ବାହୁଲ୍ଯେନ ବଭୂଵୁର୍ହି ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ପରେ ମମ
ଏହି କାରଣରୁ, ସେଠି ଅନେକ ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଆସିଗଲେ, ପ୍ରିୟେ।
ନ ସନ୍ଦେହସ୍ତ୍ଵଯା କାର୍ଯସ୍ତ୍ରିଵେଣୀଂ ପ୍ରତି ସୁନ୍ଦରି
ସୁନ୍ଦରୀ, ତ୍ରିବେଣୀ ବିଷୟରେ ତୁମର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ରହିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।
ଯଦା ଚ ଭରତୋ ରାଜା ପୁଲସ୍ତ୍ଯସ୍ଯାଶ୍ରମାନ୍ତିକେ
ଯେତେବେଳେ ଭରତ ରାଜା ପୁଲସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ନିକଟରେ ଥିଲେ,
ତତଃପ୍ରଭୃତି ତସ୍ଯାସୀଦ୍ଭରତେନାରତିଃ ସ୍ଫୁଟମ୍
ସେଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ଭରତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେଠି ପ୍ରତି ତାଙ୍କର ସ୍ପଷ୍ଟ ଅନାସକ୍ତି ହୋଇଗଲା।
ତୈନୈଵ ପୂଜିତୋ ଯସ୍ମାଜ୍ଜଲେଶ୍ଵର ଇତି ସ୍ମୃତଃ
ଏହିପରି ପୂଜା କରାଯିବାରୁ, ସେ ଜଳେଶ୍ୱର ନାମରେ ସ୍ମରଣ କରାଯାନ୍ତି, ଅର୍ଥାତ୍ ଜଳର ଠାକୁର।
ଶାଲଗ୍ରାମେ ପରେ କ୍ଷେତ୍ରେ ଯଦାହଂ ସୁଭଗେ ସ୍ଥିତଃ
ହେ ସୁଭାଗ୍ୟବତୀ, ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ଶାଳଗ୍ରାମ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରରେ ଥିଲି,
ପ୍ରଥମଂ ପତିତଂ ଯତ୍ର ତତ୍ର ତୀର୍ଥଂ ତତୋଽଭଵତ୍
ଯେଉଁଠି ପ୍ରଥମେ ପଡ଼ିଲା, ସେଠି ଏକ ପବିତ୍ର ତୀର୍ଥ ହେଲା।
ତତ୍ର ସ୍ନାନେନ ତେଜସ୍ଵୀ ସୂର୍ଯଲୋକେ ମହୀଯତେ ୧୪୪.
ସେଠି ସ୍ନାନ କରିଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ତେଜସ୍ୱୀ ହୁଏ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟଲୋକରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।
ଭକ୍ତସଂରକ୍ଷଣାର୍ଥାଯ ମଯାଜ୍ଞପ୍ତଂ ସୁଦର୍ଶନମ୍
ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ, ମୁଁ ସୁଦର୍ଶନକୁ ଆଦେଶ ଦେଇଥିଲି।
ଏଵଂ ତଦ୍ଵୈ ଭ୍ରମାକ୍ଷିପ୍ତଂ ସର୍ଵଂ ଚକମଯଂ ତ୍ଵଭୂତ୍
ଏଭଳି ଭାବରେ, ସେସବୁ ଭ୍ରମରେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇଗଲା ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଢାକିଯାଇଲା।
ଗୋଧନାନ୍ଯଗ୍ରତଃ କୃତ୍ଵା ହରିକ୍ଷେତ୍ରଂ ଜଗାମ ହ
ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଆଗରେ ରଖି, ସେ ହରିକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇଥିଲେ।
ଯଦା ନନ୍ଦୀ ଶୂଲପାଣିର୍ଗୋଧନେନ ପୁରସ୍କୃତଃ
ଯେତେବେଳେ ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ ନନ୍ଦୀ, ଗାଈମାନଙ୍କ ସହିତ ଆଗକୁ ଚାଲିଥିଲେ,
ଦେଵାନାମଟନାଚ୍ଚୈଵ ଦେଵାଟ ଇତି ସଂଜ୍ଞିତମ୍
ଦେବତାମାନେ ସେଠି ଘୁରିବାରୁ, ସେଠିକୁ ଦେବାଟ ନାମରେ ଜଣାଯାଏ।
ସ ଶୂଲପାଣିର୍ଦେଵେଶୋ ଭକ୍ତାଭଯଵିଧାଯକଃ
ସେ ଦେବତାଙ୍କର ଠାକୁର, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କୁ ଭୟମୁକ୍ତି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ସ୍ଥାନେ ମହାଦେଵଃ ସାଲଙ୍କାଯନକସ୍ଯ ହି
ସେଠି ମହାଦେବ ସାଲଙ୍କାୟନ ବଂଶର ଭାବେ ବିଦ୍ୟମାନ।
ସ୍ଵଯଂ ଚୈଵ ମହାଯୋଗୀ ଯୋଗସିଦ୍ଧିଵିଧାଯକଃ
ସେ ନିଜେ ଏକ ମହାଯୋଗୀ ଏବଂ ଯୋଗସିଦ୍ଧି ଦେଇଥାନ୍ତି।
ତ୍ରିଜଟାଭ୍ଯୋଽଭଵନ୍ଧାରା ସ୍ତିସ୍ରୋ ଵୈ ପରମାଦ୍ଭୁତାଃ
ତ୍ରିଜଟାମାନଙ୍କଠାରୁ ତିନିଟି ଅଦ୍ଭୁତ ଧାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା।
ଏତତ୍ତ୍ରୈଧାରିକଂ ତୀର୍ଥଂ ତ୍ରିଜଟାଭ୍ଯଃ ସମୁତ୍ଥିତମ୍ ୧୪୪.
ଏହି ତିନିଧାରାଯୁକ୍ତ ତୀର୍ଥ, ତ୍ରିଜଟାମାନଙ୍କଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ।
ଶାଲଗ୍ରାମାଭିଧେ କ୍ଷେତ୍ରେ ହରିଶୀଲନତତ୍ପରଃ
ଶାଳଗ୍ରାମ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଯିଏ ହରିଙ୍କ ଉପାସନାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ,
ତୀର୍ଥେ ତ୍ରିଧାରେ ଯଃ ସ୍ରାତ୍ଵା ସନ୍ତର୍ପ୍ଯ ପିତୃଦେଵତାଃ
ତିନିଧାରା ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି, ପିତୃମାନେ ଓ ଦେବତାମାନେ ଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରେ,
ତସ୍ଯୈଵ ପୂର୍ଵଦିଗ୍ଭାଗେ ହଂସତୀର୍ଥମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ତାହାର ପୂର୍ବଦିଗରେ, ଏହାକୁ ହଂସତୀର୍ଥ ବୋଲି ସ୍ମରଣ କରାଯାଏ।
କଦାଚିଚ୍ଛିଵରାତ୍ର୍ଯାଂ ତୁ ଭକ୍ତୈଃ ପୂଜାମହୋତ୍ସଵେ
କେବେ କେବେ ଶିବରାତ୍ରିରେ, ଭକ୍ତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆୟୋଜିତ ବଡ଼ ପୂଜା ଉତ୍ସବରେ,
ତତ୍ର କାକାଃ ସମୁତ୍ପେତୁରନ୍ନେ ତସ୍ମିନ୍ବୁଭୁକ୍ଷିତାଃ
ସେଠାରେ ଭୋଜନ ପାଇଁ ଭୁଖା କାଉଁ ମାନେ ଉଡ଼ିଆସିଲେ ।
ତାଵୁଭୌ ଯୁଧ୍ଯମାନୌ ତୁ କୁଣ୍ଡେ ତସ୍ମିନ୍ନିପେତତୁଃ
ସେମାନେ ଦୁଇଜଣ ଝଗଡ଼ା କରୁଥିବାବେଳେ ସେହି କୁଆଁରେ ପଡ଼ିଗଲେ ।
ତତ୍ର ହଂସୌ ତତୋ ଭୂତ୍ଵା ନିର୍ଗତୌ ଚନ୍ଦ୍ରଵର୍ଚସୌ
ସେଠାରେ ସେମାନେ ଦୁଇଟି ଚନ୍ଦ୍ରପ୍ରଭା ହଂସ ହୋଇ ବାହାରିଆସିଲେ ।
ହଂସତୀର୍ଥମିତି ପ୍ରୋଚୁସ୍ତତଃପ୍ରଭୃତି ସତ୍ତମେ
ସେଠାରୁ ଏହି ସ୍ଥାନକୁ 'ହଂସତୀର୍ଥ' ବୋଲି କୁହାଯାଏ ।
ପୂର୍ଵଂ ଯକ୍ଷକୃତଂ ତତ୍ତୁ ଯକ୍ଷତୀର୍ଥମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ଯକ୍ଷ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 'ଯକ୍ଷତୀର୍ଥ' ନାମରେ ପରିଚିତ ଥିଲା ।
ତତ୍ରାଽଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାଞ୍ଛିଵଭକ୍ତିପରାଯଣଃ ୧୪୪.
ସେଠାରେ ଏକ ଶିବଭକ୍ତ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲେ ।
ଏଵଂ ପ୍ରଭାଵଂ ତତ୍ତୀର୍ଥଂ ମହାଯୋଗିପ୍ରଭାଵତଃ
ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଏପରି ଶକ୍ତି ମହାଯୋଗୀଙ୍କ ମହିମାରୁ ହୋଇଛି ।
ଏତତ୍ତେ ସର୍ଵମାଖ୍ଯାତଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ ଗୁହ୍ଯଂ ଵସୁନ୍ଧରେ
ହେ ଧରାମାତା, ଏହି ଗୁପ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରର ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି ।