ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଵୈ ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ସ୍ଵକର୍ମପରିନିଷ୍ଠିତଃ
ତାପରେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ମଣିଷ ଏଠି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମଣ୍ଡଲଂ ତସ୍ଯ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ଶୃଣୁ
ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମଣ୍ଡଳ ବିବରଣୀ ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ସହ କାନ ଦିଅ।
ତତ୍ର ତିଷ୍ଠାମି ସୁଶ୍ରୋଣି ଵିନ୍ଧ୍ଯସ୍ଯ ଗିରିମୂର୍ଦ୍ଧନି
ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧାଳି, ସେଠାରେ ମୁଁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଉଭା ଅଛି।
ଦକ୍ଷିଣେ ସଂସ୍ଥିତଂ ଚକ୍ରଂ ଵାମେ ସ୍ଥାନେ ଚ ଵୈ ଗଦା 143.
ମୋ ଡାହାଣ ପାଖରେ ଚକ୍ର ରହିଛି, ବାମ ପାଖରେ ଗଦା ଅଛି।
ଲାଂଗଲେ ମୁସଲଂ ଚୈଵ ଶଂଖସ୍ତିଷ୍ଠତି ଚାଗ୍ରତଃ
ହାଳ ଓ ମୁସଳ ଅଛି, ଆଗରେ ଶଂଖ ରହିଛି।
ଏତନ୍ନ ଜାନତେ କେଚିନ୍ମମ ମାଯା ଵିମୋହିତାଃ
ମୋର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, କିଛି ଲୋକ ଏହିକଥା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ମନ୍ଦାରମହିମାନିରୂପଣଂ ନାମ ତ୍ରଯଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରର 'ମନ୍ଦାର ମହିମା ବିବରଣ' ନାମକ ଏକଶତ ଚୁଆଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ସୋମେଶ୍ଵରାଦିଲିଙ୍ଗମୁକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ରତ୍ରିଵେଣ୍ଯାଦିମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନ୍ଦାରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଧର୍ମକାମା ଵସୁନ୍ଧରା
ମନ୍ଦାରର ମହିମା ଶୁଣିବା ପରେ, ଧରା ଧର୍ମ ଆଶା କରି, ସୋମେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ, ତିନି ନଦୀ ମିଳନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ମନ୍ଦାରାତ୍ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଵିଷ୍ଣୋ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମନ୍ଦାରଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ତାହା ମୋତେ କହ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ମେ ଗୁହ୍ଯଂ ଶାଲଗ୍ରାମମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୋର ଗୁପ୍ତ ଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମୁଁ ତାହା କହିବି।
ଦ୍ଵାପରେ ତୁ ଯୁଗେ ଭୂମେ ଯଦୂନାଂ କୁଲସଂକୁଲେ
ହେ ଧରା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଯଦୁବଂଶର ମଧ୍ୟରେ,
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମହାଭାଗୋ ସର୍ଵକର୍ମପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଚ ଵସୁଧେ ସର୍ଵାଵଯଵସୁନ୍ଦରୀ
ହେ ବସୁଧା, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଗର୍ଭେ ମହାଭାଗେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ମହାଭାଗେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତୋଽପି ସଂସ୍ଥିତେ ତତ୍ର ଯାଦଵାନାଂ କୁଲୋଦ୍ଵହେ
ତାପରେ, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ,
ମମୈଵାରାଧନାର୍ଥାଯ ଭ୍ରମତେ ସ ଦିଶୋ ଦଶ
ମୋର ଆରାଧନା ପାଇଁ, ସେ ଦଶ ଦିଗରେ ଘୁରିଲେ।
ତତଃ ପିଣ୍ଡାରକେ ଗତା ମମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵସୁନ୍ଧରେ ୧୪୪.
ତାପରେ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ସେ ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ମୋର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।
ଈଶ୍ଵରେଣ ସମଂ ପୂର୍ଵଂ ସର୍ଵଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପୂର୍ବରୁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ନାଥ ସେଠି ବିରାଜମାନ ଥିଲେ।
ଈଶ୍ଵରେଣ ସମଂ ପୂର୍ଵମହମାସଂ ଵସୁନ୍ଧରେ
ପୂର୍ବରୁ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ସେଠି ଥିଲି।
ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ହରୋ ଦେଵୋ ମତ୍ସ୍ଵ ରୂପେଣ ସଂଯୁତଃ
ସେଇ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ହର ଦେବ, ମୋ ସହିତ ମାଛର ଆକାରରେ ବସିଛନ୍ତି।
ଅହଂ ତିଷ୍ଠାମି ତତ୍ରୈଵ ଗିରିରୂପେଣ ନିତ୍ଯଶଃ
ସେଠାରେ ମୁଁ ନିଜେ ପର୍ବତ ଆକାରରେ ସଦା ବସି ରହେ।
ପୂଜନୀଯାଃ ପ୍ରଯତ୍ନେନ କିଂପୁନଶ୍ଚକ୍ରଲାଞ୍ଛିତାଃ
ସେଗୁଡ଼ିକୁ ଭଲଭାବେ ପୂଜିବା ଉଚିତ, ତାହାପରି ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକରେ ଚକ୍ର ଚିହ୍ନ ଅଛି, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ତ ଅଧିକ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପୂଜିବା ଦରକାର।
ଶିଵନାଭାଃ ଶିଲାସ୍ତତ୍ର ଚକ୍ରନାଭାସ୍ତଥା ଶିଲାଃ
ସେଠାରେ ଶିବଙ୍କ ନାଭି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ପାଥର ଅଛି, ଏବଂ ଚକ୍ରର ନାଭି ପରି ଦେଖାଯାଉଥିବା ପାଥର ମଧ୍ୟ ଅଛି।
ସୋମେନ ତତ୍ର ସଂସ୍ଥାପ୍ଯ ସ୍ଵନାମ୍ନା ଲିଂଗମୁତ୍ତମମ୍
ସେଠାରେ ସୋମ ନିଜ ନାମରେ ଏକ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲେ।
ତତଃ ଶାପାଦ୍ଵିନିର୍ମୁକ୍ତଃ ତେଜସା ଚ ପରିପ୍ଲୁତଃ
ତାପରେ ସେ ଶାପରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ ଏବଂ ତେଜରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ।
ସୋମେଶ୍ଵରାଚ୍ଚ ଵରଦମାଵିର୍ଭୂତଂ ତ୍ରିଯମ୍ବକମ୍
ସୋମେଶ୍ୱର ଠାରୁ ଦାତା ତ୍ରିଅମ୍ବକ ପ୍ରକଟ ହେଲେ।
ସୋମ ଉଵାଚ ନତୋଽସ୍ମି ପଂଚଵଦନଂ ନୀଲକଣ୍ଠଂ ତ୍ରିଲୋଚନମ୍ ।। ୧୪୪.
ସୋମ କହିଲେ: ମୁଁ ପଞ୍ଚମୁଖୀ, ନୀଳକଣ୍ଠ, ତିନି ଆଖି ଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ଶିର ନମାଏ।
ଶଶାଂକଶେଖରଂ ଦିଵ୍ଯଂ ସର୍ଵଦେଵନମସ୍କୃତମ୍
ଚନ୍ଦ୍ରକର ମୁକୁଟ ପିନ୍ଧିଥିବା, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କର ପୂଜିତ ଦିବ୍ୟ ଠାକୁରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।
ତ୍ରିଶୂଲିନଂ ଡମରୁଣା ଲସଦ୍ଧସ୍ତଂ ଵୃଷଧ୍ଵଜମ୍
ତ୍ରିଶୂଳ ଧାରଣ କରିଥିବା, ହାତରେ ଚମକୁଥିବା ଡମରୁ ଧରିଥିବା, ବୃଷ ଝଣ୍ଡା ଥିବା ଠାକୁରଙ୍କୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରେ।