ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଦ୍ଵାଦଶକଂ ଵୃନ୍ଦଯା ପରିରକ୍ଷିତମ୍
ଦ୍ୱାଦଶ ବନଟି ହେଉଛି ବୃନ୍ଦାବନ, ଯାହାକୁ ବୃନ୍ଦା ରକ୍ଷା କରିଥାଏ।
ଵୃନ୍ଦାଵନଂ ଚ ଗୋଵିନ୍ଦଂ ଯେ ପଶ୍ଯନ୍ତି ଵସୁନ୍ଧରେ
ହେ ପୃଥିବୀ, ଯେମାନେ ବୃନ୍ଦାବନ ଓ ଗୋବିନ୍ଦଙ୍କୁ ଦେଖନ୍ତି—
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ମଥୁରାମାହାତ୍ମ୍ଯେ ମଥୁରାତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ନାମ ତ୍ରିପଂଚାଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏଭଳି ଶ୍ରୀବରାହ ପୁରାଣରେ, ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, ମଥୁରାର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନାରେ, 'ମଥୁରା ତୀର୍ଥର ମହିମା' ନାମକ ଏହି ଏକଶତ ତିରିପନ୍ଥ ଅଧ୍ୟାୟ।
ଅଥ ଯମୁନାତୀର୍ଥପ୍ରଭାଵଃ ଏଵଂଵିଧାଂ ଚ ମଥୁରାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୌ ମୁଦମାପତୁଃ
ଏବେ ଯମୁନା ତୀର୍ଥର ମହିମା: ଏଭଳି ମଥୁରାକୁ ଦେଖି, ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ।
ପପ୍ରଚ୍ଛ ଚ ତଦା ଭାର୍ଯା ଯଦ୍ଗୁହ୍ଯଂ ପୂର୍ଵଭାଷିତମ୍
ତାପରେ ତାଙ୍କର ଭାର୍ଯ୍ୟା, ପୂର୍ବରୁ କହିଥିବା ଗୁପ୍ତ କଥା ବିଷୟରେ ପଚାରିଲେ।
ରାଜାପ୍ଯୁଵାଚ ତାଂ ରାଜ୍ଞୀଂ ତ୍ଵଯାପ୍ଯୁକ୍ତଂ ପୁରା ମମ
ରାଜା ତାଙ୍କ ରାଣୀଙ୍କୁ କହିଲେ, 'ତୁମେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବେ ମୋତେ କିଛି କହିଥିଲେ—'
ତଦ୍ଵଦସ୍ଵ ସ୍ଵକଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପଶ୍ଚାଦ୍ଵକ୍ଷ୍ଯାମ୍ଯହଂ ତଵ
'ତୁମ ଗୁପ୍ତ କଥା ମୋତେ କୁହ, ପରେ ମୁଁ ମୋର କହିବି।'
ପ୍ରୋଵାଚ ଚୈଵ ରାଜାନଂ ମନସଃ ପ୍ରୀତିକାରଣମ୍
ତାପରେ ସେ ରାଜାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ମନର ଆନନ୍ଦର କାରଣ କହିଲେ।
ଆଗତେମାଂ ପୁରୀଂ ଦ୍ରଷ୍ଟୁଂ କୁମୁଦସ୍ଯ ତୁ ଦ୍ଵାଦଶୀମ୍
'ମୁଁ କୁମୁଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନ ଏହି ପୁରୀକୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲି।'
ସଦ୍ଯଃ ପ୍ରାଣୈର୍ଵିଯୁକ୍ତା ଚ ତତ୍ତୀର୍ଥସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵତଃ
'ଏବଂ ସେଇ ତୀର୍ଥର ଶକ୍ତିରେ, ସେଖଣିଁ ମୁଁ ସତ୍ୱରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଦେଲି।'
ତ୍ଵଯା ଵିଵାହିତା ରାଜନ୍ନ ଚ ମାଂ ଵିଜହାତ୍ସ୍ମୃତିଃ
ହେ ରାଜା, ତୁମେ ମୋତେ ବିବାହ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ସ୍ମୃତି କେବେ ମୋତେ ଛାଡିନଥିଲା।
ଧାରାପତନକେ ତୀର୍ଥେ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ଜୀଵିତମାତ୍ମନଃ
ଧାରାପତନକ ତୀର୍ଥରେ ସେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ।
ସ୍ଵାଂ ଚାପ୍ଯକଥଯତ୍ତସ୍ଯୈ ଯଥା ସଂଯମନେ ମୃତଃ 154.
ସେ ତାଙ୍କୁ ନିଜ କଥା ମଧ୍ୟ କହିଲେ, କିପରି ସେ ଯମର ଦେଶରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ।
ମାଂ ପଶ୍ଯନ୍ତୌ ନିଯମତସ୍ତତ୍ରୈଵ ନିଧନଂ ଗତୌ
ସେମାନେ ମୋତେ ଦେଖୁଥିବାବେଳେ, ଭାଗ୍ୟକ୍ରମେ ଦୁଇଜଣେ ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କଲେ।
ଏତତ୍ତେ କଥିତଂ ଦେଵି ଆଶ୍ଚର୍ଯଂ ଯଦଭୂନ୍ମହତ୍
ହେ ଦେବୀ, ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ତୁମକୁ କହିଦେଲି।
ନାକଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ତ୍ଯକ୍ତପାପୋ ନ ସଂଶଯଃ
ଯିଏ ପାପ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପିତୃଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏନାହିଁ।
ଵିଷ୍ଣୁଲୋକମଵାପ୍ନୋତି ଦିଵ୍ଯମୂର୍ତିଶ୍ଚତୁର୍ଭୁଜଃ
ସେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ, ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଓ ଚାରିଟି ହାତ ସହିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ଯତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ଯେ ମୃତାସ୍ତେଽପୁନର୍ଭଵାଃ
ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାମାନେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାନ୍ତି ଏବଂ ପୁଣି ଜନ୍ମ ନେଇନାହାନ୍ତି।
ଅଥାଽତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ପୁନରନ୍ଯତ୍ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏବେ ମୁଁ ଆଉ ଏକ କଥା କହିବି, ଏହା ଶୁଣ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା।
ତତ୍ର ସ୍ନାତ୍ଵା ଚ ପୀତ୍ଵା ଚ ନିଯତୋ ନିଯତାଶନଃ
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି, ପାନ କରି, ନିୟମ ଓ ନିୟମିତ ଖାଦ୍ୟ ଅନୁସରଣ କରି—
ସୋମତୀର୍ଥେ ତୁ ଵସୁଧେ ପଵିତ୍ରେ ଯମୁନାମ୍ଭସି 154.
ହେ ବସୁଧା, ପବିତ୍ର ସୋମତୀର୍ଥରେ, ଯମୁନା ନଦୀର ପାଣିରେ—
ତତ୍ରାଭିଷେକଂ କୁର୍ଵୀତ ସ୍ଵକର୍ମପରିନିଷ୍ଠିତଃ
ସେଠାରେ ନିଜ କର୍ମ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ଅଭିଷେକ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ସ୍ନାତୋ ନରୋ ଦେଵି ଅଵର୍ଣୋଽପି ଯତିର୍ଭଵେତ୍
ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ କରେ, ଜାତି ନଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଯତି ହୁଏ।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ସ୍ନାନ କରେ—
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଲୋକଂ ସ ଗଚ୍ଛତି
ଏଠାରେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମୋ ଲୋକକୁ ଯାଏ।
ତତ୍ର ଯେ ସ୍ନାନ୍ତି ନିଯତାସ୍ତେଷାଂ ସ୍ଵର୍ଗୋ ନ ଦୁର୍ଲଭଃ
ସେଠାରେ ଯେମାନେ ନିୟମିତ ଭାବେ ସ୍ନାନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି କେବେ ଦୁର୍ଲଭ ନୁହେଁ।
ବ୍ରହ୍ମଣା ସୃଷ୍ଟିକାଲେ ତୁ ମନସା ନିର୍ମିତଂ ପୁରା
ସୃଷ୍ଟିର ଆରମ୍ଭରେ ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କର ମନରେ ଏହାକୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ।