ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଵର୍ଜ୍ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଵତା ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ କ୍ରୋଧୋଽଧ୍ଵଗମମଂ ତ୍ଵରା । ଭୋକ୍ତୁରପ୍ଯତ୍ର ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ତ୍ରଯମେତନ୍ନ ସଂଶଯଃ ।। ୧୪.

ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଦ୍ୱାରା କ୍ରୋଧ, ଯାତ୍ରା ଓ ତ୍ୱରା ବର୍ଜନୀୟ। ଏହି ତିନିଟି ଜିନିଷ ଭୋକ୍ତା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ ହୁଏ, ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

ଵିଶ୍ଵେଦେଵାଃ ସପିତରସ୍ତଥା ମାତାମହା ଦ୍ଵିଜ । କୁଲଂ ଚାପ୍ଯାଯତେ ପୁଂସାଂ ସର୍ଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ପ୍ରକୁର୍ଵତାମ୍ ।। ୧୪.

ବିଶ୍ୱଦେବତା, ପୂର୍ବଜମାନେ, ମାମାଘର ପୂର୍ବଜମାନେ ଓ ସମସ୍ତ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଗୋତ୍ର ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ ହୁଅନ୍ତି।

ସୋମାଧାରଃ ପିତୃଗଣୋ ଯୋଗାଧାରଶ୍ଚ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ । ଶ୍ରାଦ୍ଧଂ ଯୋଗିନିଯୁକ୍ତଂ ତୁ ତସ୍ମଦ୍ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର ଶସ୍ଯତେ ।। ୧୪.

ପୂର୍ବଜମାନେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ପୋଷିତ, ଚନ୍ଦ୍ରମା ଯୋଗର ଆଧାର। ତେଣୁ, ଯୋଗ ଶିଷ୍ଟ ଭାବରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଶ୍ରେଷ୍ଠ।

ସହସ୍ତ୍ରସ୍ଯାପି ଵିପ୍ରାଣାଂ ଯୋଗୀ ଚେତ୍ ପୁରତଃ ସ୍ଥିତଃ । ସର୍ଵାନ୍ ଭୋକ୍ତୄଂସ୍ତାରଯତି ଯଜମାନଂ ତଥା ଦ୍ଵିଜ ।। ୧୪.

ହଜାର ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଯଦି ଏକ ଯୋଗୀ ସାମ୍ନାରେ ରହିଛନ୍ତି, ସେ ସମସ୍ତ ଭୋକ୍ତା ଓ ଯଜ୍ମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରନ୍ତି।

ମହ୍ଯଂ ସନତ୍କୁମାରେଣ ପୂର୍ଵକଲ୍ପେ ଦ୍ଵିଜୋତ୍ତମ । କଥିତଂ ଵାଯୁନା ଚାପି ଦେଵାନାଂ ଶଂଭୁନା ତଥା ।। ୧୪.

ଏହି କଥା ପୂର୍ବକଳ୍ପରେ ସନତ୍କୁମାର, ବାୟୁ ଓ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶିବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୋତେ କୁହାଯାଇଥିଲା।

ଋଷୀଣାଂ ଶକ୍ତିପୁତ୍ରେଣ ତଥା ମୈତ୍ରେଯସଂଜ୍ଞିତେ । ଭଵିଷ୍ଯତି କ୍ରମାଦ୍ ଯାଵନ୍ ମଯା ତେ କଥିତଂ ଦ୍ଵିଜ ।। ୧୪.

ଋଷିମାନଙ୍କ ପୁତ୍ର ମୈତ୍ରେୟ ନାମକ ଯିଏ, ସେ ମଧ୍ୟ ଏହି କଥା କୁହିଥିଲେ। ଯେପରି ଅନୁକ୍ରମରେ ହେବ, ସେପରି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି।

) ଇଯଂ ସର୍ଵପୁରାଣେଷୁ ସାମାନ୍ଯା ପୈତୃକୀ କ୍ରିଯା । ଏତତ୍ କ୍ରମାତ୍ କର୍ମକାଣ୍ଡଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ମୁଚ୍ଯେତ ବନ୍ଧନାତ୍ ।। ୧୪.

ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଏହି ପିତୃକ୍ରିୟା ସାଧାରଣ ଭାବରେ ରହିଛି। ଏହି କ୍ରମ ଓ କାର୍ଯ୍ୟ ବୁଝିଲେ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।

ଏତଦାଶ୍ରିତ୍ଯ ନିର୍ଵାଣଂ ଋଷଯଃ ସଂଶିତଵ୍ରତାଃ । ପ୍ରାପ୍ତା ଗୌରମୁଖେଦାନୀଂ ତ୍ଵମପ୍ଯେଵଂ ପରୋ ଭଵ ।। ୧୪.

ଏହି ଉପରେ ଭରସା କରି ଦୃଢ଼ ନିୟମ ରଖିଥିବା ଋଷିମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଇଛନ୍ତି। ଏବେ ଗୋମୁଖ ପଥରେ ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ହେଉ।

ଇତି ତେ କଥିତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ପୃଚ୍ଛତୋ ଦ୍ଵିଜସତ୍ତମ । ପିତୄନ୍ ଯଷ୍ଟ୍ଵା ହରିଂ ଧ୍ଯାଯେଦ୍ ଯସ୍ତସ୍ଯ କିମତଃ ପରମ୍ । ନ ତସ୍ମାତ୍ ପରତଃ ପିତ୍ର୍ଯଂ ତନ୍ତ୍ରମସ୍ତୀତି ନିଶ୍ଚଯଃ ।। ୧୪.

ଏହିପରି ଭକ୍ତିଭାବରେ ପଚାରିଥିବା ତୁମକୁ ମୁଁ କହିଲି। ପୂର୍ବଜମାନେ ପୂଜି ହରିଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ—ଏଠାରୁ ଉପରେ କିଛି ନାହିଁ। ପିତୃକ୍ରିୟାଠାରୁ ଉତ୍ତମ ଆଉ କିଛି ନାହିଁ, ଏହା ନିଶ୍ଚିତ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଏତଚ୍ଛ୍ରୁତ୍ଵା ତଦା ଧାତ୍ରି ପିତୃତନ୍ତ୍ରଂ ମହାମୁନିଃ । ସଂସ୍ମାରିତୋ ଜନ୍ମଶତଂ ମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ ଧୀମତା ।। ୧୫.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଧରାମାତା, ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ, ତୁମେ ଯେ ପୂର୍ବଜମର କର୍ମ ଓ ପୂର୍ବ ଶତଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଲେ, ସେଥିରେ ସେ ଅତି ବୁଦ୍ଧିମାନ ଏବଂ ଶାନ୍ତ ହେଲେ।

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ଭଗଵନ୍ ଗୌରମୁଖଃ କୋଽସୌ ଅନ୍ଯଜନ୍ମନି କଃ ସ୍ମୃତଃ । କଥଂ ଚ ସ୍ମୃତଵାନ୍ ସ୍ମୃତ୍ଵା କିଂ ଚକାର ଚ ସତ୍ତମଃ ।। ୧୫.

ଧରା କହିଲେ: ପ୍ରଭୁ, ଏହି ଗୌରମୁଖ କିଏ? ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ କିଏ ଥିଲେ? ସେ କିପରି ସ୍ମରଣ କଲେ ଏବଂ ସ୍ମରଣ କରି କଣ କଲେ?

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଭୃଗୁରାସୀତ୍ ସ୍ଵଯଂ ସାକ୍ଷାଦନ୍ଯସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମ ଜନ୍ମନି । ତଦନ୍ଵଯାତ୍ମଜସ୍ତ୍ଵେଷ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୧୫.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଓ ବ୍ରହ୍ମା, ପୂର୍ବଜନ୍ମରେ ସେ ନିଜେ ଭୃଗୁ ଥିଲେ, ଏହି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମହାମୁନି ତାଙ୍କର ବଂଶଜ।

ପୁତ୍ରୈସ୍ତୁ ବୋଧିତା ଯୂଯଂ ସୁଗତିଂ ପ୍ରାପ୍ସ୍ଯଥେତି ଯତ୍ । ପ୍ରାଗୁକ୍ତଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତେନ ମାର୍କଣ୍ଡେଯେନ ବୋଧିତଃ ।। ୧୫.

ବ୍ରହ୍ମା ପୂର୍ବରୁ କହିଥିଲେ ଯେ, ତୁମେ ତୁମ ପୁଅମାନେ ଦ୍ୱାରା ସଚେତନ ହେବା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗତି ପାଇବା; ଏହିପରି ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ସସ୍ମାର ସର୍ଵଜନ୍ମାନି ସ୍ମୃତ୍ଵା ଚୈଵ ତୁ ଯତ୍କୃତମ୍ । ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵରାରୋହେ କଥଯାମି ସମାସତଃ ।। ୧୫.

ସେ ସମସ୍ତ ଜନ୍ମକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ, ଏବଂ କଣ କରିଥିଲେ ତାହା ମଧ୍ୟ ମନେ ପକାଇଲେ। ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ଏହାକୁ ଶୁଣ, ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି।

ଏଵଂ ଶ୍ରାଦ୍ଧଵିଧାନେନ ଦ୍ଵାଦଶାବ୍ଦଂ ତତଃ ପିତୄନ୍ । ଇଷ୍ଟ୍ଵା ପଶ୍ଚାଦ୍ଧରେଃ ସ୍ତୋତ୍ରଂ ସ ମୁନିସ୍ତୂପଚକ୍ରମେ ।। ୧୫.

ଏଭଳି, ସେ ମୁନି ଦ୍ୱାଦଶ ବର୍ଷ ଧରି ପିତୃମାନେ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ପରେ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ।

ପ୍ରଭାସଂ ନାମ ଯତ୍ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍ । ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯାନ୍ତକଂ ଦେଵଂ ସ୍ତୋତୁଂ ଗୌରମୁଖଃ ସ୍ଥିତଃ ।। ୧୫.

ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ପବିତ୍ର ପ୍ରଭାସ ତୀର୍ଥରେ, ଗୌରମୁଖ ସେଠାରେ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ଦେବଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବାକୁ ଦଢ଼ ହେଲେ।

ଗୌରମୁଖ ଉଵାଚ । ସ୍ତୋଷ୍ଯେ ମହେନ୍ଦ୍ରଂ ରିପୁଦର୍ପହଂ ଶିଵଂ ନାରାଯଣଂ ବ୍ରହ୍ମଵିଦାଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ । ଆଦିତ୍ଯଚନ୍ଦ୍ରାଶ୍ଵିଯୁଗସ୍ଥମାଦ୍ଯଂ ପୁରାତନଂ ଦୈତ୍ଯହରଂ ସଦା ହରିମ୍ ।। ୧୫.

ଗୌରମୁଖ କହିଲେ: ମୁଁ ମହେନ୍ଦ୍ର, ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କର ଗର୍ବ ଭଙ୍ଗ କରୁଥିବା, ଶିବ, ନାରାୟଣ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀମାନଙ୍କର ଆଧାର, ସୂର୍ଯ୍ୟ-ଚନ୍ଦ୍ର-ଅଶ୍ୱିନୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବିଦ୍ୟମାନ ପ୍ରାଚୀନ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ହରିଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରିବି।

ଚକାର ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଵପୁରାତ୍ମନୋ ଯଃ ପୁରାକୃତଂ ଵେଦଵିନାଶକାଲେ । ମହାମହୀଧୃଗ୍ଵପୁରଗ୍ରପୁଚ୍ଛ - ଛଟାହଵାର୍ଚ୍ଚିଃ ସୁରଶତ୍ରୁହାଦ୍ଯଃ ।। ୧୫.

ଯିଏ ବେଦ ନାଶ ହେବାବେଳେ ପୂର୍ବରୁ ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଯାହାର ବଡ଼ ଦେହ ଭୂମିକୁ ଧାରଣ କରିଥିଲା, ଯାହାର ପୁଛ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ପରି ଚମକୁଥିଲା, ସେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ପ୍ରଥମ ଶତ୍ରୁନାଶକ।

ତଥାବ୍ଧିମନ୍ଥାନକୃତେ ଗିରୀନ୍ଦ୍ରଂ ଦଧାର ଯଃ କୌର୍ମ୍ମଵପୁଃ ପୁରାଣମ୍ । ହିତେଚ୍ଛଯା ଯଃ ପୁରୁଷଃ ପୁରାଣଃ ପ୍ରପାତୁ ମାଂ ଦୈତ୍ଯହରଃ ସୁରେଶଃ ।। ୧୫.

ଯିଏ ସମୁଦ୍ର ମଥନ ପାଇଁ ପୂର୍ବରୁ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରି ପାହାଡ଼କୁ ବହନ କଲେ, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ, ଭଲ କାମନାରେ, ଦେବତାମାନଙ୍କର ନାଥ ଓ ଦୈତ୍ୟନାଶକ, ସେ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ମହାଵରାହଃ ସତତଂ ପୃଥିଵ୍ଯାସ୍ ତଲାତ୍ତଲଂ ପ୍ରାଵିଶଦ୍ ଯୋ ମହାତ୍ମା । ଯଜ୍ଞାଙ୍ଗସଂଜ୍ଞଃ ସୁରସିଦ୍ଧଵନ୍ଦ୍ଯଃ ସ ପାତୁ ମାଂ ଦୈତ୍ଯହରଃ ପୁରାଣଃ ।। ୧୫.

ଯିଏ ମହାବରାହ ଭାବେ ସଦା ଭୂମିର ତଳ ତଳକୁ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଯିଏ ଯଜ୍ଞଅଙ୍ଗ ଭାବରେ ପରିଚିତ ଓ ଦେବତା-ସିଦ୍ଧମାନେ ପୂଜିଥିବା, ସେ ପ୍ରାଚୀନ ଦୈତ୍ୟନାଶକ ମୋତେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ନୃସିଂହରୂପୀ ଚ ଭଵତ୍ଯଜସ୍ତ୍ରଂ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଯୋଗିଵରୋଗ୍ରଭୀମଃ । କରାଲଵକ୍ତ୍ରଃ କନକାଗ୍ରଵର୍ଚା ରତ୍ନାଶଯୋଽସ୍ମାନସୁରାନ୍ତକୋଽଵ୍ଯାତ୍ ।। ୧୫.

ଯିଏ ନୃସିଂହ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି, ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଅବିନାଶୀ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଭୟଙ୍କର, କ୍ରୁର ମୁହଁ ଓ ସୁନା ମୁଣ୍ଡ ଚମକୁଥିବା, ରତ୍ନବାସୀ ଦାନବନାଶକ, ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ବଲେର୍ମଖଧ୍ଵଂସକୃତେ ମହାତ୍ମା ସ୍ଵାଂ ଗୂଢତାଂ ଯୋଗଵପୁଃସ୍ଵରୂପଃ । ସ ଦଣ୍ଡକାଷ୍ଠାଽଜିନଲକ୍ଷଣଃ ପୁନଃ କ୍ଷିତିଂ ଚ ପଦା କ୍ରାନ୍ତଵାନ୍ ଯଃ ସ ପାତୁ ।। ୧୫.

ବଳିଙ୍କ ଯଜ୍ଞ ଭଙ୍ଗ ପାଇଁ ଯିଏ ମହାତ୍ମା ନିଜ ଗୁପ୍ତ ଯୋଗ ଦେହ ଧାରଣ କଲେ, ଦଣ୍ଡ, କାଠି ଓ ଏଣ୍ଡା ଚର୍ମ ଚିହ୍ନିତ, ପୁନି ଭୂମିକୁ ପଦେ ପଦେ ଅତିକ୍ରମ କଲେ, ସେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ତ୍ରିଃସପ୍ତକୃତ୍ଵୋ ଜଗତୀଂ ଜିଗାଯ ଜିତ୍ଵା ଦଦୌ କଶ୍ଯପାଯ ପ୍ରଚଣ୍ଡଃ । ସ ଜାମଦଗ୍ନ୍ଯୋଽଭିଜନସ୍ଯ ଗୋପ୍ତା ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋଽସୁରହା ପ୍ରପାତୁ ।। ୧୫.

ଯିଏ ଏକୋଇଶ ବେଳେ ଜଗତକୁ ବିଜୟ କରି, ବିଜୟ ପରେ କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ସେ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ଜାମଦଗ୍ନ୍ୟ, ସଜ୍ଜନଙ୍କ ରକ୍ଷକ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ଦାନବନାଶକ, ସେ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ଚତୁଃପ୍ରକାରଂ ଚ ଵପୁର୍ଯ ଆଦ୍ଯଂ ହୈରଣ୍ଯଗର୍ଭପ୍ରତିମାନଲକ୍ଷ୍ଯମ୍ । ରାମାଦିରୂପୈର୍ବହୁରୂପଭେଦ- ଶ୍ଚକାର ସୋଽସ୍ମାନସୁରାନ୍ତକୋଽଵ୍ଯାତ୍ ।। ୧୫.

ଯାହାର ମୂଳ ଚାରି ପ୍ରକାର ଦେହ, ହିରଣ୍ୟଗର୍ଭ ସଦୃଶ ଚିହ୍ନିତ, ରାମ ଆଦି ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିବା, ସେ ଦାନବନାଶକ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ଚାଣୂରକଂସାସୁରଦର୍ପଭୀତେ- ର୍ଭୀତାମରାଣାମଭଯାଯ ଦେଵଃ । ଯୁଗେ ଯୁଗେ ଵାସୁଦେଵୋ ବଭୂଵ କଲ୍ପେ ଭଵତ୍ଯଦ୍ଭୁତରୂପକାରୀ । ଯୁଗେ ଯୁଗେ କଲ୍କିନାମ୍ନା ମହାତ୍ମା ଵର୍ଣସ୍ଥିତିଂ କର୍ତ୍ତୁମନେକମୂର୍ତ୍ତିଃ ।। ୧୫.

ଚାଣୂର, କଂସ ଓ ଅନ୍ୟ ଦାନବଙ୍କ ଭୟରୁ, ଭୟଭିତ ଦେବମାନେ ପାଇଁ ଯିଏ ଯୁଗେ ଯୁଗେ ବାସୁଦେବ ହେଲେ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କଳ୍ପରେ ଅଦ୍ଭୁତ ରୂପ ଧାରଣ କରନ୍ତି; ଯୁଗେ ଯୁଗେ କଳ୍କି ନାମରେ ମହାତ୍ମା ଅନେକ ରୂପ ଧାରଣ କରି ବର୍ଣ୍ଣବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପୁନଃ ସ୍ଥାପନ କରିବେ।

ସନାତନୋ ବ୍ରହ୍ମମଯଃ ପୁରାଣୋ ନ ଯସ୍ଯ ରୂପଂ ସୁରସିଦ୍ଧଦୈତ୍ଯାଃ । ପଶ୍ଯନ୍ତି ଵିଜ୍ଞାନଗତିଂ ଵିହାଯ ଅଥୋପ୍ଯନେକାନି ସମର୍ଚ୍ଵଯନ୍ତି । ମତ୍ସ୍ଯାଦିରୂପାଣି ଚରାଣି ସୋଽଵ୍ଯାତ୍ ।। ୧୫.

ସନାତନ, ବ୍ରହ୍ମମୟ, ପ୍ରାଚୀନ ଯିଏ, ଯାହାଙ୍କ ରୂପକୁ ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ଦାନବମାନେ ଜ୍ଞାନର ମାର୍ଗ ଛାଡ଼ି ଦେଖିପାରନ୍ତିନାହିଁ; ତଥାପି ସେମାନେ ଅନେକ ଭାବରେ ପୂଜା କରନ୍ତି। ମାଛ ଆଦି ରୂପ ଧାରଣ କରି ଚରାଚର ମଧ୍ୟରେ ବିଚରଣ କରୁଥିବା ସେ ଆମକୁ ରକ୍ଷା କରୁନ୍ତୁ।

ନମୋ ନମସ୍ତେ ପୁରୁଷୋତ୍ତମାଯ ପୁନଶ୍ଚ ଭୂଯୋଽପି ନମୋ ନମସ୍ତେ । ନମଃ ପୁରସ୍ତାଦଥ ପୃଷ୍ଠତସ୍ତେ ନଯସ୍ଵ ମାଂ ମୁକ୍ତିପଦଂ ନମସ୍ତେ ।। ୧୫.

ପୁରୁଷୋତ୍ତମଙ୍କୁ ପୁନଃ ପୁନଃ ନମସ୍କାର। ପ୍ରଭୁ, ଆଗରୁ ଓ ପଛରୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର। ମୋତେ ମୁକ୍ତିପଦକୁ ନେଇଯାଅ, ନମସ୍କାର।

ଏଵଂ ନମସ୍ଯତସ୍ତସ୍ଯ ମହର୍ଷେର୍ଭାଵିତାତ୍ମନଃ । ପ୍ରତ୍ଯକ୍ଷତାଂ ଗତୋ ଦେଵଃ ସ୍ଵଯଂ ଚକ୍ରଗଦାଧରଃ ।। ୧୫.

ଏଭଳି ଭାବରେ ମହାଋଷି ଭକ୍ତିପୂର୍ଣ୍ଣ ମନେ ପ୍ରଣାମ କରୁଥିବାବେଳେ, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ ଦେବତା ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦେଖାଦେଲେ ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତସ୍ଯ ଵିଜ୍ଞାନଂ ନିସ୍ତରଙ୍ଗଂ ସ୍ଵଦେହତଃ । ଉତ୍ତସ୍ଥୌ ସୋଽପି ତଂ ଲବ୍ଧ୍ଵା ତସ୍ମିନ୍ ବ୍ରହ୍ମଣି ଶାଶ୍ଵତେ । ଲଯଂ ଜଗାମ ଦେଵାତ୍ମା ତ୍ଵପୁନର୍ଭଵସଂଜ୍ଞିତେ ।। ୧୫.

ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ମହାଋଷିଙ୍କର ଶାନ୍ତ ଏବଂ ଅଚଳ ଜ୍ଞାନ ତାଙ୍କ ଦେହରୁ ଉପରକୁ ଉଠିଗଲା; ସେ ଶାଶ୍ୱତ ବ୍ରହ୍ମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ଦେବମନ୍ଦିର ଆତ୍ମା ପୁନର୍ଜନ୍ମ ରହିତ ମୋକ୍ଷରେ ଲୟ ହେଲେ ।