ଧରଣ୍ଯୁଵାଚ ମନ୍ଦାରେତି ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତଂ ଦେଵଧର୍ମାର୍ଥସଂଯୁତମ୍
ଧରଣୀ କହିଲେ: 'ମନ୍ଦାର ବିଷୟରେ ତୁମେ କହିଛ, ଯେଉଁଥିରେ ଦେବତାଙ୍କର ଧର୍ମ ଓ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଅଛି।'
ମନ୍ଦାରେ କାନି କର୍ମାଣି କୁର୍ଵନ୍ତି ଚ ତତୋ ନରାଃ
ମନ୍ଦାରରେ ଲୋକମାନେ କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି, ଏବଂ ତାହାର ଫଳ କଣ ମିଳେ?
ମନ୍ଦାରେ କାନି ଗୁହ୍ଯାନି ରହସ୍ଯଂ କିଂଚ ତତ୍ର ଵୈ
ମନ୍ଦାରରେ କେଉଁ ଗୁପ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଛି, ଏବଂ ସେଠାରେ କଣ ରହସ୍ୟ ଅଛି?
ଶ୍ରୀଵରାହ ଉଵାଚ କଥଯିଷ୍ଯାମି ତେ ଗୁହ୍ଯାଂ ମନ୍ଦାରସ୍ଯ ମହାକ୍ରିଯାମ୍
ଶ୍ରୀବରାହ କହିଲେ: 'ମୁଁ ତୁମକୁ ମନ୍ଦାରର ଗୁପ୍ତ ମହାନ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଷୟରେ କହିବି।'
କ୍ରୀଡମାନୋଽସ୍ମହଂ ତତ୍ର ମନ୍ଦାରେ ପୁଷ୍ପିତେ ତଦା
ସେ ସମୟରେ, ମୁଁ ମନ୍ଦାରରେ ଫୁଲିଥିବା ସମୟରେ ଖେଳୁଥିଲି।
ତତୋ ମମାଭଵଚ୍ଚିନ୍ତା ମନ୍ଦାରେ ପର୍ଵତସ୍ଥିତେ 143.
ତାପରେ, ମନ୍ଦାର ପାହାଡ଼ରେ ଥିବାବେଳେ, ମୋ ମନରେ ଏକ ଚିନ୍ତା ଆସିଲା।
ଵିନ୍ଧ୍ଯେ ଚ ମତ୍ପ୍ରଭାଵେଣ ମନ୍ଦାରଶ୍ଚ ମହାଦ୍ରୁମଃ
ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରେ ମୋର ଶକ୍ତିରେ ଏକ ମହାବୃକ୍ଷ ମନ୍ଦାର ଅଛି।
ଦର୍ଶନୀଯତମଂ ସ୍ଥାନଂ ମନୋଜ୍ଞଂ ଚ ଶିଲାତଲମ୍
ସେଠାରେ ଏକ ଅତି ଆନନ୍ଦଦାୟକ ଓ ଆକର୍ଷକ ପାଥର ତଳ ଅଛି।
ଵିସ୍ମଯଂ ଶୃଣୁ ସୁଶ୍ରୋଣି ମନ୍ଦାରେଽସ୍ମିନ୍ମହାଦ୍ରୁମେ
ସୁନ୍ଦର କଟିବନ୍ଧା ମହିଳେ, ଏହି ମହାବୃକ୍ଷ ମନ୍ଦାର ବିଷୟରେ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କଥା ଶୁଣ।
ତତ୍ର ମଧ୍ଯାହ୍ନଵେଲାଯାଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯମାଣୋ ଜନୈସ୍ତତଃ
ସେଠାରେ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ସମୟରେ ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ଦେଖନ୍ତି।
ତସ୍ମିନ୍ମଂଦାରକୁଣ୍ଡେ ତୁ ଏକଭକ୍ତୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଇ ମନ୍ଦାର କୁଣ୍ଡରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଥର ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହେ—
ଅଥ ପ୍ରାଣାନ୍ପ୍ରମୁଚ୍ଯେତ କୁଣ୍ଡେ ମନ୍ଦାରସଂସ୍ଥିତେ
ତାପରେ ଯଦି କେହି ମନ୍ଦାର ତଳସ୍ଥ କୁଣ୍ଡରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—
ତସ୍ଯ ଚୋତ୍ତରପାର୍ଶ୍ଵେ ଚ ପ୍ରାପଣଂ ନାମ ଵୈ ଗିରିଃ
ତାହାର ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ପ୍ରାପଣ ନାମକ ଏକ ପର୍ବତ ଅଛି।
ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡମିତି ଖ୍ଯାତଂ ତସ୍ମିନ୍କ୍ଷେତ୍ରେ ପରଂ ମମ
ସେଠି, ମୋର ପରମ ପବିତ୍ର ସ୍ନାନ କୁଣ୍ଡ ଅଛି, ଯାହାକୁ ସ୍ନାନକୁଣ୍ଡ ବୋଲି ଚିହ୍ନାଯାଏ।
ତତ୍ରାଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ କର୍ମପରାଯଣଃ 143.
ସେଠାରେ, ଯିଏ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠାବାନ୍, ସେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ତସ୍ଯ ପୂର୍ଵୋତ୍ତରେ ପାର୍ଶ୍ଵେ ଗୁହ୍ଯଂ ଵୈକୁଣ୍ଠକାରଣମ୍
ତାହାର ପୂର୍ବ-ଉତ୍ତର ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଗୁପ୍ତ ଭାବେ ବୈକୁଣ୍ଠର କାରଣ ଅଛି।
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ସ୍ନାନମୈକରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ଯିଏ ସେଠାରେ ଏକ ରାତି ଉପବାସ ରହି ସ୍ନାନ କରେ—
ତଥାଽତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍କୃତକୃତ୍ଯଃ ସୁନିଶ୍ଚିତଃ
ସେଠି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ, ସମସ୍ତ କର୍ତବ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରି, ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵେଣ ସମସ୍ରୋତୋ ଵରାଂଗଣେ
ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ସୁନ୍ଦର ବରାଙ୍ଗଣାରେ ସମ ଧାରା ଥିବା ଏକ ନଦୀ ଅଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ତୁ କୁର୍ଵୀତ ଏକଭକ୍ତୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠି, ଏକ ଥର ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହି, ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ ଚିତ୍ତଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଯିଏ ମୋରେ ମନ ଲଗାଇଥାଏ, ସେଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ମନ୍ଦାରସ୍ଯ ତୁ ପୂର୍ଵେଣ ଗୁହ୍ଯଂ କୋଟରସଂସ୍ଥିତମ୍
ମନ୍ଦାରର ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ଗହ୍ବର ଅଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ପଂଚଭକ୍ତୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠି, ପାଞ୍ଚ ଥର ଭୋଜନ କରି ଉପବାସ ରହି, ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ତାପରେ, ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ସେଠି ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ।
ତସ୍ଯ ଦକ୍ଷିଣପାର୍ଶ୍ଵେ ତୁ ଗୁହ୍ଯଂ ଵିନ୍ଧ୍ଯଵିନିଃସୃତମ୍ 143.
ତାହାର ଦକ୍ଷିଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏକ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ ଅଛି, ଯାହା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତରୁ ବାହାରିଛି।
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ତାପରେ, ଏଠି ଅତି କଠିନ କାର୍ଯ୍ୟ କରି, ମଣିଷ ଏଠି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।
ଦକ୍ଷିଣେ ପଶ୍ଚିମେ ଭାଗେ ମନ୍ଦାରସ୍ଯ ଯଶସ୍ଵିନି
ମନ୍ଦାର ପର୍ବତର ଦକ୍ଷିଣ ଓ ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ—
ତତ୍ର ସ୍ନାନଂ ପ୍ରକୁର୍ଵୀତ ଅହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯେଉଁ ପୁରୁଷ ଏକ ଦିନ ଓ ଏକ ରାତି ଉପବାସ କରିଥାଏ, ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।
ଅଥାତ୍ର ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ କର୍ମଵ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ
ତାପରେ, ଏଠି ମୋର ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଷ୍ଠା ରଖି, ମଣିଷ ଏଠି ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦେଇଥାଏ।