ଅସ୍ତି କ୍ଷେତ୍ରଂ ପରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ମୁଚୁକୁନ୍ଦଂ ତୁ ନାମତଃ
ମୁଚୁକୁନ୍ଦ ନାମକ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଦିବ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅଛି।
ତତ୍ର କୁଣ୍ଡେ ନରଃ ସ୍ନାତ୍ଵା ପ୍ରାପ୍ନୋତ୍ଯଭିମତଂ ଜଲମ୍ 158.
ସେଠାରେ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମନଚାହିଁ ଜଳ ପାଇବ।
27 ଇହଜନ୍ମକୃତଂ ପାପମନ୍ଯଜନ୍ମକୃତଂ ଚ ଯତ୍
ଏହି ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ ଓ ଅନ୍ୟ ଜନ୍ମରେ କରାଯାଇଥିବା ପାପ—
କିଂ ତସ୍ଯ ବହୁଭିର୍ମଂତ୍ରୈର୍ଭକ୍ତିର୍ଯସ୍ଯ ଜନାର୍ଦନେ
ଯାହାର ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ଭକ୍ତି ଅଛି, ସେ ପାଇଁ ଅନେକ ମନ୍ତ୍ରର ଆବଶ୍ୟକତା କଣ?
କୃତ୍ଵା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣଂ ଦେଵି ଵିଶ୍ରାମଂ କୁରୁତେ ତୁ ଯଃ
ଦେବୀ, ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରି ଯେ କୌଣସି ଲୋକ ବିଶ୍ରାମ କରେ—
ସୁପ୍ତୋତ୍ଥିତଂ ହରିଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଥୁରାଯାଂ ଵସୁନ୍ଧରେ
ମଥୁରାରେ ହରିଙ୍କୁ ସୁତିଉଠି ଦେଖିଲେ, ବସୁନ୍ଧରା—
କୁମୁଦସ୍ଯ ତୁ ମାସସ୍ଯ ନଵମ୍ଯାଂ ତୁ ଵସୁନ୍ଧରେ
କୁମୁଦ ମାସର ନବମୀ ତିଥିରେ, ବସୁନ୍ଧରା—
ବ୍ରହ୍ମଘ୍ନଶ୍ଚ ସୁରାପଶ୍ଚ ଗୋଘ୍ନୋ ଭଗ୍ନଵ୍ରତସ୍ତଥା
ବ୍ରାହ୍ମଣ ହତ୍ୟାକାରୀ, ମଦ୍ୟପାନ କରୁଥିବା, ଗୋହତ୍ୟାକାରୀ ଓ ନିୟମ ଭଙ୍ଗ କରିଥିବା—
ଅଷ୍ଟମ୍ଯାଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ମଥୁରାଂ ଦନ୍ତଧାଵନପୂର୍ଵକମ୍
ଅଷ୍ଟମୀ ତିଥିରେ ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି, ଦନ୍ତ ମାଜିବା ପରେ—
ଧୌତଵସ୍ତ୍ରସ୍ତୁ ସୁସ୍ନାତୋ ମୌନଵ୍ରତପରାଯଣଃ
ଧୋଇଥିବା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଭଲ ସ୍ନାନ କରି, ମୌନବ୍ରତରେ ଲଗ୍ନ ହୋଇ—
ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାଂ ପ୍ରକୁର୍ଵାଣମନ୍ଯୋ ଯଃ ସ୍ପୃଶତେ ନରଃ
ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଲୋକ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରୁଥିବା ଜଣେକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରିଲେ—
ମଥୁରାଯାଂ ନରୋ ଗତ୍ଵା ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଦେଵଂ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵମ୍ 158.
