ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣମନ୍ଯୋ ଯଃ ସ୍ପୃଶତେ ନରଃ
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲୋକ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ଜଣେକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ—
ମଥୁରାଯାଂ ନରୋ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵମ୍ 158.
ମଥୁରାକୁ ଯାଇ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ତୁ ଵସୁଧେ କୂପଂ ତୁ ଵିମଲୋଦକମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ, ବସୁନ୍ଧରା, ଏକ କୂଆ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ଶୁଦ୍ଧ।
ଚତୁଃସାମୁଦ୍ରିକଂ ନାମ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଏହାକୁ 'ଚତୁର୍ସାମୁଦ୍ରିକ' ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତ୍ରାଥ ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡିଲେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମଥୁରାତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵୋ ନାମାଷ୍ଟପଂଚାଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟର 'ମଥୁରାତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ମଥୁରାପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଵିଧ୍ଯାଦିକମ୍ ଶ୍ରୁତଂ ସୁବହୁଶୋ ଦେଵ ତୀର୍ଥାନାଂ ଗୁଣଵିସ୍ତରମ୍
ଏବେ ମଥୁରା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯାତ୍ରା ଉପରେ ଅନେକ ଥର ଶୁଣିଛି, ହେ ଦେବ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ଜଣାଗଲା।
ନ ଦାନୈର୍ନ ତପୋଭିଶ୍ଚ ନ ଯଜ୍ଞୈସ୍ତାଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଏପରି ଫଳ ଦାନ, ତପ, କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।
ଭୁଵଶ୍ଚ ଚତୁରନ୍ତାଯାସ୍ତୀର୍ଥପ୍ରକ୍ରମଣଂ ହରେ
ହେ ହରି, ଚାରି ଦିଗର ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା—
ଅସ୍ତି କଶ୍ଚିଦୁପାଯୋଽତ୍ର ଯେନ ସମ୍ଯଗଵାପ୍ଯତେ
ଏଠାରେ କିଛି ଉପାୟ ଅଛି କି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଯଥାଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରମାଣଗଣିତଂ ଶୁଭମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଦୂରତା ମାପି ଯଥାଯଥିକ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଭୂମ୍ଯାଃ ପରିକ୍ରମେ ସମ୍ଯକ୍ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣକମ୍
ପୃଥିବୀ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଯୋଜନର ଠିକ୍ ମାପ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ଦେଵାଶ୍ଚ ତାରକାଶ୍ଚ ନଭସ୍ଥଲେ
ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଆକାଶର ତାରାମାନେ—
ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋମଶେନୈଵ ନାରଦେନ ଧ୍ରୁଵେଣ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋମଶ, ନାରଦ ଓ ଧ୍ରୁବ—
ଏତୈରନେକଧା ଦେଵୈଃ ସସାଗରଵନା ମହୀ
ଏହି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା, ସାଗର ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ପୃଥିବୀ—
ଅନ୍ତରା ଭ୍ରମଣେନୈଵ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହାତ୍ମନା 159.
ଏବଂ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଯୋଗସିଦ୍ଧୈସ୍ତଥା କୈଶ୍ଚିନ୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯମୁଖୈରପି
ଏବଂ କିଛି ଯୋଗସିଦ୍ଧ ମାନେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—
ଅଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵବଲୋପେତୈଃ ପ୍ରାଣିଭିଶ୍ଚାଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ—
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେ ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ଭ୍ରମଣାଦ୍ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଭ୍ରମଣରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ମଥୁରାଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ—
ତସ୍ମାତ୍ସର୍ଵପ୍ରଯତ୍ନେନ ସର୍ଵକାମାନଭୀପ୍ସୁଭିଃ
ସେଥିପାଇଁ ସମସ୍ତ ଚେଷ୍ଟା ସହିତ, ସମସ୍ତ ଇଛା ରଖିଥିବା ଲୋକମାନେ—
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଫଲଂ ସମ୍ଯଗନୁକ୍ରମଵିଧିଂ ଵଦ
ଧରଣୀ କହିଲେ: ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାର ସଠିକ୍ ଫଳ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରକ୍ରିୟା କ୍ରମରେ କହ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଇଦମେଵ ପୁରା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଯଥା ପୃଷ୍ଟା ତ୍ଵଯା ହ୍ଯହମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଏହି କଥା ପୂର୍ବରୁ କହିଯାଇଛି, ଯେପରି ତୁମେ ଏବେ ପଚାରିଛ।
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ସର୍ଵପୁରାଣୋକ୍ତଂ ତୀର୍ଥାନୁକ୍ରମଣଂ ପରମ୍
ସମସ୍ତ ପୁରାଣରେ ଉଲ୍ଲେଖିତ ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ବିବରଣୀ ଶୁଣିଲା ପରେ—
ସର୍ଵଦେଵେଷୁ ଯତ୍ପୁଣ୍ଯଂ ସର୍ଵତୀର୍ଥେଷୁ ଯତ୍ଫଲମ୍
ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେତେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ସମସ୍ତ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥରେ ଯେତେ ଫଳ ମିଳେ,
ଯତ୍ଫଲଂ ଲଭ୍ଯତେ ଵିପ୍ରାସ୍ତସ୍ମାଚ୍ଛତଗୁଣୋତ୍ତରମ୍ 159.
ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଏଠାରେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେହିଠାରୁ ଏହା ଶତଗୁଣ ଅଧିକ।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ଋଷଯୋ ଜଗ୍ମୁରଭିଵାଦ୍ଯ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵମ୍
ଏପରି କହି, ଋଷିମାନେ ସ୍ୱୟଂଭୁଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରି ଚାଲିଗଲେ।
ଧ୍ରୁଵେଣ ସହିତାଶ୍ଚାସନ୍କାମଯାନାସ୍ତୁ ତଦ୍ଦିନମ୍
ଧ୍ରୁବଙ୍କ ସହିତ ଏହି ଦିନ ଚାହିଁଥିବା ପରି ଯାତ୍ରା କରିଗଲେ।
ମଥୁରୋପକ୍ରମଂ କୃତ୍ଵା ସର୍ଵପାପୈଃ ପ୍ରମୁଚ୍ଯତେ
ମଥୁରାର ପରିକ୍ରମା କରିଲେ, ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମଥୁରାପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଦିକଂ ନାମୈକୋନଷଷ୍ଟ୍ଯଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଂଶର 'ମଥୁରା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା' ନାମକ ଏକୋଣଷଷ୍ଟିଅଧିକ ଶତତମ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।