କରୋତି କେତୁଃ କପିଲଂ ଵିଯଚ୍ଚିରଂ ରାଜ୍ଞଃ ସୁରାଣାଂ ପଥି ସଂସ୍ଥିତଂ ଭୃଶମ୍ । ନ ଦୁର୍ଜନଃ ସଜ୍ଜନସଂସଦି କ୍ଵଚିତ୍ କରୋତି ଶୁଦ୍ଧଂ ନିଜକର୍ମକୌଶଲମ୍ ।। ୧୧.
କେତୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକାଶକୁ କପିଳ ରଙ୍ଗରେ ଭରିଦେଇଛି, ରଜା ଓ ଦେବମାନେଙ୍କ ପଥରେ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଅବସ୍ଥିତ; ଦୁଷ୍ଟ ଲୋକ କେବେ ଭଲ ଲୋକଙ୍କ ସଂଗରେ ନିଜ କର୍ମରେ ଶୁଭ୍ର ଦକ୍ଷତା ଦେଖାଇନାହିଁ।
ଶଶାଙ୍କରଶ୍ମିପ୍ରଵିଭାସିତା ଅପି ପ୍ରକାଶମୀଯୁର୍ନିରତାଃ ପଦେ ପଦେ । କୁଲଂଭଵାଃ ସଂଭଵଧର୍ମପତ୍ତଯୋ ମହାଂଶୁଯୋଗାନ୍ମହତାଂ ସମୁନ୍ନତିମ୍ ।। ୧୧.
ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣରେ ଆଲୋକିତ ହୋଇଥିବା ଲୋକମାନେ ପ୍ରତି ପଦେ ପ୍ରଭା ପ୍ରଦାନ କରନ୍ତି; ଉତ୍ତମ କୁଳର ଉତ୍ପନ୍ନ ଲୋକମାନେ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଧର୍ମକୁ ରକ୍ଷା କରି, ଶକ୍ତିଶାଳୀ କିରଣର ସଂଯୋଗରେ ଉଚ୍ଚ ମର୍ଯ୍ୟା ପାଇଥାଏ।
ତ୍ରିଦୋଷସକ୍ତାନ୍ନିକୃତୋଽସ୍ଯ ସର୍ଵଶଃ ସୁତେନ ରାଜ୍ଞୋ ଵରୁଣସ୍ଯ ସୂର୍ଯଜଃ । ଵିରାଜତେ କୌଶିକସନ୍ନିଵେଶିତା ନ ଵେଦକର୍ମ କ୍ଵଚିଦନ୍ଯଥା ଭଵେତ୍ ।। ୧୧.
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଓ ଭାରୁଣ ରଜାଙ୍କ ପୁଅ ତିନି ଦୋଷରେ ଆସକ୍ତ ଲୋକମାନେକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ଜୟ କରେ; କୌଶିକ ବଂଶରେ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇ, ବେଦ କର୍ମ କେବେ ଅନ୍ୟଥା ହୁଏନାହିଁ।
ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵଃ ସମେତାନ୍ ମମ ଯଃ ଶିଶୁଃ ପୁରା ହରିର୍ଯ ଆରାଧିତଵାନ୍ ନୃପାସନମ୍ । ଲକ୍ଷ୍ମ୍ଯାପି ବୁଦ୍ଧ୍ଯା ସୁଚିରଂ ପ୍ରକାଶତେ ଧ୍ରୁଵେଣ ଵିଷ୍ଣୁସ୍ମରଣେନ ଦୁର୍ଲଭମ୍ ।। ୧୧.
ମୋର ଯେଉଁ ଶିଶୁ ପୂର୍ବରୁ ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ବକୁ ଏକତ୍ୱ କରି, ରଜାସନର ପୂଜା କଲେ, ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ ବୁଦ୍ଧିରେ ଚମକିଥାଏ; ନିରନ୍ତର ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ମରଣରେ ଦୁର୍ଲଭ ଜିନିଷ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଯାଏ।
ଇତୀଦୃଶୀ ରାତ୍ରିରଭୂଦୃଷେଃ ଶୁଭେ ଵରାଶ୍ରମେ ଦୁର୍ଜଯଭୂପତେଃ ଶୁଭା । ସଭୃତ୍ଯସାମନ୍ତଵରାଶ୍ଵଦନ୍ତିନଃ ସୁଭକ୍ତଵସ୍ତ୍ରାଭରଣାଦିପୂଜଯା ।। ୧୧.
ଏଭଳି ଶୁଭ ରାତି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଶୁଭ ଆଶ୍ରମରେ ଅଜୟ ରଜାଙ୍କ ପାଇଁ ଗତି କଲା; ଦାସ, ସାମନ୍ତ, ଉତ୍ତମ ଘୋଡ଼ା ଓ ହାତୀ, ଭଲ ପୋଷାକ, ଭୂଷଣ ଓ ଅନ୍ୟ ଉପହାରରେ ପୂଜା ହେଲା।
ଇତୀଦୃଶାଯାଂ ଵରରତ୍ନଚିତ୍ରିତାଃ ସୁପଟ୍ଟସଂଵୀତଵରାସ୍ତୃତାସ୍ତଦା । ଗୃହେଷୁ ପର୍ଯଙ୍କଵରାଃ ସମାଶ୍ରିତାଃ ସୁରୂପଯୋଷିତ୍କୃତଭଙ୍ଗଭାସୁରାଃ ।। ୧୧.
ଏଭଳି ରାତିରେ, ଉତ୍ତମ ରତ୍ନରେ ଶୋଭିତ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆଚ୍ଛାଦିତ, ଘରମାନେରେ ଉତ୍ତମ ଶୟନ ବିଛାଯାଇଥିଲା; ସୁନ୍ଦର ମହିଳାମାନେ ନିଜ ଭଙ୍ଗି ଦ୍ୱାରା ଚମକ ବଢ଼ାଇଥିଲେ।
ସ ତତ୍ର ରାଜା ଵିସସର୍ଜ ଭୂଭୃତଃ ସ୍ଵଯଂ ସଭୃତ୍ଯାନପି ସର୍ଵତୋ ଗୃହାନ୍ । ଗତେଷୁ ସୁଷ୍ଵାପ ଵରସ୍ତ୍ରିଯା ଵୃତଃ ସୁରେଶଵତ୍ସ୍ଵର୍ଗଗତଃ ପ୍ରତାପଵାନ୍ ।। ୧୧.
ସେଠାରେ ରଜା ଭୂମିଧରମାନେ ଓ ଦାସମାନେକୁ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ପଠାଇଦେଲେ; ସେମାନେ ଚାଲିଗଲା ପରେ, ଉତ୍ତମ ମହିଳାମାନେ ଘେରା ହୋଇ ରଜା ଭଲ ଶୁଇଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ଭଳି ସ୍ୱର୍ଗରେ ପ୍ରତାପଶାଳୀ।
ଏଵଂ ସୁମନସସ୍ତସ୍ଯ ସଭୃତ୍ଯସ୍ଯ ମହାତ୍ମନଃ । ଋଷେସ୍ତସ୍ଯ ପ୍ରଭାଵେନ ହୃଷ୍ଟାସ୍ତୁ ସୁଷୁପୁସ୍ତଦା ।। ୧୧.
ଏଭଳି ମହାତ୍ମା ରଜା ଓ ତାଙ୍କ ଦାସମାନେ ଶୁଭ ମନରେ, ଋଷିଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ, ସେ ସମୟରେ ଭଲ ଶୁଇଥିଲେ।
ତତୋ ରାତ୍ର୍ଯାଂ ଵ୍ଯତୀତାଯାଂ ସ ରାଜା ତାଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ପୁନଃ । ଅନ୍ତର୍ଦ୍ଧାନଂ ଗତାସ୍ତତ୍ର ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତାନି ଗୃହାଣି ଚ ।। ୧୧.
ରାତି ଶେଷ ହେବା ପରେ, ରଜା ଦେଖିଲେ ସେମାନେ ମହିଳା ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛନ୍ତି, ଏବଂ ସେଠି ଘରମାନେ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ।
ଅଦୃଶ୍ଯାନି ମହାର୍ହାଣି ଵରାସନଜଲାନି ଚ । ରାଜା ସ ଵିସ୍ମଯାଵିଷ୍ଟଶ୍ଚିନ୍ତଯାମାସ ଦୁଃଖିତଃ ।। ୧୧.
ମହାମୂଲ୍ୟ ଆସନ ଓ ଜଳପାତ୍ର ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଯାଇଛି; ରଜା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ, ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଚିନ୍ତା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।
କଥମେଵଂ ମଣିର୍ମହ୍ଯଂ ଭଵତୀତି ପୁନଃ ପୁନଃ । ଚିନ୍ତଯନ୍ନଧିଗମ୍ଯାଥ ସ ରାଜା ଦୁର୍ଜଯସ୍ତଦା ।। ୧୧.
ସେ ରାଜା ଦୁର୍ଜୟ ବାରମ୍ବାର ଭାବିଲେ, 'ଏହି ମଣି କିପରି ପାଇବି?' ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କିଛି ଉପାୟ ଖୋଜିଲେ।
ଚିନ୍ତାମଣିମିମଂ ଚାସ୍ଯ ହରାମୀତି ଵିଚିନ୍ତ୍ଯ ସଃ । ପ୍ରଯାଣଂ ନୋଦଯାମାସ ସ ରାଜାଶ୍ରମବାହ୍ଯତଃ । ଆଶ୍ରମସ୍ଯ ବହିର୍ଗତ୍ଵା ନାତିଦୂରେ ସଵାହନଃ ।। ୧୧.
'ଏହି ଚିନ୍ତାମଣିକୁ ତାଙ୍କଠାରୁ ନେଇବି' ବୋଲି ଭାବି, ସେ ରାଜା ଆଶ୍ରମର ବାହାରୁ ତାଙ୍କ ସହଯାତୀମାନେ ସହିତ ଅଳ୍ପ ଦୂରକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତୋ ଵିରୋଚନାଖ୍ଯଂ ଵୈ ପ୍ରେଷଯାମାସ ମନ୍ତ୍ରିଣମ୍ । ଋଷେର୍ଗୌରମୁଖସ୍ଯାପି ମଣେର୍ଯାଚନକର୍ମଣି ।। ୧୧.
ତାପରେ ସେ ରାଜା ତାଙ୍କର 'ବିରୋଚନ' ନାମକ ମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ଋଷି ଗୌରମୁଖଙ୍କଠାରୁ ମଣି ଚାହିଁବା ପାଇଁ ପଠାଇଲେ।
ଋଷିଂ ତଂ ଚ ସମାଗତ୍ଯ ମଣିଂ ଯାଚିତୁମୁଦ୍ଯତଃ । ରତ୍ନାନାଂ ଭାଜନଂ ରାଜା ମଣିଂ ତସ୍ମୈ ପ୍ରଦୀଯତାମ୍ ।। ୧୧.
ମନ୍ତ୍ରୀ ଋଷିଙ୍କ ପାଖକୁ ଯାଇ, ମଣି ଚାହିଁବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ—'ହେ ରାଜା, ରତ୍ନର ପାତ୍ର, ଏହି ମଣି ତାଙ୍କୁ ଦିଅନ୍ତୁ' ବୋଲି କହିଲେ।
ଅମାତ୍ଯେନୈଵମୁକ୍ତସ୍ତୁ କ୍ରୁଦ୍ଧୋ ଗୌରମୁଖୋଽବ୍ରଵୀତ୍ । ପ୍ରତିଗୃହ୍ଣାତି ଵିପ୍ରସ୍ତୁ ରାଜା ଚୈଵ ଦଦାତି ଚ । ତ୍ଵଂ ଚ ରାଜା ପୁନର୍ଭୂତ୍ଵା ଯାଚସେ ଦୀନଵତ୍ କଥମ୍ ।। ୧୧.
ମନ୍ତ୍ରୀ ଏଭଳି କହିବା ପରେ, ଗୌରମୁଖ ରୁଷ୍ଟ ହୋଇ କହିଲେ—'ବ୍ରାହ୍ମଣ ନେଇଥାଏ, ରାଜା ଦେଇଥାଏ, ତୁମେ ଆଉଥରେ ରାଜା ହୋଇ ଏଭଳି ଦୟାଳୁ ଭାବରେ କିପରି ମଣି ମାଗୁଛ?'
ଏଵଂ ବ୍ରୂହି ଦୁରାଚାରଂ ରାଜାନଂ ଦୁର୍ଜଯଂ ସ୍ଵଯମ୍ । ଗଚ୍ଛ ଦ୍ରୁତଂ ଦୁରାଚାର ମା ତ୍ଵାଂ ଲୋକୋଽତ୍ଯଗାଦିତି ।। ୧୧.
ତୁମେ ନିଜେ ଦୁର୍ଜୟ ରାଜାଙ୍କୁ କହ—'ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଯାଅ, ଦୁଷ୍ଟ, ନହେଲେ ସମସ୍ତେ ତୁମକୁ ତ୍ୟାଗିଦେବେ'।
(ଏଵମୁକ୍ତ୍ଵା ମୁନିଃ ପ୍ରାଗାତ୍ କୁଶେଧ୍ମାହରଣାଯ ଵୈ । ଚିନ୍ତଯନ୍ ମନସା ତଂ ଚ ମଣିଂ ଶତ୍ରୁଵିନାଶନମ୍ ) ।। ୧୧.
ଏଭଳି କହି ମୁନି ପୂର୍ବଦିଗକୁ କୁଶ ଓ ଜଳାନ୍ତ କାଠ କଲେବା ପାଇଁ ଚାଲିଗଲେ, ମନରେ ସେ ଶତ୍ରୁନାଶକ ମଣି ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିଲେ।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ଦୂତୋ ଜଗାମ ଚ ନୃପାନ୍ତିକମ୍ । କଥଯାମାସ ତତ୍ସର୍ଵଂ ଯଦୁକ୍ତଂ ବ୍ରାହ୍ମଣେନ ଚ ।। ୧୧.
ଏଭଳି ଉପଦେଶ ପାଇ ଦୂତ ରାଜାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯାହା କହିଥିଲେ ସେ ସବୁ କଥା ରାଜାଙ୍କୁ କହିଲେ।
ତତଃ କ୍ରୋଧପରୀତାତ୍ମା ଶ୍ରୁତ୍ଵା ବ୍ରାହ୍ମଣଭାଷିତମ୍ । ଦୁର୍ଜଯଃ ପ୍ରାହ ନୀଲାଖ୍ଯଂ ସାମନ୍ତଂ ଗଚ୍ଛ ମାଚିରମ୍ । ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ଯ ମଣିଂ ଗୃହ୍ଯ ତୂର୍ଣମେହି ଯଦୃଚ୍ଛଯା ।। ୧୧.
ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଦୁର୍ଜୟ ରାଜା କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ 'ନୀଳ' ନାମକ ସାମନ୍ତଙ୍କୁ କହିଲେ—'ତୁରନ୍ତ ଯା, ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କର ମଣି ନେଇ ଯେପରି ହେଉ ଫେରିଆ'।
ଏଵମୁକ୍ତସ୍ତଦା ନୀଲୋ ବହୁସେନାପରିଚ୍ଛଦଃ । ଜଗାମ ସ ଚ ଵିପ୍ରସ୍ଯ ଵନ୍ଯମାଶ୍ରମମଣ୍ଡଲମ୍ ।। ୧୧.
ଏଭଳି ଆଦେଶ ପାଇ, ନୀଳ ବଡ଼ ସେନା ସହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଆଶ୍ରମ ଥିବା ଅରଣ୍ୟକୁ ଚାଲିଗଲେ।
ତତ୍ରାଗ୍ନିହୋତ୍ରଶାଲାଯାଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ତଂ ମଣିମାହିତମ୍ । ଉତ୍ତୀର୍ଯ ସ୍ଯନ୍ଦନାନ୍ନୀଲଃ ସୋଽଵରୋହତ ଭୂତଲେ ।। ୧୧.
ସେଠାରେ ଅଗ୍ନିହୋତ୍ର ଶାଳାରେ ମଣିଟିକୁ ରଖାଯାଇଥିବା ଦେଖି, ନୀଳ ତାଙ୍କ ରଥରୁ ଅବତରି ଭୂମିରେ ଅସିଗଲେ।
ଅଵତୀର୍ଣେ ତତସ୍ତସ୍ମିନ୍ ନୀଲେ ପରମଦାରୁଣେ । କ୍ରୂରବୁଦ୍ଧ୍ଯା ମଣେସ୍ତସ୍ମାନ୍ନିର୍ଜଗ୍ମୁଃ ଶସ୍ତ୍ରପାଣଯଃ ।। ୧୧.
ସେ ଦୟାହୀନ ନୀଳ ଭୂମିରେ ଅବତରିବା ସହିତ, ମଣିରୁ କ୍ରୂର ମନୋଭାବ ଥିବା ଶସ୍ତ୍ରଧାରୀ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବାହାରିଲେ।
ସରଥାଃ ସଧ୍ଵଜାଃ ସାଶ୍ଵାଃ ସବାଣାଃ ସାସିଚର୍ମିଣଃ । ସଧନୁଷ୍କାଃ ସତୂଣୀରା ଯୋଧାଃ ପରମଦୁର୍ଜଯାଃ । ନିଶ୍ଚେରୁସ୍ତଂ ମଣିଂ ଭିତ୍ଵା ଅସଂଖ୍ଯେଯା ମହାବଲାଃ ।। ୧୧.
ସେମାନେ ରଥ, ପତାକା, ଘୋଡ଼ା, ବାଣ, ତଳୱାର, ଢାଲ, ଧନୁଷ, ତୁଣୀର ସହିତ, ଅସଂଖ୍ୟ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଯୋଦ୍ଧା, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ, ମଣିକୁ ଭାଙ୍ଗି ବାହାରିଲେ।
ତତ୍ର ସଜ୍ଜା ମହାଶୂରା ଦଶ ପଞ୍ଚ ଚ ସଂଖ୍ଯଯା । ନାମଭିସ୍ତାନ୍ ମହାଭାଗେ କଥଯାମି ଶ୍ରୃଣୁଷ୍ଵ ତାନ୍ ।। ୧୧.
ସେଠାରେ ଦଶ ଓ ପାଞ୍ଚ, ଅର୍ଥାତ୍ ପନ୍ଦର ଜଣ ମହାଶୂର ଯୋଦ୍ଧା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଥିଲେ; ତାଙ୍କ ନାମ ମୁଁ କହୁଛି, ଶୁଣ।
ସୁପ୍ରଭୋ ଦୀପ୍ତତେଜାଶ୍ଚ ସୁରଶ୍ମିଃ ଶୁଭଦର୍ଶନଃ । ସୁକାନ୍ତିଃ ସୁନ୍ଦରଃ ସୁନ୍ଦଃ ପ୍ରଦ୍ଯୁମ୍ନଃ ସୁମନାଃ ଶୁଭଃ ।। ୧୧.
ସୁପ୍ରଭ, ଦୀପ୍ତତେଜା, ସୁରଶ୍ମି, ଶୁଭଦର୍ଶନ, ସୁକାନ୍ତି, ସୁନ୍ଦର, ସୁନ୍ଦ, ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ସୁମନ, ଶୁଭ,
ସୁଶୀଲଃ ସୁଖଦଃ ଶମ୍ଭୁଃ ସୁଦାନ୍ତଃ ସୋମ ଏଵ ଚ । ଏତେ ପଞ୍ଚଦଶ ପ୍ରୋକ୍ତା ନାଯକା ମଣିତୋତ୍ଥିତାଃ ।। ୧୧.
ସୁଶୀଳ, ସୁଖଦ, ଶମ୍ଭୁ, ସୁଦାନ୍ତ, ଓ ସୋମ—ଏହି ପନ୍ଦର ନାୟକ ମଣିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲେ।
ତତୋ ଵିରୋଚନଂ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ବହୁସୈନ୍ଯପରିଷ୍କୃତମ୍ । ଯୋଧଯାମାସୁରଵ୍ଯଗ୍ରା ଵିଵିଧାଯୁଧପାଣଯଃ ।। ୧୧.
ତାପରେ ବିରୋଚନଙ୍କୁ ବଡ଼ ସେନାରେ ଘିରିଥିବା ଦେଖି, ସେ ଉତ୍ସାହିତ ଯୋଦ୍ଧାମାନେ ବିଭିନ୍ନ ଅସ୍ତ୍ର ହାତରେ ନେଇ ଯୁଦ୍ଧ ଆରମ୍ଭ କଲେ।
ଧନୂଂଷି ତେଷାଂ କନକପ୍ରଭାଣି ଶରାନ୍ ସୁଜାମ୍ବୂନଦପୁଙ୍ଖନଦ୍ଧାନ୍ । ପତନ୍ତି ଖଙ୍ଗାନି ଵିଭୀଷଣାନି ଭୁଶୁଣ୍ଡିଶୂଲାଃ ପରମପ୍ରଧାନାଃ ।। ୧୧.
ସେମାନଙ୍କର ଧନୁଷ ଶୁଣା ହେଉଥିଲା ସୁନାର ଆଭାରେ; ତାଙ୍କର ବାଣ ଉତ୍ତମ ଜାମ୍ବୁନଦ ସୁନାର ଫଳା ଲାଗିଥିଲା; ଭୟଙ୍କର ତଳୱାର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗଦା ଓ ଶୂଳ ଭୂମିରେ ପଡ଼ୁଥିଲା।
ରଥୋ ରଥଂ ସଂପରିଵାର୍ଯ ତସ୍ଥୌ ଗଜୋ ଗଜସ୍ଯାପି ହଯୋ ହରସ୍ଯ । ପଦାତିରତ୍ଯୁଗ୍ରପରାକ୍ରମଶ୍ଚ ପଦାତିମେଵ ପ୍ରସସାର ଚାଗ୍ର୍ଯମ୍ ।। ୧୧.
ଏଠାରେ ଏକ ରଥ ଅନ୍ୟ ରଥକୁ ଘେରି ଦାଉଡ଼ି ଥିଲା; ଏକ ହାତୀ ଅନ୍ୟ ହାତୀ ସାମ୍ନାରେ ଆସିଥିଲା, ଏବଂ ଏକ ଘୋଡ଼ା ଅନ୍ୟ ଘୋଡ଼ା ସହ ମୁକାବିଲା କରୁଥିଲା। ଏକ ଦଳିଆ ସେନା ଅତି ଶୂର ହୋଇ ଅନ୍ୟ ଦଳିଆ ସେନା ସହ ଯୁଦ୍ଧ କରିବାକୁ ଆଗେ ବଢ଼ିଲା।
ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵନ୍ଯନେକାନି ତଥୈଵ ଯୁଦ୍ଧେ ଦ୍ରଵନ୍ତି ଶୂରାଃ ପରିଭର୍ତ୍ସଯନ୍ତଃ । ଵିଭୀଷଣଂ ନିର୍ଗତଚାପମାର୍ଗଂ ବଭୂଵ ବାହୁପ୍ରଭଵଂ ସୁଘୋରମ୍ ।। ୧୧.
ଏଭଳି ଯୁଦ୍ଧରେ ଅନେକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଯୁଦ୍ଧ ହେଉଥିଲା; ଶୂରବୀରମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଭୟଙ୍କର ହେଉଥିଲା, ତୀର ଉଡ଼ୁଥିଲା ଏବଂ ବାହୁବଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।