ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଯଥାଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରମାଣଗଣିତଂ ଶୁଭମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଦୂରତା ମାପି ଯଥାଯଥିକ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଭୂମ୍ଯାଃ ପରିକ୍ରମେ ସମ୍ଯକ୍ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣକମ୍
ପୃଥିବୀ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଯୋଜନର ଠିକ୍ ମାପ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ଦେଵାଶ୍ଚ ତାରକାଶ୍ଚ ନଭସ୍ଥଲେ
ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଆକାଶର ତାରାମାନେ—
ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋମଶେନୈଵ ନାରଦେନ ଧ୍ରୁଵେଣ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋମଶ, ନାରଦ ଓ ଧ୍ରୁବ—
ଏତୈରନେକଧା ଦେଵୈଃ ସସାଗରଵନା ମହୀ
ଏହି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା, ସାଗର ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ପୃଥିବୀ—
ଅନ୍ତରା ଭ୍ରମଣେନୈଵ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହାତ୍ମନା 159.
ଏବଂ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଯୋଗସିଦ୍ଧୈସ୍ତଥା କୈଶ୍ଚିନ୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯମୁଖୈରପି
ଏବଂ କିଛି ଯୋଗସିଦ୍ଧ ମାନେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—
ଅଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵବଲୋପେତୈଃ ପ୍ରାଣିଭିଶ୍ଚାଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ—
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେ ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ଭ୍ରମଣାଦ୍ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଭ୍ରମଣରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ମଥୁରାଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସର୍ଵକାମାନଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଇଛା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ—
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଫଲଂ ସମ୍ଯଗନୁକ୍ରମଵିଧିଂ ଵଦ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ସଠିକ୍ ଫଳ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ରମରେ କହ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଇଦମେଵ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ପୃଷ୍ଟା ତ୍ଵଯା ହ୍ଯହମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କହିଯାଇଛି, ଯେପରି ତୁମେ ଏବେ ପଚାରିଛ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପୁରାଣୋକ୍ତଂ ତୀର୍ଥାନୁକ୍ରମଣଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ଶୁଣିଲା ପରେ—
ସର୍ଵଦେଵେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ,
ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭ୍ଯତେ ଵିପ୍ରାସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ 159.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେହିଠାରୁ ଏହା ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଋଷଯୋ ଜଗ୍ମୁରଭିଵାଦ୍ଯ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵମ୍
ଏପରି କହି, ଋଷିମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଧ୍ରୁଵେଣ ସହିତାଶ୍ଚାସନ୍କାମଯାନାସ୍ତୁ ତଦ୍ଦିନମ୍
ଧ୍ରୁବଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଦିନ ଚାହିଁଥିବା ପରି ଯାତ୍ରା କରିଗଲେ।
ମଥୁରୋପକ୍ରମଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ମଥୁରାର ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମଥୁରାପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଦିକଂ ନାମୈକୋନଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶର 'ମଥୁରା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା' ନାମକ ଏକୋଣଷଷ୍ଟିଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ମଥୁରାପରିକ୍ରମପ୍ରାଦୁର୍ଭାଵଃ ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ମଥୁରାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ କାର୍ତ୍ତିକସ୍ଯାସିତେ ନରଃ
ଏବେ ମଥୁରା ପରିକ୍ରମାର ପ୍ରକାଶ: କାର୍ତ୍ତିକ ମାସର କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀ ଦିନରେ ଏକ ମଣିଷ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚିବା ଉଚିତ।
ଵିଶ୍ରାଂତିଦର୍ଶନଂ କୃତ୍ଵା ଦୀର୍ଘଵିଷ୍ଣୁଂ ଚ କେଶଵମ୍
ସେ ବିଶ୍ରାମ ସ୍ଥଳ ଦେଖିବା ଓ ଦୀର୍ଘ ରୂପର ବିଷ୍ଣୁ, କେଶବଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ।
ଉପଵାସରତଃ ସମ୍ଯଗଲ୍ପମେଧ୍ଯାଶନୋଽଥଵା
ଉପବାସରେ ଲଗିଥିବା, ସଠିକ ଭାବେ ଅଳ୍ପ ଓ ଶୁଦ୍ଧ ଖାଦ୍ୟ ଖାଇବା, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ଭାବରେ,
ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯେଣ ତାଂ ରାତ୍ରିଂ କୃତ୍ଵା ସଙ୍କଲ୍ପ୍ଯ ମାନସେ
ସେ ରାତି ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ରଖି, ମନରେ ନିଶ୍ଚୟ କରି,
ତିଲାକ୍ଷତକୁଶାନ୍ ଗୃହ୍ଯ ପିତୃଦେଵାର୍ଥମୁଦ୍ଯତଃ
ତିଳ, ଅକ୍ଷତ ଓ କୁଶ ନେଇ, ପିତୃ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଇ,
ଯଥାନୁକ୍ରମଣଂ ତୈଶ୍ଚ ଧ୍ରୁଵାଦ୍ଯୈର୍ଋଷିଭିଃ କୃତମ୍
ଯେପରି ଧ୍ରୁବ ଓ ଅନ୍ୟ ଋଷିମାନେ ଏହି ସାମଗ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା କ୍ରମକ୍ରମେ କରିଥିଲେ,
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଵର୍ତ୍ତମାନା ଭକ୍ତିଶ୍ରଦ୍ଧାସମନ୍ଵିତଃ
ଭକ୍ତି ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହିତ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଉଚିତ।
ଏଵଂ ଜାଗରଣଂ କୃତ୍ଵା ନଵମ୍ଯାଂ ନିଯତଃ ଶୁଚିଃ
ଏପରି ଜାଗରଣ କରି, ନବମୀ ଦିନ ଶୁଧ୍ଧ ଓ ନିୟମିତ ହେଇ,
ତଥା ପ୍ରାରଭଯେଦ୍ଯାତ୍ରାଂ ଯାଵନ୍ନୋଦଯତେ ରଵିଃ
ଏହିପରି ଭାବରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଦୟ ପୂର୍ବରୁ ଯାତ୍ରା ଆରମ୍ଭ କରିବା ଉଚିତ।
ପ୍ରକ୍ଷାଲ୍ଯ ପାଦାଵାଚମ୍ଯ ହନୁମନ୍ତଂ ପ୍ରସାଦଯେତ୍ 160.
ପାଦ ଧୋଇ ଓ ମୁଁହ ଧୋଇ, ହନୁମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।