କୁଟୁମ୍ବଭରଣାର୍ଥାଯ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁର୍ଗମାଟଵୀମ୍ 165.
ମୁଁ ମୋର ପରିବାରକୁ ଜୀବିକା ଦେବା ପାଇଁ ଏହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆସିଛି।
ମଯି ସମ୍ଭକ୍ଷିତେ ରକ୍ଷଃ କୁଟୁମ୍ବଂ ହି ମରିଷ୍ଯତି
ଯଦି ରାକ୍ଷସ ମୋତେ ଖାଇ ଦେଇ, ମୋର ପରିବାର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ନଷ୍ଟ ହେବ।
କସ୍ମାତ୍ସ୍ଥାନାତ୍ସମାଯାତଃ ସତ୍ଯଂ ବ୍ରୂହି ମହାମତେ
ତୁମେ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ? ଏହା ସତ୍ୟ କହ, ବୁଦ୍ଧିମାନ।
ଵିଭୁରୁଵାଚ ତଯୋର୍ମଧ୍ଯେ ପୁରୀ ରମ୍ଯା ମଥୁରା ଲୋକଵିଶ୍ରୁତା
ବିଭୁ କହିଲେ: ସେ ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ, ଲୋକମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିବା ସୁନ୍ଦର ମଥୁରା ସହର ଅଛି।
ତସ୍ଯାଂ ଵସାମ୍ଯହଂ ପ୍ରେତ ପିତୃପୈତାମହେ ଗୃହେ
ସେଠି, ମୁଁ ମୋ ପୂର୍ବଜଙ୍କର ପୁରୁଣା ଘରରେ ବସିବି।
ତତ୍ସର୍ଵଂ ତସ୍କରୈର୍ନୀତଂ କ୍ଷୀଣଵିତ୍ତୋଽଭଵଂ ତଦା
ସେ ସମସ୍ତ ଜିନିଷ ଚୋରମାନେ ଚୋରି ନେଇଥିଲେ, ତାପରେ ମୁଁ ଦରିଦ୍ର ହେଇଗଲି।
ତଵ ଦୃଷ୍ଟିପଥଂ ଯାତୋ ଯତ୍କାର୍ଯଂ ତତ୍କୁରୁଷ୍ଵ ମେ
ମୁଁ ତୁମର ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡିଛି; ମୋ ପାଇଁ ଯାହା ଦରକାର, ତାହା କର।
ପ୍ରେତ ଉଵାଚ ସମଯେନ ହି ମୋକ୍ଷ୍ଯାମି କୁରୁଷ୍ଵ ଵଚନଂ ମମ
ପ୍ରେତ କହିଲେ: ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଛାଡିଦେବି; ମୋ କଥା ମାନ।
ନିର୍ଵୃତ୍ଯ ଗଚ୍ଛ ମଥୁରାଂ ମମ କାର୍ଯାର୍ଥସାଧକଃ
ମୋ କାମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ମଥୁରାକୁ ଯାଅ, ମୋର ପାଇଁ।
ସ୍ନାନଂ କୃତ୍ଵା ତୁ ଵିଧିଵତ୍କୂପେ ଚାତୁଃସାମୁଦ୍ରିକେ
ଚାରିଟି ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଥିବା କୁଆରେ ନିୟମରେ ସ୍ନାନ କରି,
ସ୍ନାନସ୍ଯ ଚ ଫଲଂ ଦେହି ତତୋ ଗଚ୍ଛ ଯଥାସୁଖମ୍ ।। ପ୍ରେତଵାକ୍ଯଂ ତତଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵିଭୁର୍ଵଚନମବ୍ରଵୀତ୍।165.
ସ୍ନାନର ଫଳ ଦେଇ, ପରେ ଇଚ୍ଛାମତେ ଯାଅ। ପ୍ରେତଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ବିଭୁ କହିଲେ:
ନାହଂ ଯାସ୍ଯାମି ମଥୁରାଂ ଦ୍ରଵ୍ଯାଭାଵେ କଥଂଚନ
ମୋତେ କିଛି ଧନ ନାହିଁ, ତେଣୁ ମୁଁ ମଥୁରାକୁ କେବେଉଁ ଯିବିନାହିଁ।
ପ୍ରେତ ଉଵାଚ ଆସ୍ତେ ଧନମପର୍ଯାପ୍ତଂ ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ମା ଵିଲମ୍ବଯ
ପ୍ରେତ କହିଲେ: ଯଥେଷ୍ଟ ଧନ ଅଛି; ଯାଅ, ଦେରି କରିନାହିଁ।
ଵିଭୁରୁଵାଚ ଗୃହଶେଷଂ ମମ ଧନଂ ନ ଚାନ୍ଯତ୍ତତ୍ର ଵିଦ୍ଯତେ
ବିଭୁ କହିଲେ: ମୋ ଘର ଛଡି ଅନ୍ୟ କିଛି ଧନ ନାହିଁ।
ପିତୃପୈତାମହୀ କୀର୍ତ୍ତିରଵିକ୍ରେଯା ହି ସା ମଯା
ମୋ ପୂର୍ବଜଙ୍କର ମର୍ଯ୍ୟାଦାକୁ ମୁଁ କେବେଉଁ ବିକ୍ରି କରିବିନାହିଁ।
ଅସ୍ତି ଚୈଵ ଧନଂ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯନ୍ମଯା ତ୍ଵଦ୍ଗୃହେ ଵିଭୋ
ବିଭୁ, ତୁମ ଘରରେ ଯେଉଁ ଧନ ମୁଁ କହିଥିଲି, ସେ ଧନ ନିଶ୍ଚିତ ଅଛି।
ନିଵର୍ତ୍ତ ଗଚ୍ଛ ସଂତୁଷ୍ଟଃ ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରୀତିଵର୍ଦ୍ଧନଃ
ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଘରକୁ ଫେରିଯାଅ, ମିତ୍ରମାନଙ୍କର ଆନନ୍ଦ ବଢାଅ।
ସୂତ ଉଵାଚ ଇମାମଵସ୍ଥାଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ କଥଂ ଜ୍ଞାନସମୁଦ୍ଭଵଃ
ସୂତ କହିଲେ: ଏହି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ପାଇଁ, କିପରି ଜ୍ଞାନ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା?
ତତଃ ସ କଥଯାମାସ ଯଦ୍ଵୃତ୍ତଂ ହି ପୁରାତନମ୍
ତାପରେ ସେ ପୁରୁଣା ଘଟଣାଗୁଡ଼ିକୁ କହିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ପ୍ରଭାତସମଯେ ତତ୍ର ଵିଷ୍ଣୋରାଯତନେ ଶୁଭେ
ସେଇ ଶୁଭ ଦିନରେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରରେ ପ୍ରଭାତ ବେଳେ,
ଵାଚକସ୍ତତ୍ର ପଠତି କଥାଂ ପୌରାଣିକୀଂ ଶୁଭାମ୍ 165.
ସେଠାରେ, ଏକ ବ୍ୟକ୍ତି ପବିତ୍ର ପୁରାଣ କଥା ପଢ଼ୁଥିଲେ।
ତସ୍ମିନ୍କାଲେ ତୁ ମିତ୍ରେଣ ନୀତୋଽହଂ ଵିଷ୍ଣୁମନ୍ଦିରମ୍। ଅତ୍ଯାଦରେଣ ମହତା ସନ୍ତୋଷ୍ଯ ଚ ପୁନଃ ପୁନଃ
ସେ ସମୟରେ, ମୋ ସହ ମୋ ବନ୍ଧୁ ବଡ଼ ଆଦର ସହିତ ମତେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ନେଇଗଲେ ଏବଂ ପୁନିପୁନି ମୋତେ ଖୁସି କରିଲେ।
ମିତ୍ରେଣ ସହ ତତ୍ରୈଵ ତସ୍ଯ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ମୁଁ ମୋ ବନ୍ଧୁ ସହିତ ସେଠାରେ, ତାଙ୍କ ପାଖରେ ରହିଲି।
ସମୁଦ୍ରାଃ କିଲ ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଚତ୍ଵାରୋଽତ୍ର ସମାଗତାଃ
କୁହାଯାଏ, ସେଠାରେ ଚାରିଟି ସମୁଦ୍ର ଏକଠି ହୋଇଛନ୍ତି।
ଵାଚକାଯ ତତୋ ଦାନଂ ଦତ୍ତଂ ସର୍ଵୈର୍ମହାଜନୈଃ
ତାପରେ, ସମସ୍ତ ବଡ଼ମାନେ ସେଇ ପଢ଼ୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲେ।
ମିତ୍ରେଣ ଚ ପୁନଃ ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥାଶକ୍ତ୍ଯା ପ୍ରଦୀଯତାମ୍
ପୁନି, ମୋ ବନ୍ଧୁ କହିଲେ: 'ତୁମେ ଯେତେ ସମ୍ଭବ ଦେଇପାର, ଦିଅ'।
ତତଃ କାଲେନ ମହତା ଗତୋ ଵୈଵସ୍ଵତକ୍ଷଯମ୍
ତାପରେ, ବହୁ ସମୟ ପରେ, ମୁଁ ବୈବସ୍ବତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ନାଶକୁ ପହଞ୍ଚିଲି।
ପ୍ରେତତ୍ଵଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୁସ୍ତରଂ ଦୁର୍ଗମଂ ମହତ୍
ମୁଁ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲି, ଯାହା ବଡ଼ ଦୁଃସାଧ୍ୟ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର।
ନ ତର୍ପିତାସ୍ତୁ ପିତରଃ ପ୍ରାପ୍ତୋଽହଂ ପ୍ରେତତାଂ ତତଃ
ମୋ ପିତୃମାନେ ତୃପ୍ତି ହୋଇନଥିଲେ, ଏହିକାରଣରୁ ମୁଁ ପ୍ରେତ ଅବସ୍ଥାକୁ ପହଞ୍ଚିଲି।
ଗଚ୍ଛ ତ୍ଵଂ ସମ୍ମୁଖସ୍ତତ୍ର ଯତ୍ର ସା ମଥୁରା ପୁରୀ
ତୁମେ ଯାଅ, ସେଠି ଯାଉଅ, ଯେଉଁଠାରେ ମଥୁରା ନଗର ଅଛି।