ତତ୍ରାଽଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ କର୍ମସୁ ନିଷ୍ଠିତଃ
ସେଠାରେ ଯଦି ସେ ମୋର କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅଟୁଟ ଥାଇ ଦେହ ଛାଡ଼ିଦିଏ,
ଅସ୍ତି ତତ୍ର ଵରଂ ସ୍ଥାନଂ ସଙ୍ଗମଂ କୌଶିକୋକଯୋଃ
ସେଠାରେ କୌଶିକୀ ଏବଂ କୋକା ନଦୀର ସଙ୍ଗମରେ ଏକ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ତତ୍ର ଯଃ କୁରୁତେ ସ୍ନାନମହୋରାତ୍ରୋଷିତୋ ନରଃ
ସେଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ ଏବଂ ଏକ ଦିନ ଏବଂ ରାତି ରହିଥାଏ,
ସ୍ଵର୍ଗେ ଵା ଯଦି ଵା ଭୂମୌ ଯଂ ଯଂ କାମଯତେ ନରଃ
ସ୍ୱର୍ଗରେ କିମ୍ବା ପୃଥିବୀରେ, ଯେଉଁ କିଛି ଜଣେ ମନୁଷ୍ୟ ଚାହାଁନ୍ତି,
ତତ୍ରାଽଥ ମୁଂଚତେ ପ୍ରାଣାନ୍ମମ କର୍ମଣ୍ଯଵସ୍ଥିତଃ 140.
ସେଠାରେ, ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଲିନ ଅବସ୍ଥାରେ, ଲୋକ ଜୀବନ ଛାଡ଼ିଦିଅନ୍ତି।
ଧାରାଃ ପତନ୍ତି ତିସ୍ରୋ ଵୈ କୌଶିକୀମାଶ୍ରିତା ନଦୀମ୍
ସେଠାରେ କୌଶିକୀ ନଦୀକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ତିନିଟି ଝରଣା ପଡ଼େ।
ତତ୍ର ଚ ସ୍ନାଯମାନସ୍ତୁ ଯଦି ମତ୍ସ୍ଯଂ ପ୍ରପଶ୍ଯତି
ଏବଂ ସେଠାରେ ଯଦି କେହି ସ୍ନାନ କରୁଥିବାବେଳେ ମାଛ ଦେଖନ୍ତି,
ତତ୍ର ମତ୍ସ୍ଯଂ ପୁନର୍ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ଯଜମାନସ୍ତୁ ସୁନ୍ଦରି
ସେଠାରେ, ସୁନ୍ଦରୀ, ଯଜ୍ଞ କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପୁଣିଥରେ ମାଛ ଦେଖିଲେ,
ଯସ୍ତତ୍ର କୁରୁତେ ସ୍ନାନଂ ଦେଵି ଗୁହ୍ଯେ ତତଃ ପରେ
ଓ ଦେବୀ, ସେଠି ଯେଉଁଠି ସବୁଠାରୁ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନ, ସେଠାରେ ଯିଏ ସ୍ନାନ କରେ,
ଅଥ ସଂପ୍ରାପ୍ଯ ମୁଚ୍ଯେତ ମତ୍ସ୍ଯଂ ଗୁହ୍ଯଂ ପରଂ ମମ
ତାପରେ, ସେଠିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ସେ ମୁକ୍ତି ପାଏ—ମାଛଟି ମୋର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଗୁପ୍ତ ରହସ୍ୟ।
ପଂଚଯୋଜନଵିସ୍ତାରଂ କ୍ଷେତ୍ରଂ କୋକାମୁଖଂ ମମ
ମୋର କୋକାମୁଖ ନାମକ କ୍ଷେତ୍ର ପାଞ୍ଚ ଯୋଜନ ଚଉଡ଼ା।
ଅନ୍ଯଚ୍ଚ ତେ ପ୍ରଵକ୍ଷ୍ଯାମି ତଚ୍ଛୃଣୁଷ୍ଵ ଵସୁନ୍ଧରେ
ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଉ କିଛି କହିବି, ଏହା ଶୁଣ, ଓ ଧରିତ୍ରୀ।
ଶିଲାଚନ୍ଦନସଂକାଶଂ ଦେଵାନାମପି ଦୁର୍ଲଭମ୍
ଏହା ପାଥର ଓ ଚନ୍ଦନ ପରି ଚମକେ, ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଲଭ୍ୟ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଵାମୋନ୍ନତମୁଖଂ କୃତ୍ଵା ଵାମଦଂଷ୍ଟ୍ରାସମୁନ୍ନତମ୍
ବାମ ପାଖର ମୁହଁ ଉଁଚା କରି, ବାମ ଦାଁତକୁ ଉପରକୁ ଉଠାଇ,
ଯେ ମାଂ ସ୍ମରନ୍ତି ଵୈ ଭୂମେ ପୁରୁଷା ମୁକ୍ତକିଲ୍ବିଷାଃ 140.
ଓ ଭୂମି, ଯେଉଁ ମଣିଷମାନେ ମୋତେ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
ଯଦି କୋକାମୁଖଂ ଗଚ୍ଛେତ୍ କଦାଚିତ୍କାଲପର୍ଯଯେ
ଯଦି କେହି ଜୀବନର କୌଣସି ସମୟରେ କୋକାମୁଖକୁ ଯାଆନ୍ତି,
ଗୁହ୍ଯାନାଂ ପରମଂ ଗୁହ୍ଯମେତତ୍ସ୍ଥାନଂ ପରଂ ମହତ୍
ଏହି ସ୍ଥାନ ସମସ୍ତ ଗୁପ୍ତ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଗୁପ୍ତ ଅଟୁଟ ଅଛି।
ନ ଚ ସାଂଖ୍ଯେନ ଯୋଗେନ ସିଦ୍ଧିଂ ଯାନ୍ତି ମହାପରାମ୍
ସାଂଖ୍ୟ ନା କିମ୍ବା ଯୋଗ ଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରନ୍ତିନାହିଁ।
ଏଵଂ ଶ୍ରେଷ୍ଠଂ ମହାଭାଗେ ଯତ୍ତ୍ଵଯା ପରିପୃଚ୍ଛିମ୍
ଏଭଳି, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ତାହାର ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ଉତ୍ତର ମୁଁ କହିଦେଲି।
ଯ ଏତତ୍କଥିତଂ ଭୂମେ କୋକାମୁଖମନୁତ୍ତମମ୍
ଓ ଭୂମି, ଯେଉଁଠି କେହି ଏହି କୋକାମୁଖର ଅତିଶୟ ମହତ୍ତ୍ୱ କଥା କହିଥାଏ,
ମୃତୋ ଵା ତତ୍ର ଜାଯେତ ଶୁଦ୍ଧେ ଭାଗଵତେ କୁଲେ
ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ବା ଜନ୍ମ ଯେଉଁଠି ହେଉଛି, ସେ ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିମୟ ପରିବାରରେ ଜନ୍ମ ନେଉଛି।
ଯଶ୍ଚେଦଂ ଶୃଣୁଯାନ୍ନିତ୍ଯଂ କଲ୍ଯ ଉତ୍ଥାଯ ମାନଵଃ
ଯଦି କୌଣସି ପୁରୁଷ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଉଠି ଏହି କଥା ଶୁଣନ୍ତି,
ଯ ଏତତ୍ପଠତେ ନିତ୍ଯଂ କୋକାଖ୍ଯାନଂ ତଥୋଷସି
ଯେଉଁଠି ଜଣେ ନିତ୍ୟ ଏହି କୋକାଙ୍କ କଥା ପଢ଼ନ୍ତି, ହେ ଉଷାସି, ...
ଇତି ଶ୍ରୀଵରାହପୁରାଣେ ଭଗଵଚ୍ଛାସ୍ତ୍ରେ କୋକାମୁଖମାହାତ୍ମ୍ଯଵର୍ଣନଂ ନାମ ଚତ୍ଵାରିଂଶଦଧିକଶତତମୋଽଧ୍ଯାଯଃ
ଏହିପରି ଶ୍ରୀବରାହପୁରାଣରେ, ଭଗବତ୍ ଶାସ୍ତ୍ରରେ, 'କୋକାମୁଖର ମହିମା ବର୍ଣ୍ଣନା' ନାମକ ଏକଶତ ଚାଳିସ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।
ଅଥ ବଦରିକାଶ୍ରମମାହାତ୍ମ୍ଯମ୍ ତସ୍ମିନ୍ହିମଵତଃ ପୃଷ୍ଠେ ପରଂ ଗୁହ୍ଯମତଃ ଶୃଣୁ
ଏବେ ବଦରିକାଶ୍ରମର ମହିମା: ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ର ଢାଳାରେ, ଏହି ଅତି ଗୁପ୍ତ ବିଦ୍ୟାକୁ ଶୁଣ।
ନ ତତ୍ପ୍ରାପ୍ନୋତି ମନୁଜଃ କୃତ୍ଵା କର୍ମ ସୁଦୁଷ୍କରମ୍
ମଣିଷ ଯେତେ ଦୁର୍ଲଭ କାମ କରିଲେ ମଧ୍ୟ, ସେଠାକୁ ପହଁଚିପାରେ ନାହିଁ।
ଦୁର୍ଲ୍ଲଭଂ ତନ୍ମମ କ୍ଷେତ୍ରଂ ହିମକୂଟଶିଲାତଲେ
ହିମ ପାହାଡ଼ର ପଥର ଉପରେ ମୋର ସେଇ କ୍ଷେତ୍ର ବହୁତ ଦୁର୍ଲଭ।
ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡମିତି ଖ୍ଯାତମାସ୍ତେ ତତ୍ର ଶିଲୋଚ୍ଚଯେ
ସେଠାରେ ପଥର ଉଚ୍ଚତାରେ 'ବ୍ରହ୍ମକୁଣ୍ଡ' ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏକ ସ୍ଥାନ ଅଛି।
ସ୍ନାନଂ କରୋତି ଯସ୍ତତ୍ର ତ୍ରିରାତ୍ରୋପୋଷିତୋ ନରଃ
ଯଦି କେହି ତିନି ରାତି ଉପବାସ କରି ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରେ—
ମୁଞ୍ଚେତ୍ପ୍ରାଣାଂସ୍ତତ୍ର ଯଦି ଵ୍ରତନିଷ୍ଠୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ
ଯଦି କେହି ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି, ସେଠାରେ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରେ—