ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଅସିକୁଣ୍ଡପ୍ରଭାଵୋ ନାମ ଷଟ୍ଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ 'ଅସିକୁଣ୍ଡର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶୟେଁଛଅଠିଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ରାକ୍ଷସେନ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତା ବ୍ରାହ୍ମଣାଯ ମହାତ୍ମନେ
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ପୂର୍ବେ ଗୋଟିଏ ରାକ୍ଷସ ଏକ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କଥା କହିଥିଲେ।
ପୃଥିଵ୍ଯୁଵାଚ କିମର୍ଥଂ ପୃଷ୍ଟଵାନ୍ଵିପ୍ରଃ ସର୍ଵଂ କଥଯ ମେ ପ୍ରଭୋ
ପୃଥିବୀ ପଚାରିଲେ: ବ୍ରାହ୍ମଣ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପଚାରିଥିଲେ? ପ୍ରଭୁ, ସବୁ କଥା ମୋତେ କହନ୍ତୁ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ନ ସ ପୂଜଯତେ ଦେଵାନ୍ନ ସ ସାଧୂନ୍ନମସ୍ଯତି
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ପୂଜା କରେନାହିଁ, ନ ଶାଧୁମାନେକୁ ସମ୍ମାନ କରେ।
ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥଂ ସମାସାଦ୍ଯ ନ ଚ ସ୍ନାନଂ କରୋତି ସଃ
ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ସ୍ନାନ କରେନାହିଁ।
ସନ୍ଧ୍ଯେ ଦ୍ଵେ ଶଯନେ ଚୈଵ ନିତ୍ଯଂ ମୂଢଃ ସ ତିଷ୍ଠତି
ସନ୍ଧ୍ୟାବେଳେ ଓ ଶୋଇବାବେଳେ ସେ ସଦା ମୂଢ଼ତାରେ ରହେ।
ପାପାଚାରରତୋ ନିତ୍ଯଂ ପାପସଙ୍ଗଃ ସୁଦୁର୍ମତିଃ
ସେ ସବୁବେଳେ ପାପ କାର୍ଯ୍ୟରେ ରୁଚି ରଖେ, ପାପୀମାନଙ୍କ ସହିତ ରହେ, ତାଙ୍କର ମନ ବହୁତ ଦୁଷ୍ଟ।
ଗାର୍ହସ୍ଥ୍ଯଂ ସର୍ଵଧର୍ମାଣାଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠମୁକ୍ତଂ ସ୍ଵଯଂଭୁଵା
ସମସ୍ତ ଧର୍ମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଗୃହସ୍ଥ ଧର୍ମକୁ ସ୍ୱୟଂଭୂ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି କହିଛନ୍ତି।
ଯଥା ମାତରମାଶ୍ରିତ୍ଯ ସର୍ଵେ ଜୀଵନ୍ତି ଜନ୍ତଵଃ
ଯେପରି ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମାଆଁ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ବଞ୍ଚିଥାନ୍ତି,
ତତଃ ସ ଚୌର୍ଯଂ କୁର୍ଵାଣଃ ପାପୈଃ ସହ ନରାଧମଃ
ସେପରି ସେ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ ଚୋରି କରି ପାପ ସହିତ ଏକାତ୍ମ ହୁଏ।
ପଲାଯମାନଃ ସ ପରମନ୍ଧକୂପେଽପତତ୍ତଦା 167.
ସେ ପଳାଇବା ସମୟରେ ଗଭୀର ଅନ୍ଧାର ଗଡ଼ିକୁ ପଡ଼ିଗଲା।
ଅନ୍ଧକୂପେ ସ ପତିତୋ ଘୋରରୂପୋଽଵସତ୍ତଦା
ସେ ଅନ୍ଧାର ଗଡ଼ିକୁ ପଡ଼ି, ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ ସେଠାରେ ରହିଗଲା।
ତେଷାଂ ମଧ୍ଯେ ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିଦ୍ରକ୍ଷାଂ କୃତ୍ଵା ଵସୁନ୍ଧରେ
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଭୂମିକୁ ରକ୍ଷା କଲେ।
ତତ୍ରାଗତ୍ଯ ଚ ରକ୍ଷସ୍ତୁ ବ୍ରାହ୍ମଣଂ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ଅହଂ ଦାସ୍ଯାମି ତେ ଵିପ୍ର ଯତ୍ତେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
ସେଠାକୁ ଏକ ରାକ୍ଷସ ଆସି, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ କହିଲା: 'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ମୁଁ ସେହି ଦେବି।'
ବହୁକାଲେନ ସଂପ୍ରାପ୍ତଂ ଭୋଜନଂ ଚ ଯଥେପ୍ସିତମ୍
'ବହୁଦିନ ଧରି ଆସୁଥିବା ଖାଦ୍ୟ ଏବଂ ଯେତେଇଚ୍ଛା ତୁମେ ଚାହଁ।'
ଯେନାହଂ ଭକ୍ଷଯେ ସାର୍ଥଂ ଯାଵତ୍ତୃପ୍ତିର୍ଭଵେନ୍ମମ
'ଯାହା ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଏହି ଦଳକୁ ଖାଇ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର ତୃପ୍ତି ହେବ।'
ଏକଃ ସାର୍ଥଂ ପ୍ରଯାତୋଽହଂ ନୋତ୍ସୃଜାମି କଥଂଚନ
'ମୁଁ ଏକାକି ଏହି ଦଳ ପାଇଁ ଆସିଛି; କେହିପରିସ୍ଥିତିରେ ମୁଁ ଏହାକୁ ଛାଡ଼ିବି ନାହିଁ।'
ନିରୀକ୍ଷିତୁଂ ନ ଶକ୍ତୋଽସି ମମ ମନ୍ତ୍ରବଲେନ ହି ମମ ଭକ୍ଷ୍ଯେ ହତେ ଵିପ୍ର ଦୋଷସ୍ତଵ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ମୋର ମନ୍ତ୍ରର ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ମୋତେ ଦେଖିପାରିବ ନାହାଁ; ମୋର ଖାଦ୍ୟ ମରିଗଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତାହାର ଦୋଷ ତୁମରେ ପଡ଼ିବ।'
ଦଯାଂ କୁରୁ ତ୍ଵଂ ଵିପ୍ରର୍ଷେ ଭୋଜନଂ ମମ ଦୀଯତାମ୍
'ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଦୟା କର, ମୋତେ ଖାଦ୍ୟ ଦିଅ।'
କେନ ତ୍ଵଂ କର୍ମଦୋଷେଣ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମୁପାଗତଃ
'କେଉଁ କର୍ମର ଦୋଷରେ ତୁମେ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଛ?'
ଅନାଚାରାଦି ହେତୋଶ୍ଚ ରାକ୍ଷସତ୍ଵମୁପାଗତଃ 167.
'ଅଚରଣ ଓ ଏହା ପରି କାରଣରୁ ମୁଁ ଏହି ରାକ୍ଷସ ଦେହ ପାଇଛି।'
ତସ୍ଯ ଦୁଃଖେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵିପ୍ରୋଽସୌ ଵାକ୍ଯମବ୍ରଵୀତ୍ ମିତ୍ରତ୍ଵେ ଵର୍ତ୍ତସେ ରକ୍ଷସ୍ତଵ ଦାସ୍ଯାମି କିଂ ଵଦ
ତାଙ୍କର ଦୁଃଖ ଦେଖି ବ୍ରାହ୍ମଣ କହିଲେ: 'ତୁମେ ବନ୍ଧୁଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛ; କହ, ମୁଁ କଣ ଦେବି?'
ଆତ୍ମନା ଚୋପକାରେଣ ପ୍ରିଯଂ କିଂ କରଵାଣି ତେ ଦଦାସି ଯଦି ତଦ୍ଵିପ୍ର ଯନ୍ମେ ମନସି ଵର୍ତ୍ତତେ
'ମୋ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଉପକାର କରି, ମୁଁ କଣ ତୁମକୁ ପ୍ରିୟ କରିପାରିବି? ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଯଦି ତୁମେ ମୋ ମନରେ ଯାହା ଅଛି, ସେହି ଦେବାକୁ ଚାହଁ—'
ମଥୁରାଯାଂ ଚ ଯତ୍ସ୍ନାତଂ କୃତଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞକେ
'ମଥୁରାରେ ସ୍ନାନ କରି, ଯେଉଁ କାମ ଭଲି ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ସ୍ଥାନରେ କରାଯାଇଥିଲା—'
ତେନ ଦୁଃଖେନ ସଂଯୁକ୍ତୋ ଵିପ୍ରୋ ଵାକ୍ଯମଥାବ୍ରଵୀତ୍ କଥଂ ଜାନାସି ରକ୍ଷସ୍ତ୍ଵଂ ତୀର୍ଥଂ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞକମ୍
ସେ ଦୁଃଖରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁନି କହିଲେ: 'ହେ ରାକ୍ଷସ, ବିଶ୍ରାନ୍ତି ନାମକ ତୀର୍ଥ ବିଷୟରେ କିପରି ଜାଣିଲୁ?'
କଥଂ ଚ ସଂଜ୍ଞା ତସ୍ଯାଭୂତ୍କଥଯ ତ୍ଵଂ ହି ରାକ୍ଷସ ପୁରୀ ଉଜ୍ଜଯିନୀ ନାମ୍ନା ତସ୍ଯାଂ ଵାସୋ ହି ମେ ସଦା
'ଏହି ନାମ କିପରି ହେଲା? କହ, ହେ ରାକ୍ଷସ। ଉଜ୍ଜୟିନୀ ନାମକ ସହରରେ ମୁଁ ସଦା ବସିଥିଲି।'
କସ୍ମିଂଶ୍ଚିଦଥ କାଲେନ ଗତୋଽହଂ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରମ୍
'କେତେବେଳେ ମୁଁ ବିଷ୍ଣୁ ମନ୍ଦିରକୁ ଗଲିଥିଲି।'
ଵିଶ୍ରାନ୍ତିତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଶ୍ରାଵଯନ୍ସ ଦିନେଦିନେ
'ମୁଁ ପ୍ରତିଦିନ ବିଶ୍ରାନ୍ତି ତୀର୍ଥର ମହିମା କହୁଥିଲି।'
ସା ସଂଜ୍ଞା ଚ ଶ୍ରୁତା ତତ୍ର ଵିଶ୍ରାନ୍ତେଶ୍ଚ ମଯାଽନଘ
ସେଠାରେ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ବିଶ୍ରାନ୍ତି' ବୋଲି ଡାକାଯାଏ, ଏହାର ନାମ ମୁଁ ଶୁଣିଛି ।
ଵିଶ୍ରାମଂ କୁରୁତେ ତତ୍ର ତେନ ଵିଶ୍ରାନ୍ତିସଂଜ୍ଞିତା
ସେଠାରେ ଲୋକେ ବିଶ୍ରାମ କରନ୍ତି, ଏହି କାରଣରୁ ଏହାକୁ 'ବିଶ୍ରାନ୍ତି' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।