ତସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଗୁହ୍ଯଂ ଦେଵସମନ୍ଵିତମ୍
ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ଅଛନ୍ତି।
ସ୍ନାନଂ କରୋତି ଯସ୍ତତ୍ର ପଂଚଭକ୍ତୋଷିତୋ ନରଃ
ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ପାଞ୍ଚ ଖଣ୍ଡ ଭୋଜନ ଛାଡ଼ି ଉପବାସ କରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ—
ଅଥ ଵୈ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାଂଶ୍ଚକ୍ରଵର୍ତୀ ମହାଯଶାଃ
ତାପରେ, ସେଠି ମହାନ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ଦିଶଂ ଵାଯଵ୍ଯମାଶ୍ରିତ୍ଯ ତସ୍ମିନ୍ଵିନ୍ଧ୍ଯଶିଲୋଚ୍ଚଯେ
ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ଦିଗକୁ ଅନୁସରି, ସେହି ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଉଚ୍ଚ ଶିଖରରେ—
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ମମ ଚିତ୍ତଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ 143.
ସେଠାରେ ଯେଉଁଜଣ ମୋତେ ମନ ଦେଇଛନ୍ତି, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ ତସ୍ମିନ୍ଗୁହ୍ଯେ ଯଶସ୍ଵିନି
ତାପରେ, ଏହି ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନରେ, ହେ ପ୍ରସିଦ୍ଧା, ସେଠି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ଵିକ୍ରୋଶମାତ୍ରେଣ ଦକ୍ଷିଣାଂ ଦିଶମାଶ୍ରିତଃ
ସେଠି ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଶରଣ ନେଇ, କେବଳ ଡାକିଲେ—
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅଷ୍ଟରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଅଷ୍ଟ ରାତି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଵୈ ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ କର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ମଣିଷ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ତସ୍ଯ ପଶ୍ଚିମପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଗୁହ୍ଯଂ ଵୈ ପରମଂ ମହତ୍
ତାହାର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ସତ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ସେଠି ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥ ଵୈ ମୁଞ୍ଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ସ୍ଵକର୍ମପରିନିଷ୍ଠିତଃ
ତାପରେ, ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଥିବା ମଣିଷ ଏଠି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
କ୍ଷେତ୍ରସ୍ଯ ମଣ୍ଡଲଂ ତସ୍ଯ କଥ୍ଯମାନଂ ମଯା ଶୃଣୁ
ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ମଣ୍ଡଳ ବିବରଣୀ ମୁଁ ଏବେ କହୁଛି, ଆମନ୍ତ୍ରଣ ସହ କାନ ଦିଅ।
ତତ୍ର ତିଷ୍ଠାମି ସୁଶ୍ରୋଣି ଵିନ୍ଧ୍ଯସ୍ଯ ଗିରିମୂର୍ଦ୍ଧନି
ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧାଳି, ସେଠାରେ ମୁଁ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତର ଶିଖରରେ ଉଭା ଅଛି।
ଦକ୍ଷିଣେ ସଂସ୍ଥିତଂ ଚକ୍ରଂ ଵାମେ ସ୍ଥାନେ ଚ ଵୈ ଗଦା 143.
ମୋ ଡାହାଣ ପାଖରେ ଚକ୍ର ରହିଛି, ବାମ ପାଖରେ ଗଦା ଅଛି।
ଲାଂଗଲେ ମୁସଲଂ ଚୈଵ ଶଂଖସ୍ତିଷ୍ଠତି ଚାଗ୍ରତଃ
ହାଳ ଓ ମୁସଳ ଅଛି, ଆଗରେ ଶଂଖ ରହିଛି।
ଏତନ୍ନ ଜାନତେ କେଚିନ୍ମମ ମାଯା ଵିମୋହିତାଃ
ମୋର ମାୟାରେ ମୁହଁ ହୋଇ, କିଛି ଲୋକ ଏହିକଥା ଜାଣନ୍ତି ନାହିଁ।
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ ମନ୍ଦାରମହିମାନିରୂପଣଂ ନାମ ତ୍ରଯଶ୍ଚତ୍ଵାରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରର 'ମନ୍ଦାର ମହିମା ବିବରଣ' ନାମକ ଏକଶତ ଚୁଆଳିଶତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।
ଅଥ ସୋମେଶ୍ଵରାଦିଲିଙ୍ଗମୁକ୍ତିକ୍ଷେତ୍ରତ୍ରିଵେଣ୍ଯାଦିମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ଶ୍ରୁତ୍ଵା ମନ୍ଦାରମାହାତ୍ମ୍ଯଂ ଧର୍ମକାମା ଵସୁନ୍ଧରା
ମନ୍ଦାରର ମହିମା ଶୁଣିବା ପରେ, ଧରା ଧର୍ମ ଆଶା କରି, ସୋମେଶ୍ୱର ଓ ଅନ୍ୟ ଲିଙ୍ଗ, ତିନି ନଦୀ ମିଳନ ଓ ଅନ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରର ମହିମା ବିଷୟରେ କହିଲେ।
ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ମନ୍ଦାରାତ୍ପରମଂ ସ୍ଥାନଂ ଵିଷ୍ଣୋ ତଦ୍ଵକ୍ତୁମର୍ହସି
ଧରଣୀ କହିଲେ: ହେ ବିଷ୍ଣୁ, ମନ୍ଦାରଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ତାହା ମୋତେ କହ।
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ମେ ଗୁହ୍ଯଂ ଶାଲଗ୍ରାମମିତି ସ୍ମୃତମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: ମୋର ଗୁପ୍ତ ଥିବା ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହାକୁ ଶାଳଗ୍ରାମ ବୋଲି କୁହାଯାଏ, ମୁଁ ତାହା କହିବି।
ଦ୍ଵାପରେ ତୁ ଯୁଗେ ଭୂମେ ଯଦୂନାଂ କୁଲସଂକୁଲେ
ହେ ଧରା, ଦ୍ୱାପର ଯୁଗରେ, ଯଦୁବଂଶର ମଧ୍ୟରେ,
ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ମହାଭାଗୋ ସର୍ଵକର୍ମପରାଯଣଃ
ତାଙ୍କର ପୁଅ ବଡ଼ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଓ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍ ଥିଲେ।
ତସ୍ଯ ଭାର୍ଯା ଚ ଵସୁଧେ ସର୍ଵାଵଯଵସୁନ୍ଦରୀ
ହେ ବସୁଧା, ତାଙ୍କର ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀ ଥିଲେ, ଯିଏ ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗରେ ସୁନ୍ଦର ଥିଲେ।
ତସ୍ଯା ଗର୍ଭେ ମହାଭାଗେ ଭଵିଷ୍ଯାମି ନ ସଂଶଯଃ
ହେ ମହାଭାଗେ, ତାଙ୍କର ଗର୍ଭରେ ମୁଁ ଜନ୍ମ ନେବି—ଏଥିରେ କିଛି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
ତତୋଽପି ସଂସ୍ଥିତେ ତତ୍ର ଯାଦଵାନାଂ କୁଲୋଦ୍ଵହେ
ତାପରେ, ଯଦୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯେଉଁଠି ଚାଲିଗଲେ,
ମମୈଵାରାଧନାର୍ଥାଯ ଭ୍ରମତେ ସ ଦିଶୋ ଦଶ
ମୋର ଆରାଧନା ପାଇଁ, ସେ ଦଶ ଦିଗରେ ଘୁରିଲେ।
ତତଃ ପିଣ୍ଡାରକେ ଗତା ମମ କ୍ଷେତ୍ରେ ଵସୁନ୍ଧରେ ୧୪୪.
ତାପରେ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ସେ ପିଣ୍ଡାରକ ନାମକ ମୋର ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଗଲେ।
ଈଶ୍ଵରେଣ ସମଂ ପୂର୍ଵଂ ସର୍ଵଯୋଗେଶ୍ଵରଂ ସ୍ଥିତମ୍
ପୂର୍ବରୁ, ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ, ସମସ୍ତ ଯୋଗୀଙ୍କ ନାଥ ସେଠି ବିରାଜମାନ ଥିଲେ।
ଈଶ୍ଵରେଣ ସମଂ ପୂର୍ଵମହମାସଂ ଵସୁନ୍ଧରେ
ପୂର୍ବରୁ, ହେ ବସୁନ୍ଧରା, ମୁଁ ମଧ୍ୟ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ସହିତ ସେଠି ଥିଲି।