ଵରାହପୁରାଣମ୍

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଭ୍ଯାଗତଂ ଦୂରାଦର୍ଘପାଦ୍ଯେନ ସୋ ମୁନିଃ । ଅର୍ଚଯାମାସ ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ ।। ୧୩.

ସେ ଦୂରରୁ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମୁନି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।

କୌଶ୍ଯାଂ ଵୃଷ୍ଯାଂ ତଦାସୀନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛେଦଂ ମୁନିସ୍ତଦା । ଶାଧିଂ ମାଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ କିଂ କରୋମି ମହାଵ୍ରତ ।। ୧୩.

ଗୋଯାଘରରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଶିଖାଅ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ବଡ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାପୁରୁଷ, ମୋତେ ଦିଗଦେଖା।"

ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ । ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ମୁନିଂ ଗୌରମୁଖଂ ତଦା ।। ୧୩.

ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ବଡ଼ ତପସ୍ଵୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନି, ସେ ସମୟରେ ଗୌରମୁଖ ମୁନିଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ।

ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ । ଏତଦେଵ ମହତ୍କୃତ୍ଯଂ ଯତ୍ସତାଂ ସଂଗମୋ ଭଵେତ୍ । ଯତ୍ତୁ ସାନ୍ଦେହିକଂ କାର୍ଯଂ ତତ୍ପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ମହାମୁନେ ।। ୧୩.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: "ଏହି ଏକ ମହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ — ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ ରହିବା। ଯଦି କୌଣସି କାମ ଉପରେ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ପଚାର।"

ଗୌରମୁଖ ଉଵାଚ । ଏତେ ହି ପିତରୋ ନାମ ପ୍ରୋଚ୍ଯନ୍ତେ ଵେଦଵାଦିଭିଃ । ସର୍ଵଵର୍ଣଷୁ ସାମାନ୍ଯା ଉତାହୋସ୍ଵିତ୍ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ।। ୧୩.

ଗୌରମୁଖ କହିଲେ: "ଏମାନେ ପିତୃମାନେ ବୋଲି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ଏମାନେ ସାଧାରଣ, କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତି ପାଇଁ ଭିନ୍ନ?"

ମାର୍କଣ୍ଡେଯଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେଵାନାମାଦ୍ଯୋ ନାରାଯଣୋ ଗୁରୁଃ । ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୋଽପି ସପ୍ତାସୃଜନ୍ମୁନୀନ୍ ।। ୧୩.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ: "ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ଆଦି ଗୁରୁ। ତାଙ୍କୁଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କୁଠାରୁ ସାତି ଋଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।"

ମାଂ ଯଜସ୍ଵେତି ତେନୋକ୍ତାସ୍ତଦା ତେ ପରମେଷ୍ଠିନା । ଆତ୍ମନାତ୍ମାନମେଵାଗ୍ରେ ଅଯଜନ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ ।। ୧୩.

"ମୋତେ ପୂଜା କର," — ଏପରି ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବତା କହିଥିଲେ। ଆରମ୍ଭରେ, ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ସହିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ — ଏହି ଶ୍ରୁତିର କଥା।

ତେଷାଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଜାତାନାଂ ମହାଵୈକାରିକର୍ମଣାମ୍ । ଅଶପଦ୍ ଵ୍ଯଭିଚାରୋ ହି ମହାନେଷ କୃତୋ ଯତଃ । ପ୍ରଭ୍ରଷ୍ଟଜ୍ଞାନିନଃ ସର୍ଵେ ଭଵିଷ୍ଯଥ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୧୩.

ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ବଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧ ହେଲା, ତେଣୁ ଏକ ଶାପ ଦିଆଗଲା: "ତମେ ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନ ହୀନ ହେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତତସ୍ତେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣାତ୍ମସମୁଦ୍ଭଵାଃ । ସଦ୍ଯୋ ଵଂଶକରାନ୍ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵଂ ଯଯୁଃ ।। ୧୩.

ଏପରି ଶାପ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆତ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏମାନେ, ନିଜ ଗୋତିର ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ସତ୍ୟକୁ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଇଗଲେ।

ତତସ୍ତେଷୁ ପ୍ରଯାତେଷୁ ତ୍ରିଦିଵଂ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିଷୁ । ତତ୍ପୁତ୍ରାଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧଦାନେନ ତର୍ପଯାମାସୁରଞ୍ଜସା ।। ୧୩.

ଏମାନେ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଇଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ପୁଅମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦାନ ଦ୍ୱାରା ତାଙ୍କୁ ଶୀଘ୍ର ତୃପ୍ତ କରିଥିଲେ।

ତେ ଚ ଵୈମାନିକାଃ ସର୍ଵେ ବ୍ରହ୍ମଣଃ ସପ୍ତ ମାନସାଃ । ତତ୍ ପିଣ୍ଡଦାନଂ ମନ୍ତ୍ରୋକ୍ତଂ ପ୍ରପଶ୍ଯନ୍ତୋ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।। ୧୩.

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାତି ମନସ୍ପୁତ୍ର ଏମାନେ, ସମସ୍ତେ ଦେବଲୋକରେ ରହି, ମନ୍ତ୍ର ଅନୁସାରେ ପିଣ୍ଡ ଦାନ ଦେଖୁଛନ୍ତି।

ଗୌରମୁଖ ଉଵାଚ । ଯେ ଚ ତେ ପିତରୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯଂ ଚ କାଲଂ ସମାସତେ । କିଂ ଯତୋ ଵୈ ପିତୃଗଣାସ୍ତସ୍ମିଂଲ୍ଲୋକେ ଵ୍ଯଵସ୍ଥିତାଃ ।। ୧୩.

ଗୌରମୁଖ କହିଲେ: "ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେ ପିତୃମାନେ କିଏ, କେତେ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହନ୍ତି? କାହିଁକି ପିତୃଗଣମାନେ ସେ ଲୋକରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ?"

ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ । ପ୍ରଵର୍ତ୍ତନ୍ତେ ଵରାଃ କେଚିଦ୍ ଦେଵାନାଂ ସୋମଵର୍ଦ୍ଧନାଃ । ତେ ମରୀଚ୍ଯାଦଯଃ ସପ୍ତ ସ୍ଵର୍ଗେ ତେ ପିତରଃ ସ୍ମୃତାଃ ।। ୧୩.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: "କିଛି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପିତୃମାନେ ଦେବମାନେ ଓ ସୋମର ଶକ୍ତି ବଢ଼ାନ୍ତି; ସେମାନେ ମରୀଚି ଆଦି ସାତି ଋଷି, ସ୍ୱର୍ଗରେ ପିତୃ ଭାବରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି।"

ଚତ୍ଵାରୋ ମୂର୍ତ୍ତିମନ୍ତୋ ଵୈ ତ୍ରଯସ୍ତ୍ଵନ୍ଯେ ହ୍ଯମୂର୍ତ୍ତଯଃ । ତେଷାଂ ଲୋକନିସର୍ଗଂ ଚ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ ।। ୧୩.

ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଚାରିଜଣ ଦେହ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟ ତିନିଜଣ ଦେହ ନାହିଁ। ସେମାନଙ୍କ ଲୋକ ସୃଷ୍ଟି ବିଷୟରେ ମୁଁ ବିବରଣ କରିବି — ଏହି କଥା ଶୁଣ।

ପ୍ରଭାଵଂ ଚ ମହର୍ଧି ଚ ଵିସ୍ତରେଣ ନିବୋଧ ମେ । ଧର୍ମମୂର୍ତିଧରାସ୍ତେଷାଂ ତ୍ରଯୋଽନ୍ଯେ ପରମା ଗଣାଃ । ତେଷାଂ ନାମାନି ଲୋକାଂଶ୍ଚ କୀର୍ତଯିଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁ ।। ୧୩.

ସେମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ବଡ଼ ମହିମା ବିଷୟରେ ମୋତେ ଶୁଣ। ତିନିଜଣ ଧର୍ମର ଆକୃତି ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି, ଅନ୍ୟମାନେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗଣ। ସେମାନଙ୍କ ନାମ ଓ ଲୋକ ବିଷୟରେ କହିବି — ଏହି କଥା ଶୁଣ।

ଲୋକାଃ ସଂତାନକା ନାମ ଯତ୍ର ତିଷ୍ଠନ୍ତି ଭାସ୍ଵରାଃ । ଅମୂର୍ତ୍ତଯଃ ପିତୃଗଣାସ୍ତେ ଵୈ ପୁତ୍ରାଃ ପ୍ରଜାପତେଃ ।। ୧୩.

ସନ୍ତାନକ ନାମକ ଲୋକରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଦେହ ନାହିଁଥିବା ପିତୃଗଣମାନେ ବସନ୍ତି — ସେମାନେ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୁଅ।

ଵିରାଜସ୍ଯ ପ୍ରଜାଶ୍ରେଷ୍ଠା ଵୈରାଜା ଇତି ତେ ସ୍ମୃତାଃ ୧୩.

ବିରାଟଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସନ୍ତାନମାନେ ବୈରାଜ ନାମରେ ପରିଚିତ।

ଏତେ ଵୈ ଲୋକଵିଭ୍ରଷ୍ଟା ଲୋକାନ୍ ପ୍ରାପ୍ଯ ସନାତନାନ୍ । ପୁନର୍ଯୁଗଶତାନ୍ତେଷୁ ଜାଯନ୍ତେ ବ୍ରହ୍ମଵାଦିନଃ ।। ୧୩.

ଏମାନେ ନିଜ ଲୋକରୁ ଚ୍ୟୁତ ହୋଇ, ପୁନି ସନାତନ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଶତାବ୍ଦୀର ଶେଷରେ ପୁନି ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି।

ତେ ପ୍ରାପ୍ଯ ତାଂ ସ୍ମୃତିଂ ଭୂଯଃ ସାଧ୍ଯ ଯୋଗମନୁତ୍ତମମ୍ । ଚିନ୍ତ୍ଯ ଯୋଗଗତିଂ ଶୁଦ୍ଧାଂ ପୁନରାଵୃତ୍ତିଦୁର୍ଲଭାମ୍ ।। ୧୩.

ସେମାନେ ସେ ସ୍ମୃତି ପୁନି ପାଇ, ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଯୋଗ ମାର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି, ଯୋଗର ଶୁଦ୍ଧ ଗତିକୁ ଚିନ୍ତନ କରନ୍ତି, ଯାହାରୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିବା ଅତି କଷ୍ଟ।

ଏତେ ସ୍ମ ପିତରଃ ଶ୍ରାଦ୍ଧେ ଯୋଗିନାଂ ଯୋଗଵର୍ଦ୍ଧନାଃ । ଆପ୍ଯାଯିତାସ୍ତୁ ତେ ପୂର୍ଵଂ ଯୋଗଂ ଯୋଗବଲେ ରତୌ ।। ୧୩.

ଏହି ପୂର୍ବଜମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ଅନ୍ନଦାନରେ ପୁଷ୍ଟି ହୋଇ, ଯୋଗୀମାନଙ୍କର ଯୋଗଶକ୍ତିକୁ ବଢ଼ାନ୍ତି। ପୂର୍ବରୁ ଏମାନେ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ, ଯୋଗର ଶକ୍ତିରେ ଆନନ୍ଦ ପାଇଥିଲେ।

ତସ୍ମାଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ଧାନି ଦେଯାନି ଯୋଗିନାଂ ଯୋଗିସତ୍ତମ । ଏଷ ଵୈ ପ୍ରଥମଃ ସର୍ଗଃ ସୋମପାନାମନୁତ୍ତମଃ ।। ୧୩.

ସେହିପରି, ଯୋଗୀମାନେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦେବା ଉଚିତ, ହେ ବେଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯୋଗୀ। ଏହି ହେଉଛି ସୋମପାନ କରୁଥିବା ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ସବୁଠୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସୃଷ୍ଟି।

ଏତେ ତ ଏକତନଵୋ ଵର୍ତନ୍ତେ ଦ୍ବିଜସତ୍ତମାଃ । ଭୂର୍ଲୋକଵାସିନାଂ ଯାଜ୍ଯାଃ ସ୍ଵର୍ଗଲୋକନିଵାସିନଃ ୧୩.

ଏମାନେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏକ ଗୋତ୍ରରେ ଅଛନ୍ତି। ଭୂଲୋକରେ ବସୁଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ ଓ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ଥିବା ପୂର୍ବଜମାନେ, ଦୁଇଜଣେ ଉପାସ୍ୟ।

କଲ୍ପଵାସିକସଂଜ୍ଞାନାଂ ତେଷାମପି ଜନେ ଗତାଃ । ସନକାଦ୍ଯାସ୍ତତସ୍ତେଷାଂ ଵୈରାଜାସ୍ତପସି ସ୍ଥିତାଃ । ତେଷାଂ ସତ୍ଯଗତା ମୁକ୍ତା ଇତ୍ଯେଷା ପିତୃସଂତତିଃ ।। ୧୩.

ଏମାନେ ମଧ୍ୟ କଳ୍ପବାସିକ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସନକ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, ବୈରାଜମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ଅଟୁଟ ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିବା ମୁକ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି—ଏହିପରି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ଗୋତ୍ର।

ଅଗ୍ନିଷ୍ଵାତ୍ତେତି ମାରୀଚ୍ଯା ଵୈରାଜା ବର୍ହିସଂଜ୍ଞିତାଃ । ସୁକାଲେଯାପି ପିତରୋ ଵସିଷ୍ଠସ୍ଯ ପ୍ରଜାପତେଃ । ତେଽପି ଯାଜ୍ଯାସ୍ତ୍ରିଭିର୍ଵର୍ଣୈର୍ନ ଶୂଦ୍ରେଣ ପୃଥକ୍କୃତମ୍ ।। ୧୩.

ଅଗ୍ନିଷ୍ୱାତ୍ତମାନେ ମାରୀଚିଙ୍କ ସନ୍ତାନ, ବୈରାଜମାନେ ବର୍ହିଷଦ୍ ନାମରେ ଜଣାଶୁଣା। ବସିଷ୍ଠ ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପୂର୍ବଜମାନେ ସୁକାଳେୟ ନାମରେ ଅଛନ୍ତି। ଏମାନେ ମଧ୍ୟ ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ମନ୍ତ୍ରରେ ଉପାସ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଲଗା ଉପାସନା ହୋଇପାରିବ ନାହିଁ।

ଵର୍ଣତ୍ରଯାଭ୍ଯନୁଜ୍ଞାତଃ ଶୂଦ୍ରଃ ସର୍ଵାନ୍ ପିତୃନ୍ ଯଜେତ୍ । ନ ତୁ ତସ୍ଯ ପୃଥକ୍ ସନ୍ତି ପିତରଃ ଶୂଦ୍ରଜାତଯଃ ।। ୧୩.

ତିନି ବର୍ଣ୍ଣର ଅନୁମତିରେ ଶୂଦ୍ର ସମସ୍ତ ପୂର୍ବଜମାନେ ଉପାସନା କରିପାରିବେ; କିନ୍ତୁ ଶୂଦ୍ର ଜାତିର ଅଲଗା ପୂର୍ବଜମାନେ ନାହିଁ।

ମୁକ୍ତଶ୍ଚେତନକୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ନନୁ ଵିପ୍ରେଷୁ ଦୃଶ୍ଯତେ । ଵିଶେଷଶାସ୍ତ୍ରଦୃଷ୍ଟ୍ଯା ତୁ ପୁରାଣାନାଂ ଚ ଦର୍ଶନାତ୍ ।। ୧୩.

ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ମୁକ୍ତ ଓ ଚେତନ ଜୀବ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖାଯାଏ; କିନ୍ତୁ ବିଶେଷ ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ପୁରାଣ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଏହା ଭିନ୍ନ।

ଏଵଂ ଋଷିସ୍ତୁତୈଃ ଶାସ୍ତ୍ରଂ ଜ୍ଞାତ୍ଵା ଯାଜ୍ଯକସଂଭଵାନ୍ । ସ୍ଵଯଂ ସୃଷ୍ଟ୍ଯାଂ ସ୍ମୃତିର୍ଲବ୍ଧା ପୁତ୍ରାଣାଂ ବ୍ରହ୍ମଣା ତତଃ । ପରଂ ନିର୍ଵାଣମାପନ୍ନାସ୍ତେଽପି ଜ୍ଞାନେନ ଏଵ ଚ ।। ୧୩.

ଏପରି ଋଷିମାନେ ଯେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିବା ଶାସ୍ତ୍ର ଓ ଉପାସ୍ୟଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ଜାଣି, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ସୃଷ୍ଟିର ସ୍ମୃତି ପାଇଥିଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦ୍ୱାରା ସର୍ବୋଚ୍ଚ ମୋକ୍ଷ ପାଇଲେ।

ଵସ୍ଵାଦୀନାଂ କଶ୍ଯପାଦ୍ଯା ଵର୍ଣାନାଂ ଵସଵାଦଯଃ । ଅଵିଶେଷେଣ ଵିଜ୍ଞେଯା ଗନ୍ଧର୍ଵାଦ୍ଯା ଅପି ଧ୍ରୁଵମ୍ ।। ୧୩.

ବସୁ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ, କଶ୍ୟପ ଆଦି ତିନି ବର୍ଣ୍ଣରେ ଅଛନ୍ତି; ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ଏହିପରି।

ଏଷ ତେ ପୈତୃକଃ ସର୍ଗ ଉଦ୍ଦେଶେନ ମହାମୁନେ । କଥିତୋ ନାନ୍ତ ଏଵାସ୍ଯ ଵର୍ଷକୋଟ୍ଯା ହି ଦୃଶ୍ଯତେ ।। ୧୩.

ହେ ମହାମୁନି, ଏହିପରି ପୂର୍ବଜମାନଙ୍କର ସୃଷ୍ଟି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ତୁମକୁ କହିଲି; ଏହାର ଶତ କୋଟି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଶେଷ ନାହିଁ।