ମାଦୃଶାନ୍କିଂ ମୃଗଯସେ ବାହୁପାଶେନ ଵା ମୃଗାନ୍
“ମୋ ପରି ଲୋକଙ୍କୁ କାହିଁକି ଖୋଜୁଛ, ତୁମେ କି ତୁମ ହାତର ଆଳିରେ ମୃଗମାନେ ଧରୁଛ?”
ସର୍ଵଥାଽସ୍ମାଂସ୍ତଵାଧୀନାନ୍ ଯଦ୍ଯଦ୍ଵା କାରଯିଷ୍ଯତି
“ସମସ୍ତ ଭଳି, ଆମେ ତୁମ ଅଧୀନ; ତୁମେ ଯାହା ଚାହଁ, ସେହି ହେଉ।”
ଅଥ ତାଂ ହସମାନାଂ ଚ ଗୃହୀତ୍ଵା ଦକ୍ଷିଣେ କରେ 146.
ତାପରେ, ହସୁଥିବା ତାଙ୍କୁ ଡାହାଣ ହାତରେ ଧରି—
' ରମମାଣସ୍ତଯା ସାର୍ଦ୍ଧଂ ଭୁଞ୍ଜନ୍ଭୋଗାନ୍ ମନୋରମାନ୍
ସେ ତାଙ୍କ ସହ ମିଶି ଆନନ୍ଦ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କଲେ।
ବହୂନହର୍ଗଣାନେଵଂ ରମମାଣୋ ଯଦୃଚ୍ଛଯା
ଏଭଳି ଭାବରେ ଅନେକ ଦିନ ତାଙ୍କ ସହ ଇଚ୍ଛାମତେ ରମଣ କଲେ।
ନିର୍ଵେଦଂ ପ୍ରାପ୍ତଵାନ୍ସଦ୍ଯସ୍ତଦୋଵାଚ ଭୃଶାତୁରଃ
ଏଭଳି ହଠାତ୍ ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ହେବା ସହିତ କହିଲେ—
ଜାନନ୍ନପି ତପୋଭ୍ରଂଶଂ ପ୍ରାପ୍ତୋ ଦୈଵବଲାତ୍କୃତଃ
ଜାଣିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଦୈବବଶରେ ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା।
ଇତି ପ୍ରଵାଦୋ ମୂର୍ଖାଣାଂ ଵିଚାରାନ୍ମହଦନ୍ତରମ୍
ଏହିପରି କଥା ମୂର୍ଖମାନେ କହନ୍ତି; ଭଲଭାବେ ଭାବିଲେ ବଡ଼ ତଫାତ ଅଛି।
ପୁମାଂସ୍ତ୍ରୀଦର୍ଶନାଦେଵ ଦ୍ରଵତେ ଯଦ୍ଵିମୋହିତଃ
ପୁରୁଷମାନେ ମହିଳାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ମାତ୍ର, ମନ ଭ୍ରମିତ ହୋଇ ଗଳିଯାନ୍ତି।
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵାଽସୌ ନିଵୃତ୍ତାତ୍ମା ଵିସସର୍ଜ ସୁରାଙ୍ଗନାମ୍
ଏପରି କହି, ମନ ନିବୃତ୍ତ କରି, ସେ ଦେବାଙ୍ଗନାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।
ଉପସର୍ଗୋ ମହାନତ୍ର ତପସୋ ଭ୍ରଂଶକାରକଃ
ଏଠାରେ ଏକ ବଡ଼ ବାଧା ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା, ଯାହାରେ ତପସ୍ୟା ଭଙ୍ଗ ହେଲା।
ତପସ୍ତୀଵ୍ରଂ ସମାସ୍ଥାଯ ଶୋଷଯିଷ୍ଯେ କଲେଵରମ୍
“ମୁଁ ଏବେ କଠିନ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କରି, ଏହି ଦେହକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଦେବି।”
ଗଣ୍ଡକୀସଂଗମେ ସ୍ନାତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ 146.
ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ।
ପଶ୍ଯନ୍ଭୃଗ୍ଵାଶ୍ରମଂ ରମ୍ଯମୁତ୍ତରଂ ଗତଵାନ୍ ଶନୈଃ
ସେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ଶାନ୍ତ ଚିତ୍ତରେ ଯାଉଥିବାବେଳେ, ଭୃଗୁଙ୍କର ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମ ଦେଖିଲେ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତୀରେଷୁ ଵିଶ୍ରାଂତସ୍ତପୋଭୂମିମଚିଂତଯତ୍
ସେ ତାହା ଦେଖି, ତୀରରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ଓ ତାହାଁର ତପସ୍ୟା ଭୂମିକୁ ଭାବିଲେ।
ଅତପ୍ଯତ ତପୋ ଘୋରଂ ଶିଵଦର୍ଶନଲାଲସଃ
ସେ ଶିବଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇବା ଆଶାରେ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ୟା କଲେ।
ଲିଂଗରୂପଧରଃ ସାକ୍ଷାଦୁପର୍ଯପି ତଥା ହ୍ଯଧଃ
ଶିବ ଲିଙ୍ଗ ଆକାର ଧାରଣ କରି, ସେଠାରେ ଉପରେ ଓ ତଳେ ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ଉଵାଚ ଚ ପ୍ରସନ୍ନାତ୍ମା ମୁନେ ପଶ୍ଯ ଚ ମାଂ ଶିଵମ୍
ଦୟାମୟ ହୃଦୟରେ ଶିବ କହିଲେ, 'ମୁନି, ମୋତେ ଦେଖ। ମୁଁ ଶିବ।'
ପୂର୍ଵମନ୍ତରଭାଵେନ ଦୃଷ୍ଟଵାନସି ଯନ୍ମମ
'ପୂର୍ବରୁ ତୁମେ ଯେଉଁ ଭାବରେ ମୋତେ ସୂକ୍ଷ୍ମ ରୂପରେ ଦେଖିଥିଲ,–'
ଆଵାମେକେନ ଭାଵେନ ପଶ୍ଯଂସ୍ତ୍ଵଂ ସିଦ୍ଧିମାପ୍ସ୍ଯସି
'ଏବେ ଆମକୁ ଏକ ଭାବରେ ଦେଖିଲେ, ତୁମେ ସିଦ୍ଧି ଲାଭ କରିବ।'
ସମଂଗମିତି ଵିଖ୍ଯାତମେତତ୍ସ୍ଥାନଂ ଭଵିଷ୍ଯତି
'ଏହି ସ୍ଥାନ ସମଙ୍ଗମ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେବ।'
ତସ୍ଯ ଯୋଗଫଲଂ ସମ୍ଯଗ୍ଭଵିଷ୍ଯତି ନ ସଂଶଯଃ
'ଏଠାରେ ଯେଉଁଠି ଯୋଗ ଫଳ ମିଳିବ, ତାହା ସଂପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।'
ଦେଵଦତ୍ତୋଽପି ସ ମୁନିଃ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯ ଜ୍ଞାନମୁତ୍ତମମ୍ 146.
ସେ ମୁନି ଦେବଦତ୍ତ ମଧ୍ୟ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଜ୍ଞାନ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ।
ପ୍ରମ୍ଲୋଚାପି ମୁନେର୍ଗର୍ଭଂ ସମ୍ପ୍ରାପ୍ଯାଶ୍ରମମନ୍ତିକାତ୍
ପ୍ରମ୍ଲୋଚା, ମୁନିଙ୍କର ଗର୍ଭ ଧାରଣ କରି, ଆଶ୍ରମ ନିକଟରୁ ଚାଲିଗଲେ।
ପୁନର୍ଜାତମିଵାତ୍ମାନଂ ମନ୍ଯମାନା ଶୁଚିସ୍ମିତା
ଶୁଚିସ୍ମିତା ନିଜକୁ ପୁନଃଜନ୍ମ ହୋଇଥିବା ପରି ଭାବି, ପବିତ୍ର ହସ ହସିଲେ।
ତତଃ ସୁନିଶ୍ଚଯଂ କୃତ୍ଵା ତପସେ ଧୃତମାନସା
ତାପରେ, ସ୍ପଷ୍ଟ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ତାଙ୍କ ମନ ତପସ୍ୟାରେ ଲଗାଇଲେ।
ମାସେ ସା ପ୍ରଥମେ ବାଲା ଫଲାହାରପରାଯଣା
ପ୍ରଥମ ମାସରେ, ସେ ଝିଅ କେବଳ ଫଳ ଖାଇ ରହିଲେ।
ତୃତୀଯେ ପଂଚମ ଦିନେ ଚତୁର୍ଥେ ସପ୍ତମାଂତରେ
ତୃତୀୟ ମାସର ପଞ୍ଚମ ଦିନରେ ଓ ଚତୁର୍ଥ ମାସର ସପ୍ତମ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ—
ମାସେନ ସପ୍ତମେ ଚୈଵ ଶୀର୍ଣପର୍ଣାଶନାଷ୍ଟମେ
ସପ୍ତମ ମାସରେ ଓ ଅଷ୍ଟମ ମାସରେ, ସେ କେବଳ ଝରିପଡ଼ିଥିବା ପତ୍ର ଖାଇଲେ।
ସୈଵଂ ଵର୍ଷଶତଂ ସ୍ଥିତ୍ଵା ହରାଵେକାଗ୍ରମାନସା
ଏଭଳି ଭାବେ, ସେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ହରଙ୍କୁ ଏକାଗ୍ର ମନେ ଧ୍ୟାନ କରି ରହିଲେ।