ତନ୍ମେ ଵିସ୍ତରତୋ ବ୍ରୂହି ଅର୍ଘ୍ଯଶ୍ଚୈଵୋପଗୃହ୍ଯତାମ୍
ଏହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୁହ, ଏବଂ ଅର୍ଘ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଦିଅ।
ଵୃତ୍ତାନ୍ତଂ କଥଯାମାସ ତ୍ଵାଗମସ୍ଯ ଚ କାରଣମ୍
ସେ ଘଟଣାବଳୀ ଏବଂ ତୁମ ଆସିବାର କାରଣ କହିଲେ।
ଦିନୈଃ କତିପଯୈଶ୍ଚୈଵ ଗଣ୍ଡକୀତୀରମାଶ୍ରିତଃ
କିଛି ଦିନ ପରେ ସେ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ କୂଳରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।
ଦେଵିକା ନାମ ଦେଵାନାଂ ପ୍ରଭାଵାଚ୍ଚ ତପସ୍ଯତାମ୍
ସେଠାରେ ଦେବତାମାନଙ୍କର ଶକ୍ତିରେ ଦେବିକା ନାମକ ଜଣେ ତପସ୍ୟାରେ ଲିନ ଥିଲେ।
ଆଶ୍ରମାଦପରା ଚାସୀତ୍ପୁଲସ୍ତ୍ଯପୁଲହାଶ୍ରମାତ୍
ଆଶ୍ରମ ପାରେ ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଓ ପୁଲହଙ୍କର ଆଶ୍ରମ ଥିଲା।
କାମିକଂ ତନ୍ମହାତୀର୍ଥଂ ପିତୄଣାମତିଵଲ୍ଲଭମ୍
ସେଇ ମହାତୀର୍ଥ କାମିକା ପିତୃମାନେ ବହୁତ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି।
ମୁକ୍ତିଭୁକ୍ତିପ୍ରଦଂ ଦେଵି ଦର୍ଶନାଦଘନାଶନମ୍
ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ଦର୍ଶନ କଲେ ମୁକ୍ତି ଓ ଭୋଗ ମିଳେ, ଏବଂ ମହାପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ଶୂଲଟଙ୍କ ଇତି ଖ୍ଯାତଃ ସୋମେଶ ଇତି ଚାପରଃ ।। ୧୪୪.
ଧରଣୀ କହିଲେ: ଏହା ଶୂଳଟଙ୍କ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଆଉ କେହି କହନ୍ତି ସୋମେଶ।
ଵେଣୀମାଧଵନାମ୍ନାଽପି ଯତ୍ର ଵିଷ୍ଣୁଃ ସ୍ଵଯଂ ସ୍ଥିତଃ
ସେଠାରେ ବେଣୀମାଧବ ନାମରେ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ବସିଛନ୍ତି।
ସର୍ଵେଷାଂ ଚୈଵ ଦେଵାନାମୃଷୀଣାଂ ସରସାମପି
ଏହା ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଋଷି ଓ ସରୋବରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରିୟ କରନ୍ତି।
ଯତ୍ରାପ୍ଲୁତା ଦିଵଂ ଯାନ୍ତି ମୃତା ମୁକ୍ତିଂ ପ୍ରଯାନ୍ତି ଚ
ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ନାନ କରିଥିବା ଲୋକେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିବାମାନେ ମୋକ୍ଷ ପାଆନ୍ତି।
ସୈଵ ତ୍ରିଵେଣୀ ଵିଖ୍ଯାତା କିମପୂର୍ଵାଂ ପ୍ରଶଂସସି
ସେଠି ତିନି ନଦୀର ସଙ୍ଗମକୁ 'ତ୍ରିବେଣୀ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତେବେ ତୁମେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଅପୂର୍ବ ସ୍ଥାନକୁ କାହିଁକି ପ୍ରଶଂସା କରୁଛ?
ତତ୍କଥ୍ଯତାଂ ମହାଭାଗ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ଏହିପରି ଲୋକଙ୍କର ଭଲ ପାଇଁ, ହେ ମହାଭାଗ, ସେ କଥା ଆମକୁ କୁହ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ ଅତ୍ର ତେ କୀର୍ତ୍ତଯିଷ୍ଯାମି ସେତିହାସାଂ କଥାଂ ଶୁଭାମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ — ଏଠି ମୁଁ ତୁମକୁ ଏକ ଶୁଭ କଥା ଓ ଏହାର ଇତିହାସ କହିବି।
ପୁରା ଵିଷ୍ଣୁସ୍ତପସ୍ତେପେ ଲୋକାନାଂ ହିତକାମ୍ଯଯା
ପୁରୁଣା କଥା — ବିଷ୍ଣୁ ଲୋକମାନଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିଥିଲେ।
ତତୋ ବହୁତିଥେ କାଲେ ଯାତେ ସତି ତପସ୍ଯତଃ
ତାଙ୍କର ତପସ୍ୟା ଚାଲିଥିବା ବେଳେ ବହୁ ସମୟ କଟିଗଲା।
ତସ୍ଯୋଷ୍ମଣା ସମୁଦ୍ଭୂତଃ ସ୍ଵେଦପୂରସ୍ତୁ ଗଣ୍ଡଯୋଃ
ତାଙ୍କର ଶରୀରର ତାପରୁ ଗଣ୍ଡରୁ ଘମର ବଡ ଧାରା ବେରିଗଲା।
ମହର୍ଲୋକାଦଯଃ ସର୍ଵେ ଵିସ୍ମିତାଃ ସର୍ଵତୋ ଦିଶମ୍ ୧୪୪.
ମହର୍ଲୋକ ଓ ତାହାଠାରୁ ଉପରର ସମସ୍ତ ଜଣେ ଏହା ଦେଖି ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।
ଦେଵାଃ ସର୍ଵେ ତତୋ ଜଗ୍ମୁର୍ବ୍ରହ୍ମାଣଂ ପ୍ରତି ଚୋତ୍ସୁକାଃ
ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ସୁକତାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମାପି ହି ନ ଜାନାତି ମୋହିତସ୍ତସ୍ଯ ମାଯଯା
ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ତାଙ୍କର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, କିଛି ଜାଣିପାରିଲେ ନାହିଁ।
ତଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ସହସା ଦେଵୈଃ ସମେତଂ ପ୍ରତ୍ଯୁପସ୍ଥି ତମ୍
ଦେବତାମାନେ ହଠାତ୍ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି, ସମସ୍ତେ ଏକଠି ହୋଇ ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଗଲେ।
ବ୍ରହ୍ମା ତଂ ଚ ମହାଦେଵଂ ପପ୍ରଚ୍ଛ ପ୍ରଣତଃ ସ୍ଥିତାଃ
ବ୍ରହ୍ମା ଶିର ନମାଇ, ସେ ମହାଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ।
ଯେନ ପ୍ରତ୍ଯାହତା କ୍ଷ୍ମାଽସୌ ଜଗଦ୍ଵ୍ଯତିକରାଵହା
ଏହି ପୃଥିବୀ, ଯାହା ଜଗତରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ଆଣେ, କିଏ ଏହାକୁ ଅଟକାଇଲେ?
ଶିଵଃ କ୍ଷଣଂ ତତୋ ଧ୍ଯାତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମାଦ୍ଯାନ୍ ପ୍ରତ୍ଯୁଵାଚ ହ
ଶିବ ଏକ କ୍ଷଣ ଧ୍ୟାନ କରି, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ କହିଲେ।
ଜଗାମ ଦେଵସହିତଃ ସୋମଃ ସହଗଣଃ ପ୍ରଭୁଃ
ଦେବତାମାନେ ଓ ତାଙ୍କର ସହଚରମାନେ ସହିତ ଚନ୍ଦ୍ରଦେବ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।
ଉଵାଚ ପରମପ୍ରୀତସ୍ତଦା ଶମ୍ଭୁଃ ସ୍ମଯନ୍ନିଵ
ତାପରେ ଶମ୍ଭୁ ବହୁତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ, ହସୁଥିବା ପରି କହିଲେ।
ସର୍ଵାଧାରୋଽ ଖିଲାଧ୍ଯକ୍ଷସ୍ତତ୍କିଂ ଯତ୍ତଵ ଦୁର୍ଲ୍ଲଭମ୍
ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଧାରଣ କରୁଥିବା, ସବୁ ଦେଖୁଥିବା ତୁମ ପାଇଁ କଣ ଅସମ୍ଭବ?
ଅହଂ ଲୋକହିତାର୍ଥାଯ ତପସ୍ତପ୍ତୁଂ ସମୁଦ୍ଯତଃ ୧୪୪.
ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ଭଲ ପାଇଁ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ତ୍ଵଦ୍ଦର୍ଶନମମନୁପ୍ରାପ୍ଯ କୃତାର୍ଥୋଽସ୍ମି ଜଗତ୍ପତେ
ହେ ଜଗତ୍ପତି, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ପାଇଁ ମୋର ଜୀବନ ସାର୍ଥକ ହୋଇଗଲା।
ଶିଵ ଉଵାଚ ଗଣ୍ଡସ୍ଵେଦୋଦ୍ଭଵା ଯତ୍ର ଗଣ୍ଡକୀ ସରିତାଂ ଵରା
ଶିବ କହିଲେ: ଯେଉଁଠାରେ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀ, ସମସ୍ତ ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଗଣ୍ଡର ପସିନାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ,