ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଭଵାନ୍ ଶଶୀ ସୂର୍ଯହୁତାଶନୋଽସି ତ୍ଵଯି ପ୍ରଲୀନଂ ଜଗଦେତଦୁଚ୍ଯତେ । ଭଵତ୍ପ୍ରତିଷ୍ଠଂ ରମତେ ଜଗତ୍ ଯତଃ ସ୍ତୁତୋଽସି ରାମେତି ଜଗତ୍ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତମ୍ ।। ୧୨.

ତୁମେ ଚନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଅଗ୍ନି; ଏହି ସମସ୍ତ ଜଗତ ତୁମେ ଶେଷ ହେବାରେ ଲିନ ହୁଏ। ଜଗତ ତୁମେ ଉପରେ ଆଧାରିତ ଥିବାରୁ ଆନନ୍ଦ ପାଏ; ତେଣୁ ତୁମେ ରାମ ନାମରେ ପ୍ରଶଂସିତ, ଜଗତର ଆଧାର।

ଭଵାର୍ଣଵେ ଦୁଃଖତରୋର୍ମିସଂକୁଲେ ତଥାକ୍ଷମାନଗ୍ରହଣେଽତିଭୀଷଣେ । ନ ମଜ୍ଜତି ତ୍ଵତ୍ସ୍ମରଣପ୍ଲଵୋ ନରଃ ସ୍ମୃତୋଽସି ରାମେତି ତଥା ତପୋଵନେ ।। ୧୨.

ସଂସାର ସମୁଦ୍ରରେ, ଦୁଃଖର ଭୟଙ୍କର ତରଙ୍ଗ ଓ ଅସହି ମାଛର ଭୟ ରହିଛି; ତୁମ ସ୍ମରଣର ତିରି ଥିଲେ ଲୋକ ଡୁବି ଯାଉନାହିଁ। ତେଣୁ ତୁମେ ରାମ ଭାବରେ ତପୋବନରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣ କରାଯାଉଛ।

ଵେଦେଷୁ ନଷ୍ଟେଷୁ ଭଵାଂସ୍ତଥା ହରେ କରୋଷି ମାତ୍ସ୍ଯଂ ଵପୁରାତ୍ମନଃ ସଦା । ଯୁଗକ୍ଷଯେ ରଞ୍ଜିତସର୍ଵଦିଙ୍ମୁଖୋ ଭଵାଂସ୍ତଥାଗ୍ନିର୍ବହୁରୂପଧୃଗ୍ ଵିଭୋ ।। ୧୨.

ବେଦ ନଷ୍ଟ ହେଲେ, ହରି, ତୁମେ ସଦା ମାଛ ରୂପ ଧାରଣ କରିଥିଲ; ଯୁଗ ଶେଷରେ, ସମସ୍ତ ଦିଗ ରଙ୍ଗିନ ହେଲେ, ତୁମେ ବହୁ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଅଗ୍ନି ହେଲ।

କୌର୍ମଂ ତଥା ତେ ଵପୁରାସ୍ଥିତଃ ସଦା ଯୁଗେ ଯୁଗେ ମାଧଵ ତୋଯମନ୍ଥନେ । ନ ଚାନ୍ଯଦସ୍ତୀତି ଭଵତ୍ସମଂ କ୍ଵଚି- ଜ୍ଜନାର୍ଦନାଦ୍ ଯଃ ସ୍ଵଯଂ ଭୂତମୁତ୍ତମମ୍ ।। ୧୨.

ମାଧବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ ଯୁଗରେ ସମୁଦ୍ର ମଥନ ସମୟରେ ଆପଣ କୂର୍ମ ରୂପ ଧାରଣ କରିଛନ୍ତି। ଜନାର୍ଦ୍ଦନ, ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଭୂତି, ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ଆଉ କେହି ନାହାନ୍ତି।

ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ମହାତ୍ମନ୍ ସ୍ଵକାଖିଲାନ୍ ଵେଦ ଦିଶଶ୍ଚ ସର୍ଵାଃ । କଥଂ ତ୍ଵମାଦ୍ଯଂ ପରମଂ ତୁ ଧାମ ଵିହାଯ ଚାନ୍ଯଂ ଶରଣଂ ଵ୍ରଜାମି ।। ୧୨.

ହେ ମହାତ୍ମା, ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ସମସ୍ତ ଦିଗ ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣା। ମୁଁ କିପରି ଆପଣଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ଅନ୍ୟ କାହାରି ଶରଣ ନେବି? ଆପଣ ହେଉଛନ୍ତି ଆଦି ଓ ପରମ ଆଶ୍ରୟ।

ଭଵାନେକଃ ପୂର୍ଵମାସୀତ୍ ତତଶ୍ଚ ତ୍ଵତ୍ତୋ ମହୀ ସଲିଲଂ ଵହ୍ନିରୁଚ୍ଚୈଃ । ଵାଯୁସ୍ତଥା ଖଂ ଚ ମନୋଽପି ବୁଦ୍ଧି- ଶ୍ଚେତୋଗୁଣାସ୍ତତ୍ପ୍ରଭଵଂ ଚ ସର୍ଵମ୍ ।। ୧୨.

ପ୍ରଥମେ କେବଳ ଆପଣ ଥିଲେ; ତାପରେ ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଉଚ୍ଚତମ ଅଗ୍ନି, ବାୟୁ, ଆକାଶ, ମନ, ବୁଦ୍ଧି ଓ ଚେତନାର ଗୁଣ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା। ସମସ୍ତ କିଛି ଆପଣଙ୍କୁ ଠାରୁ ଉଦ୍ଭବ।

ତ୍ଵଯା ତତଂ ଵିଶ୍ଵମିଦଂ ସମସ୍ତଂ ସନାତନସ୍ତ୍ଵଂ ପୁରୁଷୋ ମତୋ ମେ । ସମସ୍ତଵିଶ୍ଵେଶ୍ଵର ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ ସହସ୍ତ୍ରବାହୋ ଜଯ ଦେଵ ଦେଵ । ନମୋଽସ୍ତୁ ରାମାଯ ମହାନୁଭାଵ ।। ୧୨.

ଆପଣ ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱକୁ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି, ଆପଣ ଚିରନ୍ତନ, ମୋ ପାଇଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପୁରୁଷ। ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱର ନାଥ, ବିଶ୍ୱର ଆକୃତି, ହଜାର ହସ୍ତ ଧାରୀ, ଦେବାଦିଦେବ, ଆପଣଙ୍କୁ ବିଜୟ ହେଉ। ମହାନ ଯଶସ୍ବୀ ରାମଙ୍କୁ ମୋର ନମସ୍କାର।

ଇତି ସ୍ତୁତୋ ଦେଵଵରଃ ପ୍ରସନ୍ନଃ ତଦା ରାଜ୍ଞଃ ସୁପ୍ରତୀକସ୍ଯ ମୂର୍ତିମ୍ । ସଂଦର୍ଶଯାମାସ ତତୋଽଭ୍ଯୁଵାଚ ଵରଂ ଵୃଣୀଷ୍ଵେତି ଚ ସୁପ୍ରତୀକମ୍ ।। ୧୨.

ଏଭଳି ପ୍ରଶଂସା ପାଇଁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଦେବତା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ ଓ ରାଜା ସୁପ୍ରତୀକଙ୍କୁ ନିଜ ରୂପ ଦେଖାଇଲେ। ପରେ କହିଲେ, 'ସୁପ୍ରତୀକ, ତୁମେ ଯେଉଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଚାହଁ, ମାଗ।'

ଏଵଂ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଵଚନଂ ତସ୍ଯ ରାଜା ସସଂଭ୍ରମଂ ଦେଵଦେଵଂ ପ୍ରଣମ୍ଯ । ଉଵାଚ ଦେଵେଶ୍ଵର ମେ ପ୍ରଯଚ୍ଛ ଲଯଂ ଯଦାସ୍ତେ ପରମଂ ଵପୁସ୍ତେ ।। ୧୨.

ଏହି କଥା ଶୁଣି ରାଜା ଭକ୍ତି ସହିତ ଦେବାଦିଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ ଓ କହିଲେ, 'ଦେବେଶ୍ୱର, ସଂହାର ସମୟରେ ଆପଣଙ୍କ ପରମ ରୂପ ସହିତ ଏକତା ଦିଅ।'

ଇତୀରିତେ ରାଜଵରଃ କ୍ଷଣେନ ଲଯଂ ତଥାଽଗାଦସୁରଘ୍ନମୂର୍ତୌ । ସ୍ଥିତସ୍ତସ୍ମିନ୍ନାତ୍ମଭୂତୋ ଵିମୁକ୍ତଃ ସ ଭୂମିପଃ କର୍ମକାଣ୍ଡୈରନେକୈଃ ।। ୧୨.

ରାଜା ଏଭଳି କହିବା ସହିତ, କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ସେ ଦାନବ ନାଶକ ଦେବଙ୍କ ରୂପରେ ଲୟ ପାଇଲେ। ସେ ଅବସ୍ଥାରେ ଥିବା ସମୟରେ, ଭୂମିର ଏହି ଶାସକ ଅନେକ କର୍ମ କାଣ୍ଡ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଲାଭ କଲେ।

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ଇତୀରିତଂ ତେ ତୁ ମଯା ପୁରାଣଂ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେ ଚାଦିକୃତୈକଦେଶମ୍ । ଶକ୍ଯଂ ନ ଚାସ୍ଯୈର୍ବହୁଭିଃ ସହସ୍ତ୍ରୈ- ରପୀହ କେନାପି ମୁଖେନ ଵକ୍ତୁମ୍ ।। ୧୨.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୁଁ ଏହି ପୁରାତନ କଥା ସ୍ୱାୟମ୍ଭୁବଙ୍କୁ ଯେପରି କହାଯାଇଥିଲା, ସେପରି ତୁମକୁ କହିଲି। ଏହାକୁ ହଜାର ହଜାର ଲୋକ ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବେ ନାହିଁ।

ଉଦ୍ଦେଶତଃ ସଂସ୍ମୃତମାତ୍ରମେତ- ନ୍ମଯା ଭଦ୍ରେ କଥିତଂ ତେ ପୁରାଣମ୍ । ସମୁଦ୍ରତୋଯାତ୍ ପରିମାଣସୃଷ୍ଟିଃ କ୍ଵଚିତ୍ କ୍ଵଚିଦ୍ ଵୃତ୍ତମଥୋ ହ୍ଯନର୍ଧ୍ଯମ୍ ।। ୧୨.

ଭାଗ୍ୟବତୀ, ମୁଁ ଏହି ପୁରାଣ କେବଳ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ଭାବରେ ମନେ ପଡ଼ିଥିବାଟିକି କହିଲି। ସମୁଦ୍ରର ଜଳର ସୃଷ୍ଟି ଓ ଯେଉଁଠାରେ ଯେଉଁଠାରେ ଯାହା ଘଟିଛି, ତାହାର ପରିମାଣ ଅପରିମିତ।

ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵା କଥିତଂ ବ୍ରହ୍ମଣାଽପି ନାରାଯଣେନାପି କୁତୋ ଭଵେଽନ୍ଯଃ । ଅଶକ୍ଯମସ୍ମାଭିରିତୀରିତଂ ତେ ତନ୍ମୂର୍ତ୍ତିତ୍ଵାତ୍ ସ୍ମରଣେନେଦମାଦ୍ଯମ୍ ।। ୧୨.

ସ୍ୱୟଂ ଜନ୍ମା ବ୍ରହ୍ମା ଓ ନାରାୟଣ ମଧ୍ୟ ଏହା କହିଛନ୍ତି; ଏହା ଅନ୍ୟ କେହି କହିପାରିବେ କି? ଏହି ବିଶାଳ ରୂପର କଥା ଆମେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିପାରିବୁ ନାହିଁ, କେବଳ ଆରମ୍ଭର ସ୍ମୃତି ମାତ୍ର ହେଉଛି।

ସମୁଦ୍ରେ ବାଲୁକାସଂଖ୍ଯା ଵିଦ୍ଯତେ ରଜସଃ କ୍ଷିତୌ । ନ ତୁ ସୃଷ୍ଟେଃ ପୁନଃ ସଂଖ୍ଯା କ୍ରୀଡତଃ ପରମେଷ୍ଠିନଃ ।। ୧୨.

ପୃଥିବୀରେ ସମୁଦ୍ରରେ ଥିବା ବାଲୁକାର ସଂଖ୍ୟା ଅସଂଖ୍ୟ; କିନ୍ତୁ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ଲୀଳାର ସୃଷ୍ଟିକାର୍ଯ୍ୟର ସଂଖ୍ୟା କେବେ ହେବ ନାହିଁ।

ଏଷ ନାରାଯଣସ୍ଯାଂଶୋ ମଯା ପ୍ରୋକ୍ତଃ ଶୁଚିସ୍ମିତେ । କୃତେ ଵୃତ୍ତାନ୍ତ ଏଷଶ୍ଚ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି ।। ୧୨.

ହେ ଶୁଭ୍ରହାସିନୀ, ଏହି ନାରାୟଣଙ୍କ ଉପଖ୍ୟାନ ମୁଁ କହିଲି। ଏହା କୃତଯୁଗର ଘଟଣା। ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହଁ?

ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ । ଏତତ୍ ତନ୍ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଗୌରମୁଖୋ ମୁନିଃ । ତେ ଚାପି ମଣିଜାଃ ପ୍ରାପ୍ତାଃ କିଂ ଫଲଂ ତୁ ଵରଂ ଗୁରୋଃ ।। ୧୩.

ଧରଣୀ କହିଲେ: ଏହି ବଡ଼ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖି, ଗୌରମୁଖ ମୁନି ଓ ସେଇ ମଣିଧାରୀମାନେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କୁ କଣ ଫଳ କିମ୍ବା ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଲେ?

କୋଽସୌ ଗୌରମୁଖଃ ଶ୍ରୀମାନ୍ ମୁନିଃ ପରମଧାର୍ମ୍ମିକଃ । କିଂ ଚକାର ହରେଃ କର୍ମ୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽସୌ ମୁନିପୁଂଗଵଃ ।। ୧୩.

ଗୌରମୁଖ କିଏ, ସେ କେମିତି ମହାତ୍ମା ଓ ଧାର୍ମିକ ମୁନି? ହରିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ଦେଖି ସେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କଣ କଲେ?

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ । ନିମିଷେଣ କୃତଂ କର୍ମ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଭଗଵତୋ ମୁନିଃ । ଆରିରାଧଯିଷୁର୍ଦେଵଂ ତମେଵ ପ୍ରଯଯୌ ଵନମ୍ । ପ୍ରଭାସଂ ନାମ ସୋମସ୍ଯ ତୀର୍ଥଂ ପରମଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୧୩.

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ଭଗବାନଙ୍କ କୃତ୍ୟ କ୍ଷଣମାତ୍ରରେ ଦେଖି, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପୂଜିବାକୁ ଚାହିଲେ ଓ ପ୍ରଭାସ ନାମକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ସୋମଙ୍କ ତୀର୍ଥକୁ ଯାଇଲେ।

ତତ୍ର ଦୈତ୍ଯାନ୍ତକୃଦ୍ ଦେଵଃ ପ୍ରୋଚ୍ଯତେ ତୀର୍ଥଚିନ୍ତକୈଃ । ଆରାଧଯାମାସ ହରିଂ ଦୈତ୍ଯସୂଦନସଂଜ୍ଞିତମ୍ ।। ୧୩.

ସେଠାରେ ତୀର୍ଥ ଚିନ୍ତନ କରୁଥିବାମାନେ ଦ୍ୱାରା ଦାନବ ନାଶକ ଦେବତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରାଯାଏ। ସେ ହରି, ଦାନବ ସୁଦନ ଭାବରେ ପୂଜା କଲେ।

ତସ୍ଯାରାଧଯତୋ ଦେଵଂ ହରିଂ ନାରାଯଣଂ ପ୍ରଭୁମ୍ । ଆଜଗାମ ମହାଯୋଗୀ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାମୁନିଃ ।। ୧୩.

ସେ ଦେବତା ହରି, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ପୂଜା କରୁଥିବାବେଳେ, ମହାଯୋଗୀ ଓ ମହାମୁନି ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ।

ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵାଽଭ୍ଯାଗତଂ ଦୂରାଦର୍ଘପାଦ୍ଯେନ ସୋ ମୁନିଃ । ଅର୍ଚଯାମାସ ତଂ ଭକ୍ତ୍ଯା ମୁଦା ପରମଯା ଯୁତଃ ।। ୧୩.

ସେ ଦୂରରୁ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖି, ମୁନି ଅତି ଆନନ୍ଦ ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଓ ପାଦ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜା କଲେ।

କୌଶ୍ଯାଂ ଵୃଷ୍ଯାଂ ତଦାସୀନଂ ପପ୍ରଚ୍ଛେଦଂ ମୁନିସ୍ତଦା । ଶାଧିଂ ମାଂ ମୁନିଶାର୍ଦୂଲ କିଂ କରୋମି ମହାଵ୍ରତ ।। ୧୩.

ଗୋଯାଘରରେ ବସିଥିବାବେଳେ, ମୁନି ତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ: "ମୁନିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋତେ ଶିଖାଅ, ମୁଁ କଣ କରିବି? ବଡ଼ ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଧାରଣ କରିଥିବା ମହାପୁରୁଷ, ମୋତେ ଦିଗଦେଖା।"

ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ଵିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରୋ ମାର୍କଣ୍ଡେଯୋ ମହାତପାଃ । ଉଵାଚ ଶ୍ଲକ୍ଷ୍ଣଯା ଵାଚା ମୁନିଂ ଗୌରମୁଖଂ ତଦା ।। ୧୩.

ଏପରି ପ୍ରଶ୍ନ ପାଇଁ, ବଡ଼ ତପସ୍ଵୀ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମୁନି, ସେ ସମୟରେ ଗୌରମୁଖ ମୁନିଙ୍କୁ ମୃଦୁ ଭାବରେ କହିଲେ।

ମାର୍କଣ୍ଡେଯ ଉଵାଚ । ଏତଦେଵ ମହତ୍କୃତ୍ଯଂ ଯତ୍ସତାଂ ସଂଗମୋ ଭଵେତ୍ । ଯତ୍ତୁ ସାନ୍ଦେହିକଂ କାର୍ଯଂ ତତ୍ପୃଚ୍ଛସ୍ଵ ମହାମୁନେ ।। ୧୩.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ କହିଲେ: "ଏହି ଏକ ମହା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ — ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ସଙ୍ଗ ରହିବା। ଯଦି କୌଣସି କାମ ଉପରେ ତୁମର ସନ୍ଦେହ ଅଛି, ତେବେ ସେଥିପାଇଁ ପଚାର।"

ଗୌରମୁଖ ଉଵାଚ । ଏତେ ହି ପିତରୋ ନାମ ପ୍ରୋଚ୍ଯନ୍ତେ ଵେଦଵାଦିଭିଃ । ସର୍ଵଵର୍ଣଷୁ ସାମାନ୍ଯା ଉତାହୋସ୍ଵିତ୍ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ।। ୧୩.

ଗୌରମୁଖ କହିଲେ: "ଏମାନେ ପିତୃମାନେ ବୋଲି ବେଦ ଜ୍ଞାନୀମାନେ କହନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଜାତିରେ ଏମାନେ ସାଧାରଣ, କିମ୍ବା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଜାତି ପାଇଁ ଭିନ୍ନ?"

ମାର୍କଣ୍ଡେଯଃ । ସର୍ଵେଷାମେଵ ଦେଵାନାମାଦ୍ଯୋ ନାରାଯଣୋ ଗୁରୁଃ । ତସ୍ମାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମା ସମୁତ୍ପନ୍ନଃ ସୋଽପି ସପ୍ତାସୃଜନ୍ମୁନୀନ୍ ।। ୧୩.

ମାର୍କଣ୍ଡେୟ: "ସମସ୍ତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ନାରାୟଣ ଆଦି ଗୁରୁ। ତାଙ୍କୁଠାରୁ ବ୍ରହ୍ମା ଜନ୍ମ ନେଲେ, ତାଙ୍କୁଠାରୁ ସାତି ଋଷି ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ।"

ମାଂ ଯଜସ୍ଵେତି ତେନୋକ୍ତାସ୍ତଦା ତେ ପରମେଷ୍ଠିନା । ଆତ୍ମନାତ୍ମାନମେଵାଗ୍ରେ ଅଯଜନ୍ତ ଇତି ଶ୍ରୁତିଃ ।। ୧୩.

"ମୋତେ ପୂଜା କର," — ଏପରି ପରମେଷ୍ଠୀ ଦେବତା କହିଥିଲେ। ଆରମ୍ଭରେ, ସେମାନେ ନିଜ ଆତ୍ମାକୁ ନିଜ ଆତ୍ମା ସହିତ ପୂଜା କରିଥିଲେ — ଏହି ଶ୍ରୁତିର କଥା।

ତେଷାଂ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଜାତାନାଂ ମହାଵୈକାରିକର୍ମଣାମ୍ । ଅଶପଦ୍ ଵ୍ଯଭିଚାରୋ ହି ମହାନେଷ କୃତୋ ଯତଃ । ପ୍ରଭ୍ରଷ୍ଟଜ୍ଞାନିନଃ ସର୍ଵେ ଭଵିଷ୍ଯଥ ନ ସଂଶଯଃ ।। ୧୩.

ବ୍ରହ୍ମାରୁ ଜନ୍ମ ନେଇଥିବା, ବଡ଼ ସୃଷ୍ଟି କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଅପରାଧ ହେଲା, ତେଣୁ ଏକ ଶାପ ଦିଆଗଲା: "ତମେ ସମସ୍ତେ ଜ୍ଞାନ ହୀନ ହେବେ — ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।"

ଏଵଂ ଶପ୍ତାସ୍ତତସ୍ତେ ଵୈ ବ୍ରହ୍ମଣାତ୍ମସମୁଦ୍ଭଵାଃ । ସଦ୍ଯୋ ଵଂଶକରାନ୍ ପୁତ୍ରାନୁତ୍ପାଦ୍ଯ ତ୍ରିଦିଵଂ ଯଯୁଃ ।। ୧୩.

ଏପରି ଶାପ ପାଇଁ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆତ୍ମାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିବା ଏମାନେ, ନିଜ ଗୋତିର ପୁଅମାନେ ଉତ୍ପାଦନ କରି, ସତ୍ୟକୁ ତ୍ରିଦିବକୁ ଯାଇଗଲେ।