ଵରାହପୁରାଣମ୍

ଯଦା ନନ୍ଦୀ ଶୂଲପାଣିର୍ଗୋଧନେନ ପୁରସ୍କୃତଃ

ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ନନ୍ଦୀ, ଗାଈମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ଚାଲିଥିଲେ,

ଦେଵାନାମଟନାଚ୍ଚୈଵ ଦେଵାଟ ଇତି ସଂଜ୍ଞିତମ୍

ଦେବତାମାନେ ସେଠି ଘୁରିବାରୁ, ସେଠିକୁ ଦେବାଟ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।

ସ ଶୂଲପାଣିର୍ଦେଵେଶୋ ଭକ୍ତାଭଯଵିଧାଯକଃ

ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଠାକୁର, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ମହାଦେଵଃ ସାଲଙ୍କାଯନକସ୍ଯ ହି

ସେଠି ମହାଦେବ ସାଲଙ୍କାୟନ ବଂଶର ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।

ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ମହାଯୋଗୀ ଯୋଗସିଦ୍ଧିଵିଧାଯକଃ

ସେ ନିଜେ ଏକ ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।

ତ୍ରିଜଟାଭ୍ଯୋଽଭଵନ୍ଧାରା ସ୍ତିସ୍ରୋ ଵୈ ପରମାଦ୍ଭୁତାଃ

ତ୍ରିଜଟାମାନଙ୍କଠାରୁ ତିନିଟି ଅଦ୍ଭୁତ ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

ଏତତ୍ତ୍ରୈଧାରିକଂ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରିଜଟାଭ୍ଯଃ ସମୁତ୍ଥିତମ୍ ୧୪୪.

ଏହି ତିନିଧାରାଯୁକ୍ତ ତୀର୍ଥ, ତ୍ରିଜଟାମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।

ଶାଲଗ୍ରାମାଭିଧେ କ୍ଷେତ୍ରେ ହରିଶୀଲନତତ୍ପରଃ

ଶାଳଗ୍ରାମ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯିଏ ହରିଙ୍କ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ,

ତୀର୍ଥେ ତ୍ରିଧାରେ ଯଃ ସ୍ରାତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ

ତିନିଧାରା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ,

ତସ୍ଯୈଵ ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ହଂସତୀର୍ଥମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ତାହାର ପୂର୍ବଦିଗରେ, ଏହାକୁ ହଂସତୀର୍ଥ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।

କଦାଚିଚ୍ଛିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଭକ୍ତୈଃ ପୂଜାମହୋତ୍ସଵେ

କେବେ କେବେ ଶିବରାତ୍ରିରେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ବଡ଼ ପୂଜା ଉତ୍ସବରେ,

ତତ୍ର କାକାଃ ସମୁତ୍ପେତୁରନ୍ନେ ତସ୍ମିନ୍ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ

ସେଠାରେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଭୁଖା କାଉଁ ମାନେ ଉଡ଼ିଆସିଲେ ।

ତାଵୁଭୌ ଯୁଧ୍ଯମାନୌ ତୁ କୁଣ୍ଡେ ତସ୍ମିନ୍ନିପେତତୁଃ

ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଝଗଡ଼ା କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।

ତତ୍ର ହଂସୌ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ଗତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସୌ

ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ହଂସ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ ।

ହଂସତୀର୍ଥମିତି ପ୍ରୋଚୁସ୍ତତଃପ୍ରଭୃତି ସତ୍ତମେ

ସେଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ହଂସତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।

ପୂର୍ଵଂ ଯକ୍ଷକୃତଂ ତତ୍ତୁ ଯକ୍ଷତୀର୍ଥମିତି ସ୍ମୃତମ୍

ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 'ଯକ୍ଷତୀର୍ଥ' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।

ତତ୍ରାଽଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାଞ୍ଛିଵଭକ୍ତିପରାଯଣଃ ୧୪୪.

ସେଠାରେ ଏକ ଶିବଭକ୍ତ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।

ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵଂ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ମହାଯୋଗିପ୍ରଭାଵତଃ

ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଏପରି ଶକ୍ତି ମହାଯୋଗୀଙ୍କ ମହିମାରୁ ହୋଇଛି ।

ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଵସୁନ୍ଧରେ

ହେ ଧରାମାତା, ଏହି ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି ।

ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯଂ କିମନ୍ଯଚ୍ଛ୍ରୋତୁମିଚ୍ଛସି

ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ଜ୍ଞାନ ମଧ୍ୟରେ ଏହା ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ତୁମେ ଆଉ କଣ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛ ?

ଅଥ ସାଲଗ୍ରାମକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଭଗଵନ୍ଦେଵଦେଵେଶ ସାଲଂକାଯନକୋ ମୁନିଃ

ଏବେ ସାଲଗ୍ରାମ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା: ଦେବମାନ୍ୟ ଭଗବାନ, ସାଲଙ୍କାୟନ ନାମକ ମୁନି—

ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ତପ୍ଯମାନୋ ଯଥାନ୍ଯାଯଂ ପଶ୍ଯନ୍ଵୈ ସାଲମୁତ୍ତମମ୍

ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ନିୟମିତ ତପସ୍ୟା କରି, ସେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।

ଅଭିନ୍ନମତୁଲଚ୍ଛାଯଂ ଵିଶାଲଂ ପୁଷ୍ପିତଂ ତଥା

ଅଦ୍ଭୁତ ଛାୟା, ଅପୂର୍ବ ସୌନ୍ଦର୍ୟ, ବିଶାଳ ଏବଂ ଫୁଲେଇଥିବା ସେଇ ଗଛ ।

ଋଷିର୍ଜ୍ଞାନପରିଶ୍ରାନ୍ତଃ ସାଲଂକାଯନକୋଽଦ୍ଭୁତମ୍

ଜ୍ଞାନ ଅନ୍ୱେଷଣରେ କ୍ଲାନ୍ତ ସାଲଙ୍କାୟନ ମୁନି ସେ ଅଦ୍ଭୁତ ଗଛକୁ ଦେଖିଲେ ।

ତତୋ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମହାସାଲଂ ପରିଶ୍ରାନ୍ତୋ ମହାମୁନିଃ

ତାପରେ, ସେ ମହାସାଲ ଗଛକୁ ଦେଖି, ମହାମୁନି କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ବିଶ୍ରାମ କଲେ ।

ସାଲସ୍ଯ ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵେଣ ସ୍ଥିତଃ ପଶ୍ଚାନ୍ମୁଖୋ ମୁନିଃ

ସେଇ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ମୁନି ପଶ୍ଚିମ ମୁହଁ କରି ଦଢ଼ି ହେଲେ ।

ତତଃ ପୂର୍ଵେଣ ପାର୍ଶ୍ଵେନ ତସ୍ଯ ସାଲସ୍ଯ ସୁନ୍ଦରି

ତାପରେ, ହେ ସୁନ୍ଦରୀ, ସେ ସାଲ ଗଛର ପୂର୍ବ ପାଶରେ—

ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମାଂ ତତ୍ର ସ ମୁନିସ୍ତ ପସ୍ଵୀ ସଂଶିତଵ୍ରତଃ

ସେଠାରେ, ମୋତେ ଦେଖି, ସେ ଦୃଢ଼ ନିୟମରେ ଅଟୁଟ ମୁନି ଦୃଢ଼ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଚାଲିଲେ ।

ମତ୍ତେଜସା ତାଡିତାକ୍ଷଃ ଶନୈରୁନ୍ମୀଲ୍ଯ ଲୋଚନେ

ମୋର ତେଜରେ ଅଭିଭୂତ ହୋଇ, ସେ ଧୀରେ ଧୀରେ ଚକ୍ଷୁ ଖୋଲିଲେ ।