ମଥୁରାକୁ ଯାଇ, ସ୍ୱୟଂଭୂ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ—
ଦେଵସ୍ଯାଗ୍ରେ ତୁ ଵସୁଧେ କୂପଂ ତୁ ଵିମଲୋଦକମ୍
ଦେବତାଙ୍କ ପାଖରେ, ବସୁନ୍ଧରା, ଏକ କୂଆ ଅଛି, ଯାହାର ଜଳ ଶୁଦ୍ଧ।
ଚତୁଃସାମୁଦ୍ରିକଂ ନାମ ତ୍ରିଷୁ ଲୋକେଷୁ ଵିଶ୍ରୁତମ୍
ଏହାକୁ 'ଚତୁର୍ସାମୁଦ୍ରିକ' ଭାବେ ଡାକାଯାଏ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।
ତତ୍ରାଥ ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡିଲେ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପହଞ୍ଚେ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମଥୁରାତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵୋ ନାମାଷ୍ଟପଂଚାଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ୟର 'ମଥୁରାତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ଏକଶତ ପଞ୍ଚାନବେ ଅଧ୍ୟାୟ ଶେଷ ହେଲା।
ଅଥ ମଥୁରାପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଵିଧ୍ଯାଦିକମ୍ ଶ୍ରୁତଂ ସୁବହୁଶୋ ଦେଵ ତୀର୍ଥାନାଂ ଗୁଣଵିସ୍ତରମ୍
ଏବେ ମଥୁରା ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା ଓ ଏହା ସହିତ ଅନ୍ୟ ଯାତ୍ରା ଉପରେ ଅନେକ ଥର ଶୁଣିଛି, ହେ ଦେବ, ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣ ମଧ୍ୟ ଜଣାଗଲା।
ନ ଦାନୈର୍ନ ତପୋଭିଶ୍ଚ ନ ଯଜ୍ଞୈସ୍ତାଦୃଶଂ ଫଲମ୍
ଏପରି ଫଳ ଦାନ, ତପ, କିମ୍ବା ଯଜ୍ଞ ଦ୍ୱାରା ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।
ଭୁଵଶ୍ଚ ଚତୁରନ୍ତାଯାସ୍ତୀର୍ଥପ୍ରକ୍ରମଣଂ ହରେ
ହେ ହରି, ଚାରି ଦିଗର ପୃଥିବୀର ତୀର୍ଥ ଯାତ୍ରା—
ଅସ୍ତି କଶ୍ଚିଦୁପାଯୋଽତ୍ର ଯେନ ସମ୍ଯଗଵାପ୍ଯତେ
ଏଠାରେ କିଛି ଉପାୟ ଅଛି କି, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଏହା ସଠିକ୍ ଭାବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ପରିକ୍ରମ୍ଯ ଯଥାଧ୍ଵାନଂ ପ୍ରମାଣଗଣିତଂ ଶୁଭମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିର୍ଦିଷ୍ଟ ପଥ ଅନୁସାରେ ଶୁଭ ଦୂରତା ମାପି ଯଥାଯଥିକ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଭୂମ୍ଯାଃ ପରିକ୍ରମେ ସମ୍ଯକ୍ଯୋଜନାନାଂ ପ୍ରମାଣକମ୍
ପୃଥିବୀ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣାରେ ଯୋଜନର ଠିକ୍ ମାପ ରଖିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତୀର୍ଥାନ୍ଯେତାନି ଦେଵାଶ୍ଚ ତାରକାଶ୍ଚ ନଭସ୍ଥଲେ
ଏହି ତୀର୍ଥଗୁଡିକ, ଦେବତାମାନେ ଓ ଆକାଶର ତାରାମାନେ—
ବ୍ରହ୍ମଣା ଲୋମଶେନୈଵ ନାରଦେନ ଧ୍ରୁଵେଣ ଚ
ବ୍ରହ୍ମା, ଲୋମଶ, ନାରଦ ଓ ଧ୍ରୁବ—
ଏତୈରନେକଧା ଦେଵୈଃ ସସାଗରଵନା ମହୀ
ଏହି ଅନେକ ଦେବତାମାନେ ଦ୍ୱାରା, ସାଗର ଓ ଅରଣ୍ୟ ସହିତ ପୃଥିବୀ—
ଅନ୍ତରା ଭ୍ରମଣେନୈଵ ସୁଗ୍ରୀଵେଣ ମହାତ୍ମନା 159.
ଏବଂ ମହାତ୍ମା ସୁଗ୍ରୀବଙ୍କର ମଧ୍ୟରେ ଭ୍ରମଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା—
ଯୋଗସିଦ୍ଧୈସ୍ତଥା କୈଶ୍ଚିନ୍ମାର୍କଣ୍ଡେଯମୁଖୈରପି
ଏବଂ କିଛି ଯୋଗସିଦ୍ଧ ମାନେ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ—
ଅଲ୍ପସତ୍ତ୍ଵବଲୋପେତୈଃ ପ୍ରାଣିଭିଶ୍ଚାଲ୍ପବୁଦ୍ଧିଭିଃ
ଅଳ୍ପ ଶକ୍ତି ଓ ବୁଦ୍ଧି ଥିବା, ଅଳ୍ପ ପ୍ରାଣ ଥିବା ପ୍ରାଣୀମାନେ—
ସପ୍ତଦ୍ଵୀପେ ଚ ତୀର୍ଥାନାଂ ଭ୍ରମଣାଦ୍ଯତ୍ଫଲଂ ଭଵେତ୍
ସପ୍ତଦ୍ୱୀପର ତୀର୍ଥଗୁଡିକର ଭ୍ରମଣରୁ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ—
ମଥୁରାଂ ସମନୁପ୍ରାପ୍ଯ ଯସ୍ତୁ କୁର୍ଯାତ୍ପ୍ରଦକ୍ଷିଣମ୍
ଯେଉଁଠି ମଥୁରାକୁ ପହଞ୍ଚି ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ—