ଓ ଏହା ପରି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଛି।'
ତସ୍ଯ ଦୁଃଖେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵିପ୍ରୋଽସୌ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ମିତ୍ରତ୍ଵେ ଵର୍ତ୍ତସେ ରକ୍ଷସ୍ତଵ ଦାସ୍ଯାମି କିଂ ଵଦ
ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛ; କହ, ମୁଁ କଣ ଦେବି?'
ଆତ୍ମନା ଚୋପକାରେଣ ପ୍ରିଯଂ କିଂ କରଵାଣି ତେ ଦଦାସି ଯଦି ତଦ୍ଵିପ୍ର ଯନ୍ମେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
'ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଉପକାର କରି, ମୁଁ କଣ ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ କରିପାରିବି? ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେହି ଦେବାକୁ ଚାହଁ—'
ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଯତ୍ସ୍ନାତଂ କୃତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞକେ
'ମଥୁରାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ କାମ ଭଲି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇଥିଲା—'
ତେନ ଦୁଃଖେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵିପ୍ରୋ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍ କଥଂ ଜାନାସି ରକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ତୀର୍ଥଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞକମ୍
ସେ ଦୁଃଖରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି କହିଲେ: 'ହେ ରାକ୍ଷସ, ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କିପରି ଜାଣିଲୁ?'
କଥଂ ଚ ସଂଜ୍ଞା ତସ୍ଯାଭୂତ୍କଥଯ ତ୍ଵଂ ହି ରାକ୍ଷସ ପୁରୀ ଉଜ୍ଜଯିନୀ ନାମ୍ନା ତସ୍ଯାଂ ଵାସୋ ହି ମେ ସଦା
'ଏହି ନାମ କିପରି ହେଲା? କହ, ହେ ରାକ୍ଷସ। ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ସହରରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥିଲି।'
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଥ କାଲେନ ଗତୋଽହଂ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରମ୍
'କେତେବେଳେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲିଥିଲି।'
ଵିଶ୍ରାନ୍ତିତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵଯନ୍ସ ଦିନେଦିନେ
'ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥର ମହିମା କହୁଥିଲି।'
ସା ସଂଜ୍ଞା ଚ ଶ୍ରୁତା ତତ୍ର ଵିଶ୍ରାନ୍ତେଶ୍ଚ ମଯାଽନଘ
ସେଠାରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ବିଶ୍ରାନ୍ତି' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ଏହାର ନାମ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ।
ଵିଶ୍ରାମଂ କୁରୁତେ ତତ୍ର ତେନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞିତା
ସେଠାରେ ଲୋକେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ 'ବିଶ୍ରାନ୍ତି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ଏକସ୍ନାନସ୍ଯ ହି ଫଲଂ ତଵ ଦତ୍ତଂ ଚ ରାକ୍ଷସ 167.
ତୁମେ ଏଠାରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କରିଥିବାର ଫଳ ପାଇଛ ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ସପ୍ତଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟର 'ବିଶ୍ରାନ୍ତିମାହାତ୍ମ୍ୟ' ନାମକ ଏକଶତ ସତଷଠି ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ତେନ ଦୃଷ୍ଟେନ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ କଥଯସ୍ଵାଖିଲଂ ପ୍ରଭୋ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ସେଠାକୁ ଦେଖିଲେ କେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସେସବୁ ମୋତେ କହନ୍ତୁ ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ତସ୍ଯ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେଣ ମଥୁରାଯାଂ ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମଥୁରାର ଫଳ ମିଳେ ।
ପୁରା ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ତୁ ତପସ୍ତପ୍ତଂ ସୁଦାରୁଣମ୍
ପୁରୁଣା ଦିନରେ ଏଠାରେ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୁର୍ଲଭ ତପସ୍ୟା କରାଯାଇଥିଲା ।
ଵରଂ ଵରଯ ଭଦ୍ରଂ ତେ ଯସ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ ସର୍ଵଗସ୍ତ୍ଵଂ ହି ଦେଵେଶ ମଯା ଜ୍ଞାତଂ ସୁନିଶ୍ଚିତମ୍
ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଇଛା ଅଛି, ତାହା ଚୟନ କର; ହେ ଦେବେଶ, ତୁମେ ସବୁଠାରେ ବ୍ୟାପିତ, ଏହି କଥା ମୁଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିଛି ।
ମଥୁରାଯାଂ ଚ ମେ ସ୍ଥାନଂ ସଦା ଦେଵ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ମୋର ନିବାସ ସଦା ମଥୁରାରେ ଦିଅନ୍ତୁ, ହେ ଦେବ ।
ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଦେଵ ତ୍ଵଂ କ୍ଷେତ୍ରପାଲୋ ଭଵିଷ୍ଯସି
ହେ ଦେବ, ତୁମେ ମଥୁରାରେ କ୍ଷେତ୍ରର ରକ୍ଷକ ହେବେ ।
ଅନ୍ଯଥା ନାପ୍ନୁଯାତ୍ ସିଦ୍ଧିମେଵମେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ
ଏହିପରି ନହେଲେ କେହି ସିଦ୍ଧି ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ; ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ।
ଭଜତେ ମନୁଜଃ ସିଦ୍ଧିମାତ୍ମଭାଵେନ ତାଦୃଶୀମ୍
ମଣିଷ ନିଜର ସ୍ୱଭାବରେ ଭକ୍ତି କରି ଏପରି ସିଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ ।