ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି
ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ?
ଅଥ ସାଲଗ୍ରାମକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ସାଲଂକାଯନକୋ ମୁନିଃ
ଏବେ ସାଲଗ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା: ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ, ସାଲଙ୍କାୟନ ନାମକ ମୁନି—
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ତପ୍ଯମାନୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ଵୈ ସାଲମୁତ୍ତମମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିୟମିତ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।
ଅଭିନ୍ନମତୁଲଚ୍ଛାଯଂ ଵିଶାଲଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ତଥା
ଅଦ୍ଭୁତ ଛାୟା, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଫୁଲେଇଥିବା ସେଇ ଗଛ ।
ଋଷିର୍ଜ୍ଞାନପରିଶ୍ରାନ୍ତଃ ସାଲଂକାଯନକୋଽଦ୍ଭୁତମ୍
ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସାଲଙ୍କାୟନ ମୁନି ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।
ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାସାଲଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ମହାମୁନିଃ
ତାପରେ, ସେ ମହାସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖି, ମହାମୁନି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ।
ସାଲସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵେଣ ସ୍ଥିତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମୁଖୋ ମୁନିଃ
ସେଇ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁନି ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ି ହେଲେ ।
ତତଃ ପୂର୍ଵେଣ ପାର୍ଶ୍ଵେନ ତସ୍ଯ ସାଲସ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି
ତାପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ପାଶରେ—
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ତତ୍ର ସ ମୁନିସ୍ତ ପସ୍ଵୀ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ସେଠାରେ, ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ମୁନି ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାଲିଲେ ।
ମତ୍ତେଜସା ତାଡିତାକ୍ଷଃ ଶନୈରୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଲୋଚନେ
ମୋର ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ।
ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଗତସ୍ତାଵଦହଂ ଧରେ ୧୪୫.
ମୁଁ ଗଛର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଗଲିଲି, ଧରାମାତା।
ସ୍ଥିତ୍ଵା ମତ୍ପ୍ରମୁଖେ ଚୈଵ ସ୍ତୁଵନ୍ନେଵଂ ମମ ପ୍ରିଯମ୍
ସେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ ଏବଂ ଏଭଳି ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଯାହା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ଲାଗିଲା।
ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନୋ ହି ଗତୋଽହଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦିଶମ୍
ସ୍ତୁତିମାଳା ସହିତ ପୂଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲିଲି।
ଯଜୁର୍ଵେଦୋକ୍ତମନ୍ତ୍ରେଣ ସଂସ୍ତୁତଃ ପଶ୍ଚିମାଂ ଗତଃ
ଯଜୁର୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲିଲି।
ତତ୍ରାପି ସାମଵେଦୋକ୍ତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ମାଂ ମୁନିଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୁନି ସାମବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।
ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚ ପରମାଂ ପ୍ରୀତିଂ ତମଵୋଚମୃଷିଂ ତଦା
ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୁଁ ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲି।
ତପସାନେନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ତୁତ୍ଯା ଚୈଵାନଯା ତଵ
ତୁମର ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ପ୍ରଶଂସାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।
ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ମଯା ସାଲଂକାଯନକୋ ମୁନିଃ
ମୁଁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସାଲଂକାୟନ ନାମକ ମୁନି।
ତତୋ ମାଂ ଭାଷତେ ଦେଵି ସ ଋଷିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ
ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମର ଋଷି ମୋତେ କହିଲେ।
ପର୍ଯଟାମି ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍
ମୁଁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଫେରୁଛି।
ଯଦି ତୁଷ୍ଟୋଽସି ମେ ଦେଵ ସର୍ଵଶାନ୍ତିକରଃ ପରଃ ୧୪୫.
ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଉଛନ୍ତି, ହେ ସମସ୍ତ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା ପରମେଶ୍ୱର,
ତଦା ଦେହି ଜଗନ୍ନାଥ ମମେଶ୍ଵର ସମଂ ସୁତମ୍
ତେବେ, ହେ ଜଗନ୍ନାଥ, ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ସମାନ ଏକ ପୁଅ ଦିଅ।
ଏଵଂ ଵରଂ ଯାଚିତୋଽସ୍ମି ମୁନିନା ଭୀମକର୍ମଣା
ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିବା ମୁନି ମୋତେ ଏହି ବର ଚାହିଲେ।
ଏଵଂ ତସ୍ଯ ଵଚଃ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ତପସ୍ଵିନଃ
ଏଭଳି ତପସ୍ବୀ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର କଥା ଶୁଣି,
ଚିରକାଲଂ ଵ୍ରତସ୍ଥେନ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ଚିନ୍ତିତଂ ମୁନେ
ଅନେକ ଦିନ ଧରି ନିୟମ ରୁହି, ତୁମେ ଯାହା ଭାବିଥିଲେ, ହେ ମୁନି,
ଈଶ୍ଵରସ୍ଯ ପରା ମୂର୍ତ୍ତିର୍ନାମ୍ନା ଵୈ ନନ୍ଦିକେଶ୍ଵରଃ
ପ୍ରଭୁଙ୍କର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ରୂପ, ଯାହାଙ୍କ ନାମ ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର।
ସଂହରସ୍ଵ ତପୋ ବ୍ରହ୍ମଞ୍ଶାନ୍ତିଂ ଗଚ୍ଛ ମହାମୁନେ
ତୁମର ତପସ୍ୟା ବନ୍ଦ କର, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଏବଂ ମହାମୁନି, ଶାନ୍ତି ପାଅ।
ତ୍ଵଂ ନ ଜାନାସି ଵିପ୍ରର୍ଷେ ସ ଜାତୋ ନନ୍ଦିକେଶ୍ଵରଃ
ତୁମେ ଜାଣିନାହ, ହେ ବିପ୍ରଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ନନ୍ଦିକେଶ୍ୱର ଭାବେ ଜନ୍ମ ନେଇଛନ୍ତି।
ମଥୁରାଯାଃ ସମାନୀଯ ଆମୁଷ୍ଯାଯଣସଂଜ୍ଞିତମ୍
ମଥୁରାରୁ ଆମୁଷ୍ୟାୟଣ ନାମକ ଯିଏ ଅଛନ୍ତି, ସେଉଠାରୁ ଆଣ।
ତତ୍ରାଶ୍ରମେ ମହାଭାଗ ସ୍ଥିତ୍ଵା ତ୍ଵଂ ତପସାଂ ନିଧେ
ସେଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ରୁହ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମେ ତପସ୍ୟାର ଧନ।