ଵରାହପୁରାଣମ୍

କଦାଚିଚ୍ଛିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଭକ୍ତୈଃ ପୂଜାମହୋତ୍ସଵେ

କେବେ କେବେ ଶିବରାତ୍ରିରେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ବଡ଼ ପୂଜା ଉତ୍ସବରେ,

ତତ୍ର କାକାଃ ସମୁତ୍ପେତୁରନ୍ନେ ତସ୍ମିନ୍ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ

ସେଠାରେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଭୁଖା କାଉଁ ମାନେ ଉଡ଼ିଆସିଲେ ।

ତାଵୁଭୌ ଯୁଧ୍ଯମାନୌ ତୁ କୁଣ୍ଡେ ତସ୍ମିନ୍ନିପେତତୁଃ

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଝଗଡ଼ା କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।

ତତ୍ର ହଂସୌ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ଗତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସୌ

ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ହଂସ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ ।

ହଂସତୀର୍ଥମିତି ପ୍ରୋଚୁସ୍ତତଃପ୍ରଭୃତି ସତ୍ତମେ

ସେଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ହଂସତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ପୂର୍ଵଂ ଯକ୍ଷକୃତଂ ତତ୍ତୁ ଯକ୍ଷତୀର୍ଥମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 'ଯକ୍ଷତୀର୍ଥ' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।

ତତ୍ରାଽଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାଞ୍ଛିଵଭକ୍ତିପରାଯଣଃ ୧୪୪.

ସେଠାରେ ଏକ ଶିବଭକ୍ତ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।

ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵଂ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ମହାଯୋଗିପ୍ରଭାଵତଃ

ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଏପରି ଶକ୍ତି ମହାଯୋଗୀଙ୍କ ମହିମାରୁ ହୋଇଛି ।

ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଵସୁନ୍ଧରେ

ହେ ଧରାମାତା, ଏହି ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି ।

ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି

ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ?

ଅଥ ସାଲଗ୍ରାମକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ସାଲଂକାଯନକୋ ମୁନିଃ

ଏବେ ସାଲଗ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା: ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ, ସାଲଙ୍କାୟନ ନାମକ ମୁନି—

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ତପ୍ଯମାନୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ଵୈ ସାଲମୁତ୍ତମମ୍

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିୟମିତ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।

ଅଭିନ୍ନମତୁଲଚ୍ଛାଯଂ ଵିଶାଲଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ତଥା

ଅଦ୍ଭୁତ ଛାୟା, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଫୁଲେଇଥିବା ସେଇ ଗଛ ।

ଋଷିର୍ଜ୍ଞାନପରିଶ୍ରାନ୍ତଃ ସାଲଂକାଯନକୋଽଦ୍ଭୁତମ୍

ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସାଲଙ୍କାୟନ ମୁନି ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।

ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାସାଲଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ମହାମୁନିଃ

ତାପରେ, ସେ ମହାସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖି, ମହାମୁନି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ।

ସାଲସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵେଣ ସ୍ଥିତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମୁଖୋ ମୁନିଃ

ସେଇ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁନି ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ି ହେଲେ ।

ତତଃ ପୂର୍ଵେଣ ପାର୍ଶ୍ଵେନ ତସ୍ଯ ସାଲସ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି

ତାପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ପାଶରେ—

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ତତ୍ର ସ ମୁନିସ୍ତ ପସ୍ଵୀ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ

ସେଠାରେ, ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ମୁନି ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାଲିଲେ ।

ମତ୍ତେଜସା ତାଡିତାକ୍ଷଃ ଶନୈରୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଲୋଚନେ

ମୋର ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ।

ଵୃକ୍ଷସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଗତସ୍ତାଵଦହଂ ଧରେ ୧୪୫.

ମୁଁ ଗଛର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱକୁ ଗଲିଲି, ଧରାମାତା।

ସ୍ଥିତ୍ଵା ମତ୍ପ୍ରମୁଖେ ଚୈଵ ସ୍ତୁଵନ୍ନେଵଂ ମମ ପ୍ରିଯମ୍

ସେ ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଢ଼ି ଥିଲେ ଏବଂ ଏଭଳି ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କରିଲେ, ଯାହା ମୋତେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ ଲାଗିଲା।

ସ୍ତୋତ୍ରୈଃ ସମ୍ପୂଜ୍ଯମାନୋ ହି ଗତୋଽହଂ ପଶ୍ଚିମାଂ ଦିଶମ୍

ସ୍ତୁତିମାଳା ସହିତ ପୂଜିତ ହେଉଥିବାବେଳେ, ମୁଁ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲିଲି।

ଯଜୁର୍ଵେଦୋକ୍ତମନ୍ତ୍ରେଣ ସଂସ୍ତୁତଃ ପଶ୍ଚିମାଂ ଗତଃ

ଯଜୁର୍ବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ ହୋଇ, ମୁଁ ପୁଣିଥରେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ ଗଲିଲି।

ତତ୍ରାପି ସାମଵେଦୋକ୍ତୈର୍ମନ୍ତ୍ରୈସ୍ତୁଷ୍ଟାଵ ମାଂ ମୁନିଃ

ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ, ମୁନି ସାମବେଦର ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ମୋତେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

ପ୍ରାପ୍ତଶ୍ଚ ପରମାଂ ପ୍ରୀତିଂ ତମଵୋଚମୃଷିଂ ତଦା

ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଆନନ୍ଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୁଁ ସେ ଋଷିଙ୍କୁ ସେଇ ସମୟରେ କହିଲି।

ତପସାନେନ ସନ୍ତୁଷ୍ଟଃ ସ୍ତୁତ୍ଯା ଚୈଵାନଯା ତଵ

ତୁମର ଏହି ତପସ୍ୟା ଓ ପ୍ରଶଂସାରେ ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇଛି।

ଏଵମୁକ୍ତଃ ସ ତୁ ମଯା ସାଲଂକାଯନକୋ ମୁନିଃ

ମୁଁ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ସାଲଂକାୟନ ନାମକ ମୁନି।

ତତୋ ମାଂ ଭାଷତେ ଦେଵି ସ ଋଷିଃ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ

ତାପରେ, ହେ ଦେବୀ, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମର ଋଷି ମୋତେ କହିଲେ।

ପର୍ଯଟାମି ମହୀଂ ସର୍ଵାଂ ସଶୈଲଵନକାନନାମ୍

ମୁଁ ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପାହାଡ଼, ଜଙ୍ଗଲ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ସହିତ ଘୁଞ୍ଚିଘୁଞ୍ଚି ଫେରୁଛି।